Chế tác gỗ mỹ nghệ từ gốc cây cà phê lâu năm
Tận thu gốc cây cà phê lâu năm, giải quyết việc làm cho người dân địa phương
Các tỉnh Tây Nguyên nói chung và Đắk Lắk nói riêng là “thủ phủ” cà phê của cả nước, những vườn cà phê lâu năm đã hết chu kỳ kinh doanh thường bị cắt bỏ, đào gốc lấy củi rồi trồng mới thay thế.
![]() |
| Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Duy, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk cắt rã gốc cây cà phê lâu năm. |
Ngoài làm củi, nhiều gốc cà phê được tận dụng làm đồ mỹ nghệ. Những nghệ nhân thường đi các vườn cà phê chưa đào phá để tìm kiếm, chọn lựa những gốc cây cà phê già cỗi, u nần rồi đặt cọc cho chủ vườn cà phê để mua lại những gốc cây có thể chế tác. Ngày trước những nghệ nhân tự đi tìm kiếm gốc cây cà phê già cỗi thì nay có những “cò” chuyên đi tìm kiếm, thu mua gốc cà phê lâu năm và giới thiệu cho các nghệ nhân. Nhiều dịch vụ đào gốc cây cà phê, vận chuyển đến tận nơi chế tác mọc lên. Những tác phẩm hoàn thiện từ gốc cây cà phê đã dần chiếm lĩnh thị trường gỗ mỹ nghệ do giá thành không quá cao so với các loại gỗ có giá trị khác như cẩm lại, cà te, hương… Từ đó để kịp đáp ứng nhu cầu thị trường, các cơ sở mỹ nghệ, các nhà điêu khắc và cả những người yêu thích bộ môn gỗ lũa từ gốc cây cà phê lâu năm cũng bắt đầu tuyển dụng nhân công. Một tác phẩm mỹ nghệ hoàn thiện từ gốc cây cà phê là cả một quy trình khép kín từ lúc đào từ rẫy về, phơi khô, lột vỏ, ngâm nước, mài giũa, đục gọt đến đánh bóng…, kết tinh lao động cả phổ thông lẫn nghệ thuật.
![]() |
| Anh Lê Văn Vương, doanh nghiệp Vương Thành Công (phường Ea Kao) tham gia trưng bày sản phẩm mỹ nghệ từ gốc cây cà phê tại triển lãm SVC tỉnh Đắk Lắk 2025. |
Gia tăng giá trị sinh vật cảnh
Anh Nguyễn Ngọc Duy, Doanh nghiệp tư nhân Mỹ nghệ Duy Tân (phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, ý tưởng sử dụng gốc cà phê làm nguyên liệu chế tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ vốn xuất hiện từ những năm 1990. Đến đầu năm 2.000, sản phẩm dần được người tiêu dùng biết đến rộng rãi và trở thành mặt hàng mang lại hiệu quả kinh tế. Với ưu điểm cứng chắc, kết cấu đẹp, bền bỉ và những khối sần sùi trên cây (gọi là “nu”) là những điểm đắt giá mà hiếm loại gỗ nào có.
Quá trình sinh trưởng, phát triển và tác động của con người giúp cây cà phê có nhiều nu đẹp, rất thích hợp để tạo ra kiệt tác điêu khắc. Câu nói “nhất nu, nhì lũa” để chỉ điều này. Bằng sự yêu thích và say mê sẵn có với loài cây biểu tượng, anh Duy đã tiến hành nghiên cứu, sáng tạo, chế tác nhiều sản phẩm có giá trị thẩm mỹ, kinh tế lẫn văn hóa.
![]() |
| Bộ bàn ghế từ gốc cây cà phê lâu năm. |
Anh Võ Năm, xã Ea Na, tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Gốc cà phê thô phải trải qua không dưới 10 công đoạn từ làm sạch, chế tác thủ công, làm vỏ, để khô… cho đến hoàn thiện. Khi chế tác, người thợ sẽ tỉ mỉ tạo hình, “thổi hồn” một cách cẩn thận cho phần nu. Để giúp sản phẩm duy trì độ bền, chống mối mọt, người thợ còn phải ngâm nó trong nước muối đậm đặc. Không chỉ cầu kỳ về hình thức, riêng công đoạn làm sạch, làm khô, chế tác cũng tiêu tốn gần 6 tháng ròng”. Tại triển lãm Sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk năm 2023, anh Trần Quốc Hoàn đến từ Cần Thơ rất khâm phục tài nghệ của các nghệ nhân chế tác sản phẩm mỹ nghệ từ cây cà phê: "Tôi rất bất ngờ trước tài nghệ cũng như trí tưởng tượng, sự sáng tạo của các nghệ nhân. Chỉ là những gốc, thân cây cà phê vô tri vô giác, các nghệ nhân bằng đôi bàn tay tài hoa đã biến chúng thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo mãn nhãn người xem".
Rất nhiều tác phẩm từ cây cà phê mang nét văn hóa của đồng bào Tây Nguyên như: Tinh hoa đại ngàn của nghệ nhân Nguyễn Triệu đến từ huyện Krông Bông; Khát vọng lửa hồng của nghệ nhân Trần Văn Mẫn và Cà phê Việt vươn xa của nghệ nhân Vũ Văn Diễn đến từ Đắk Nông; Đưa con lên rẫy, Cà phê chồn của nghệ nhân Đào Văn Toàn (Quảng Nam cũ).
|
Yếu tố nghệ thuật trong tác phẩm chế tác từ gốc cây cà phê
Ông Huỳnh Văn Hiếu (51 tuổi, ở thôn Hiếu An, xã Nhơn Khánh, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định cũ) lặn lội lên các tỉnh Tây Nguyên mua gốc cây cà phê về chế tác các sản phẩm mỹ nghệ như tượng Di Lặc, tượng Phúc - Lộc - Thọ, bình hoa… bán cho mọi người. Ông Hiếu cho biết, do gia đình có con trai học nghề khảm xà cừ nên mới quyết định mở cơ sở sản xuất đồ mỹ nghệ từ gốc cây cà phê. Sản phẩm làm từ gỗ cà phê có màu sáng tự nhiên, vân đẹp, sau khi qua xử lý (ngâm, tẩy, sấy) gỗ có độ bền chắc, khó cong vênh hoặc rạn nứt.
Do được làm thủ công nên mỗi sản phẩm đều mang sắc thái riêng, tính mỹ thuật cao. Ðặc biệt, giá thành rẻ hơn nhiều so với sản phẩm mỹ nghệ làm từ các loại gỗ quý. Đây cũng là dịp để các nghệ nhân thể hiện niềm đam mê, sự sáng tạo trong nghệ thuật chế tác sản phẩm mỹ nghệ từ cây cà phê.
|
Tại Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025 , nghệ nhân Võ Văn Hải cũng đã tạo ra 2 tác phẩm nghệ thuật được chế tác từ cây cà phê để trưng bày trong lễ hội gồm: Ghế Kpan dài 10 m, rộng 0,8 m, dày 0,1 m, trọng lượng khoảng 800 kg và bộ chiêng 10 chiếc với 7 chiêng bằng và 3 chiêng có núm.
![]() |
| Du khách rất thích thú khi nghe ông Hải kể về quy trình chế tác bộ bàn ghế bằng cây cà phê được trưng bày tại triển lãm SVC tỉnh Đắk Lắk 2025. |
Tin mới
Đặt đá phong thủy trong nhà: 5 điều nên biết để tránh bố trí sai
Đá A Lưới – nét đẹp riêng của đất Huế qua bộ sưu tập của nhà sưu tập Kha Nguyễn
Tin bài khác
Khám phá phiên chợ "đắt giá" nhất Hà Nội chỉ họp đúng 4 tiếng ngày Chủ nhật
Một lần hội ngộ cùng đá – Nhìn thế giới qua những tác phẩm thiên nhiên
"Ông bố Bắc Ninh" biến những khối gỗ thành dàn siêu xe khiến thế giới chú ý
6 loại cây bonsai phù hợp trang trí không gian phòng trà
Doanh nhân mê thiên thạch: Cuộc săn tìm những bí ẩn ngoài vũ trụ
Đào xuân Hà Nội – Gọi mùa về trên những nẻo phố thân thương
Trần Nguyên Lộc: Người nghệ nhân thầm lặng và cuộc chuyển mình ngoạn mục từ mai vàng sang nghệ thuật bonsai
Nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng: từ bản lĩnh người lính đến niềm đam mê nghệ thuật bonsai
Cuộc gặp gỡ giữa đá và cây: Sự giao hòa của thiên nhiên, nghệ thuật và chiều sâu thời gian
Nghệ nhân Nguyễn Phúc Hoàng và hành trình lan tỏa tình yêu sinh vật cảnh
Hành trình khám phá đất, lửa từ góc nhìn đến tâm hồn
Hà Tĩnh: Vườn cam gần 20 năm tuổi lưu giữ nguồn gen quý
Gần 30 năm gắn bó với đam mê, nghệ nhân Bảy Khoa và bộ sưu tập bonsai cổ thụ ngoại cỡ tại Long An
Trồng rau sạch hơn 15 năm, lấy chữ tín làm thương hiệu
Loại rau gia vị nhìn giống ngò, giá bán lá khô lên tới 1,3 triệu đồng/kg
4 loại cây cảnh nên chăm sóc sớm để kịp khoe sắc ngày Tết
Trồng 5 loại cây này trong vườn, đêm xuống cả không gian ngập hương hoa
Đầu tư nhà kính, bài toán cân đối chi phí và hiệu quả sản xuất
Dạ hợp: loài cây cảnh càng ngắm càng mê, càng trồng càng quý
Cây cảnh mai chiếu thủy và lệnh cấm trồng tại Hà Nội 1
Hà Tĩnh: Đánh thức “kho báu xanh” dược liệu ở miền núi
Phát hiện 21 con chim hoang dã bị khâu mắt tại Hải Phòng
Hội Sinh vật cảnh TP Bắc Ninh tọa đàm bảo tồn cây cổ thụ, kiến tạo không gian xanh đô thị
Số hóa nông nghiệp, nâng tầm giá trị nông sản Hà Nội
Hội Sinh vật cảnh TP. Hồ Chí Minh: Tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành – Ban Thường vụ lần thứ 2 năm 2026, định hướng hoạt động năm 2027
Tuần lễ văn hóa sinh vật cảnh phường Thuận An năm 2026: Hội tụ sắc màu nghệ thuật, kết nối niềm đam mê
Hà Nội phát triển vùng dược liệu, gia tăng giá trị nông sản
Mai Chiếu Thủy, Mai Nguyệt Quế, Mai Vạn Phúc: Nhìn hoa, lá phân biệt thế nào?
Khởi nghiệp chăn nuôi quy mô lớn, chủ trại gà gửi trọn niềm tin vào Japfa
Cây vạn niên thanh có tác động gì đến sức khỏe? Những công dụng dân gian và lưu ý cần biết
Khởi nghiệp từ phòng nuôi cấy mô, nhà nông trẻ cung ứng 4,5 triệu cây giống
Festival Hoa Đà Lạt 2026 kết hợp sắc hoa, âm nhạc và giao lưu quốc tế
Hưng Yên: Hội tụ gần 500 cổ vật tiêu biểu, lan tỏa giá trị di sản văn hóa
Tháng 12 gọi mùa xê dịch: 10 điểm đến hấp dẫn từ Bắc vào Nam
Chùa Nam Hải – khoảng lặng bình yên dưới chân đèo Hải Vân
Mùa hoa ban tháng Ba, Hà Nội dịu dàng trong sắc tím miền Tây Bắc
Hội Sinh vật cảnh Hà Nội có Tân Chủ tịch: Cú hích cho bộ máy khóa mới
Hà Tĩnh: Muốn giữ cánh chim trời, phải chặn từ gốc
Hà Tĩnh: Hồng Yên Du vươn mình, nâng tầm giá trị nông sản
Độc đáo vườn thú “Bách Điểu” giữa không gian sinh thái Hà Tĩnh





