Người dân vẫn giữ nguyên phương pháp sản xuất truyền thống, nhưng chủ động ứng dụng công nghệ để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
Giữa lúc thị trường ngày càng xuất hiện nhiều loại nước chấm công nghiệp với ưu thế về giá cả và sự tiện lợi, nước mắm truyền thống phải đối mặt với không ít khó khăn. Tuy nhiên, nhiều hộ sản xuất tại Cái Nước vẫn lựa chọn kiên trì với nghề, chú trọng chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
 |
| Ông Hứa Minh Nhựt cùng vợ kiểm tra các khạp ủ nước mắm theo phương pháp truyền thống, được gia đình gìn giữ và duy trì hơn 30 năm. Ảnh: Báo Cà Mau. |
Gia đình ông Hứa Minh Nhựt, ở ấp Nghĩa Hiệp, là một trong những hộ có nhiều năm gắn bó với nghề. Hơn 30 năm qua, những khạp ủ chượp vẫn là một phần quen thuộc trong cuộc sống gia đình ông.
Để tạo ra những giọt nước mắm đậm đà, gia đình ông lựa chọn cá cơm tươi, phối trộn với muối biển rồi ủ tự nhiên trong thời gian dài. Sau khoảng một năm, mắm mới được rút thành phẩm và tiếp tục phơi nắng để hoàn thiện màu sắc, hương vị.
Với những người làm nghề lâu năm, chính quá trình lên men tự nhiên và thời gian ủ chượp là yếu tố quyết định chất lượng của nước mắm. Đây cũng là nét riêng giúp sản phẩm truyền thống tạo được chỗ đứng giữa thị trường ngày càng đa dạng.
 |
| Nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, năm 2023, ông Nhựt tham gia chương trình OCOP. Sản phẩm nước mắm truyền thống Minh Nhựt sau đó được công nhận OCOP 3 sao, tạo thêm cơ hội để sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn. |
Từ khạp chượp đến sàn thương mại điện tử
Nếu thế hệ trước tập trung gìn giữ công thức và hương vị truyền thống thì thế hệ trẻ lại đóng vai trò kết nối sản phẩm với thị trường hiện đại.
Anh Hứa Thế Hiển, con trai ông Nhựt, đã chủ động thay đổi cách thức kinh doanh. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thương lái và khách hàng quen, anh tận dụng mạng xã hội, xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm và đưa nước mắm lên các sàn thương mại điện tử.
Những hình ảnh chân thực về quá trình chọn cá, ủ chượp, phơi mắm hay câu chuyện gia đình gìn giữ nghề truyền thống được chia sẻ trên mạng xã hội. Cách làm này không chỉ giúp khách hàng hiểu rõ hơn về sản phẩm mà còn mở rộng thị trường vượt ra khỏi phạm vi địa phương.
Nhờ ứng dụng công nghệ, những chai nước mắm được sản xuất tại Cái Nước có cơ hội tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Sự thay đổi trong phương thức bán hàng cũng nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Thông qua các chương trình đào tạo kỹ năng số, hướng dẫn xây dựng thương hiệu và kết nối cung cầu, các hộ sản xuất có thêm điều kiện tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại.
Từ những cơ sở sản xuất quy mô hộ gia đình, người dân đang từng bước học cách kể câu chuyện về sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tiếp cận khách hàng trực tiếp.
Câu chuyện nước mắm truyền thống ở Cái Nước cho thấy chuyển đổi số không nhất thiết phải làm thay đổi giá trị cốt lõi của một sản phẩm. Ngược lại, khi được sử dụng đúng cách, công nghệ có thể trở thành công cụ giúp những giá trị truyền thống được biết đến rộng rãi hơn.
Từ những khạp chượp âm thầm lên men qua nhiều tháng, giọt nước mắm Cà Mau đang bước lên một “không gian” mới – nơi hương vị quê nhà có thể vượt qua giới hạn địa lý để đến gần hơn với người tiêu dùng cả nước.
