Giấc mơ xuất khẩu bắt đầu từ những lồng cá trên lòng hồ Nà Hang

Đánh thức tiềm năng từ lòng hồ thủy điện

Với diện tích mặt nước lòng hồ thủy điện Tuyên Quang hơn 8.000 ha, xã Nà Hang sở hữu lợi thế lớn để phát triển nuôi trồng thủy sản. Nguồn nước rộng, điều kiện đầu tư lồng bè thuận lợi mở ra dư địa phát triển kinh tế, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Tận dụng hơn 8.000 ha mặt nước lòng hồ thủy điện Tuyên Quang, xã Nà Hang sở hữu tiềm năng lớn để phát triển nuôi trồng thủy sản. Ảnh: Văn Tùng.

Hiện toàn xã có khoảng 1.200 lồng nuôi thủy sản, sản lượng đạt hơn 1.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, địa phương cần giải quyết bài toán đầu ra, ổn định thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm, thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô nuôi.

Trước yêu cầu đó, Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang đang chủ động tìm kiếm đối tác có năng lực cung ứng, chế biến và tiêu thụ thủy sản. Trong đó, cá rô phi được kỳ vọng trở thành một hướng phát triển mới, từng bước hình thành vùng nuôi hàng hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và hướng tới thị trường xuất khẩu.

Mới đây, đoàn công tác của Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang cùng đại diện các hợp tác xã, hộ nuôi thủy sản đã đến tham quan khu nuôi cá rô phi thương phẩm, nhà máy chế biến, cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản và chăn nuôi của Công ty Cổ phần Công nghệ Dinh dưỡng Việt Nhật (Viet Nhat Group) tại tỉnh Hưng Yên.

Chuyến khảo sát nhằm tìm hiểu mô hình sản xuất thực tế, đồng thời nghiên cứu khả năng hợp tác từ cung ứng con giống, thức ăn, tổ chức vùng nuôi đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, địa phương có thêm cơ sở đánh giá tính khả thi của việc phát triển cá rô phi trên lòng hồ, hướng tới sản xuất quy mô lớn và chuyên nghiệp hơn.

Tìm lời giải từ chuỗi liên kết sản xuất

Theo thông tin được doanh nghiệp giới thiệu, Công ty TNHH Thực phẩm BaiYang VN, thuộc hệ sinh thái Viet Nhat Group, có công suất chế biến cá rô phi giai đoạn 1 khoảng 200 tấn/ngày. Khi vận hành toàn bộ công suất, nhà máy dự kiến đạt 300 tấn/ngày. Năm 2027, doanh nghiệp đặt mục tiêu cung cấp khoảng 35.000 tấn cá rô phi ra thị trường.

Sản phẩm hướng tới những thị trường có yêu cầu cao như Mỹ và châu Âu. Để tham gia chuỗi cung ứng này, nguyên liệu phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm và quy trình sản xuất. Điều đó đòi hỏi người nuôi phải tuân thủ quy trình kỹ thuật thống nhất, kiểm soát chặt chẽ từ con giống, thức ăn đến chăm sóc và thu hoạch.

Nhà máy Thực phẩm BaiYang VN (thuộc Viet Nhat Group) đạt công suất chế biến cá rô phi 200 tấn/ngày ở giai đoạn 1 và dự kiến nâng lên 300 tấn/ngày khi vận hành tối đa.

Đối với Nà Hang, phát triển cá rô phi theo hướng liên kết không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn mà còn đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức sản xuất. Khi có doanh nghiệp đồng hành, người dân và các hợp tác xã có thể từng bước tiếp cận quy trình nuôi bài bản, giảm sự phụ thuộc vào thương lái và thị trường tiêu thụ tự phát.

Theo phương án hợp tác được giới thiệu, người nuôi có thể được cung ứng con giống, thức ăn và bao tiêu sản phẩm theo thỏa thuận với doanh nghiệp. Cá rô phi thương phẩm dự kiến đạt trọng lượng khoảng 500–700 g/con sau hơn 3 tháng nuôi. Chu kỳ sản xuất tương đối ngắn được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian quay vòng vốn, song hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc vào điều kiện môi trường, chi phí đầu vào, tỷ lệ sống và năng suất thực tế tại địa phương.

Ông Phạm Mạnh Duyệt, Bí thư Đảng ủy xã Nà Hang, cho rằng địa phương có lợi thế về diện tích mặt nước, điều kiện môi trường tiềm năng và chi phí đầu tư mặt bằng nuôi trồng tương đối thấp. Đây là những yếu tố thuận lợi để thu hút doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ hội cho các hợp tác xã và hộ dân mở rộng sản xuất khi lựa chọn được mô hình phù hợp.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiệu quả kinh tế bền vững, việc triển khai cần được thực hiện thận trọng, dựa trên đánh giá cụ thể về điều kiện khí hậu, chất lượng nguồn nước và khả năng thích nghi của cá rô phi với môi trường lòng hồ.

Trên cơ sở kết quả chuyến khảo sát, Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang sẽ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp nghiên cứu điều kiện nuôi và lựa chọn một số lồng để triển khai thử nghiệm. Các yếu tố như tốc độ sinh trưởng, mức tiêu tốn thức ăn, tỷ lệ sống, chi phí sản xuất và hiệu quả kinh tế sẽ được theo dõi, đánh giá trước khi xem xét nhân rộng.

Hướng tới vùng nuôi hàng hóa, nâng cao sinh kế

Về lâu dài, khi hình thành được vùng nguyên liệu đủ lớn, duy trì sản lượng ổn định và đáp ứng yêu cầu chất lượng, Nà Hang kỳ vọng thu hút doanh nghiệp đầu tư cơ sở sơ chế, chế biến cá rô phi ngay tại địa phương.

Xe chở cá rô phi từ vùng nuôi liên kết hối hả cập bến nhà máy từ sớm để phục vụ sản xuất. Ảnh: HT.

Nếu thực hiện được định hướng này, sản phẩm thủy sản không chỉ có cơ hội gia tăng giá trị mà còn giúp giảm chi phí vận chuyển nguyên liệu, tạo thêm việc làm và mở rộng nguồn thu cho người dân. Đồng thời, sự tham gia của doanh nghiệp có thể thúc đẩy các hợp tác xã, hộ nuôi chuyển dần từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình liên kết, có kế hoạch và đầu ra rõ ràng hơn.

Dẫu vậy, hành trình đưa cá rô phi Nà Hang đến với thị trường châu Âu vẫn còn nhiều bước cần thực hiện. Từ nuôi thử nghiệm, hoàn thiện quy trình kỹ thuật đến xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn và bảo đảm các điều kiện xuất khẩu, mỗi khâu đều cần được tính toán kỹ lưỡng.

Với lợi thế mặt nước lòng hồ rộng lớn cùng định hướng chủ động kết nối doanh nghiệp, Nà Hang đang từng bước tìm kiếm hướng đi mới cho nghề nuôi thủy sản. Nếu xây dựng được chuỗi liên kết bền vững, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nuôi, cá rô phi có thể trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng lòng hồ và cải thiện sinh kế cho người dân vùng cao.