Những người yêu cây cảnh đã tìm cách đổi mới cây chè xanh, ý tưởng bó gốc cây chè xanh thành cây Bonsai xuất hiện. Qua nhiều năm cây chè xanh trở thành gốc cổ thụ đẹp, có kiểu dáng rõ ràng, tỉa lá trở thành cây cảnh chưng trong sân vườn, sân nhà có dáng, thế rất đẹp.
Ông Hồ Trung Tín, xã Thanh Sơn cho biết: “Chè xanh làm cảnh thú vui tao nhã. Chè là loại cây xanh lưu niên, dễ cắt tỉa, đặc biệt vào mùa hoa chè nở những bông hoa màu trắng ánh vàng thoang thoảng mùi thơm rất dễ chịu”.
Trồng chè xanh vừa làm cảnh vừa có lá chè tươi, sạch rất an toàn không lo bị phun thuốc sâu đang là thú vui của nhiều người từ nông thôn đến thành thị. Tuy nhiên, trồng chè xanh làm cảnh không đơn thuần như trồng chè xanh lấy lá, hãm nước uống thông thường mà nó là cả một quá trình tạo hình nghệ thuật.
 |
| Những cây chè trên 15 năm tuổi rất dễ chọn làm cây Bonsai như các loại cây cảnh khác. Cần sử dụng phân chuồng đã hoai để chăm sóc cây chè. |
Những cây chè xanh được dùng làm cây cảnh là những cây chè từ 15 năm tuổi trở lên. Cây chè cảnh lớn, vừa làm cảnh, vừa có thể lấy lá để pha trà… Cây chè được bứng về chậu trồng tại nhà. Những người ưa thích cây chè Bonsai sẽ phải chăm sóc tỉ mỉ, cách cắt tỉa cành rồi tạo dáng. Cây chè xanh càng lâu năm càng đắt tiền bởi dáng đẹp, lá chè hay búp chè của những cây chè đó pha nước uống cũng ngon hơn nhiều lá chè của những cây ít năm tuổi.
Vì thế, tùy vào độ tuổi và thế của cây chè xanh làm cảnh mà có giá bán khác nhau từ một triệu đến vài chục triệu đồng. Đặc biệt, có những cây chè cảnh cổ thụ có tuổi thọ tới 90 năm vẫn giữ được thế đẹp và cho búp, lá rất bền đẹp. Ông Hoàng Đạt, phường Việt Trì chia sẻ: “Tôi có dịp được đi đến nhiều nông trường chè trong tỉnh Phú Thọ (cũ), những gốc chè lâu năm nay được chọn lựa cẩn thận, đào đất, lấy cây làm Bonsai”.
Cây chè xanh có nhiều lá, các lá mọc cách nhau, dài khoảng 4 – 15 cm, rộng khoảng 2 – 5 cm và có nhiều răng cưa. Chè xanh có lá non màu xanh lục nhạt, sẫm màu khi già, hoa thì màu trắng ánh vàng. Hoa chè thường có từ 7 – 8 cánh, có kích thước đường kính khoảng 2,5 – 4 cm, hoa bắt đầu xuất hiện vào tháng 9 – 12. Về quả chè thì có khoảng 2 – 4 hạt, vỏ cứng và chuyển sang nâu sẫm khi chín vào tháng 10 -11. Khi cây chè trổ bông, chậu Bonsai trắng một màu hoa thơm ngát.
 |
| Cành chè thường mềm và dẻo rất dễ uốn tỉa. |
Kinh nghiệm trồng cây chè xanh tại nhà
Trồng cây chè xanh kiểng Bonsai không cần quá nhiều diện tích; chỉ với chậu cây rộng, chúng ta cũng có thể trồng cây phát triển bằng phương pháp hữu cơ cho cây chè sạch.
Thời vụ trồng trà xanh: Thời vụ trồng cây chè xanh Bonsai hợp lý khi trồng với đất ẩm, khí hậu râm mát. Chúng ta cần tưới nước hợp lý cho rễ chè xanh nhanh ra và phát triển tốt vào mùa có khí hậu nóng. Mỗi vùng miền sẽ có đặc điểm khí hậu khác nhau, nên chúng ta cũng cần lưu ý về thời điểm mưa để bắt đầu trồng cây hiệu quả.
Chọn đất trồng cây chè xanh: Đất trồng là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến năng suất và sản lượng của cây chè. Đất trồng cây chè xanh cần có độ tơi xốp nhất định, đảm bảo độ pH và nguồn nước thích hợp để thúc đẩy sự tăng trưởng của cây chè xanh. Thông thường, người ta hay dùng đất Multi để trồng cây trà làm cảnh.
Chọn giống chè xanh: Giống cây chè xanh có chất lượng tốt với khả năng thích nghi, phát triển và sinh trưởng mạnh sẽ được ưu tiên để lựa chọn. Người ta sử dụng biện pháp nhân vô tính bằng cách giâm cành chè vào túi bầu đất và sử dụng những phương pháp trồng trọt tiên tiến hiệu quả nhất.
 |
| Tại các đồi chè, những cây chè có gốc xù xì, thân cây nhiều vết sẹo thường được ưa thích làm Bonsai. |
Cách trồng cây chè xanh để trở thành cây Bonsai để cây phát triển xanh tốt
Nhà vườn Võ Nghiêm cho biết: "Để trồng cây chè xanh làm cảnh đạt hiệu quả, chúng tôi áp dụng 2 cách trồng đang được nhiều người sử dụng như: Trồng cây trà xanh bằng hạt: Trước khi gieo, ta nên đưa hạt đi ngâm khoảng 12 tiếng. Sau đó, ủ trong cát đến nứt rồi gieo, hoặc có thể gieo ngay sau khi ngâm vẫn được. Tại mỗi hốc gieo khoảng 4 – 6 hạt và lấp đất lại khoảng 3 – 4 cm. Khi hạt nảy mầm thành cây thì loại bỏ cây xấu. Nhằm tăng khả năng giữ ẩm cho cây bạn có thể tủ rác hoặc cỏ lên. Hoặc trồng chè xanh bằng cành: trước tiên cần đặt bầu chè xuống và lấp đất vào xung quanh. Sau đó, cho thêm một lớp đất tơi xốp khoảng 1cm và tủ thêm có rác và tưới cho cây.
Để cây chè xanh tươi tốt, chúng ta phải có cách chăm sóc hợp lý mới giúp cây có điều kiện phát triển thuận lợi và tươi tốt hơn. Cần tăng lượng mùn cho đất và che nắng cho gốc cây bằng cách tủ cây phân xanh lên, bổ sung những dưỡng chất cần thiết. Ngoài ra, để cây đâm thêm nhiều nhánh thì bạn nên cắt ngang cách gốc 20 cm khi cây cao được 50 cm".
|
Kỹ thuật cắt tỉa và tạo hình giúp cho cây chè Bonsai có những kiểu dáng đẹp mắt hơn
"Để có thể dễ dàng cắt tỉa đạt hiệu quả, chúng ta cần chú ý đến dáng cây, hình dạng, kích thước lá và cấu trúc phân cành. Định hình các dáng cần tạo hình và bắt tay vào thực hiện cắt tỉa, uốn nắn thích hợp. Việc cắt tỉa và tạo hình cần có kế hoạch thực hiện lâu dài" - ôngTrần Ngọc Tân chia sẻ.
Cần xác định những nhánh cây nào có vị trí không đẹp và cần loại bỏ để có dáng đẹp cho cây cảnh. Có thể để lại những nhánh to phía dưới và nhành nhỏ phân bố hợp lý phía trên theo hình xoắn ốc quanh thân, tạo hình chóp cho tán lá độc đáo.
Những nhánh cây mọc đối nhau, chằng chịt, cành nhánh lớn và dài cũng nên được xem xét cắt bớt. Bạn nên cắt lần lượt từ thân chính, cành chính, cành nhỏ để cây có dáng tự nhiên và đẹp hơn. Để vết cắt nhanh lành thì bạn nên cắt ngọt, lõm vào chéo vào thân. Khi phong trào đam mê Bonsai cổ thụ phát triển như hiện nay, chè xanh không còn là câu chuyện thức uống mà trở thành đề tài để trao đổi sôi nổi bên cốc chè xanh mỗi ngày của những người yêu thích sinh vật cảnh.
