Không chỉ sở hữu cảnh quan kỳ vĩ, nơi đây còn là điểm hội tụ của những giá trị văn hóa đặc sắc, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh Tuyên Quang.
 |
| Cao nguyên đá Đồng Văn được mệnh danh là "thiên đường xám", sở hữu dãy núi đá vôi hàng trăm triệu năm tuổi, được UNESCO công nhận. Ảnh: Báo Tuyên Quang. |
Năm 2025, Cao nguyên đá Đồng Văn ghi dấu ấn trên bản đồ du lịch quốc tế khi được World Travel Awards (WTA) – giải thưởng được mệnh danh là "Oscar của ngành Du lịch" – trao hai danh hiệu gồm "Điểm đến văn hóa hàng đầu châu Á 2025" và "Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới 2025".
 |
| Năm 2025, Cao nguyên đá Đồng Văn được World Travel Awards vinh danh là Điểm đến văn hóa hàng đầu châu Á và thế giới. |
Theo WTA, sức hấp dẫn của Cao nguyên đá Đồng Văn đến từ hệ giá trị nổi bật về địa chất, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, bản sắc văn hóa nguyên sơ cùng định hướng phát triển du lịch bền vững với sự tham gia của cộng đồng địa phương.
Được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu từ tháng 10/2010, Cao nguyên đá Đồng Văn có diện tích khoảng 2.356 km², trải rộng trên 23 xã, ở độ cao trung bình từ 1.000–1.600 m so với mực nước biển.
 |
Khu vực này được hình thành từ kỷ Cambri, cách đây khoảng 550 triệu năm và đã trải qua 7 giai đoạn phát triển địa chất. Đây là nơi lưu giữ nhiều dấu tích quý về cổ sinh vật, địa tầng, địa mạo, kiến tạo, hệ thống karst và hang động, được các nhà khoa học đánh giá là một trong những vùng địa chất tiêu biểu của Đông Nam Á.
Khung cảnh nơi đây gây ấn tượng với những dãy núi đá tai mèo nối tiếp nhau, xen giữa là các thung lũng sâu, hẻm vực hùng vĩ và những cung đường đèo quanh co. Trong đó, hẻm vực Tu Sản với vách đá cao từ 700–900 m được xem là hẻm vực sâu bậc nhất Đông Nam Á, còn dòng sông Nho Quế xanh ngọc uốn lượn tạo nên một trong những biểu tượng du lịch nổi tiếng của vùng cao phía Bắc.
Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan, Cao nguyên đá Đồng Văn còn là nơi sinh sống của 17 dân tộc như Mông, Lô Lô, Dao, Pu Péo… Mỗi cộng đồng đều gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, từ kiến trúc nhà trình tường, kỹ thuật canh tác trên hốc đá đến trang phục, ẩm thực và các lễ hội truyền thống.
 |
| Hoa tam giác mạch là điểm nhấn khiến du khách ghé thăm cao nguyên đá ngày một đông. |
Du khách đến đây có thể khám phá phố cổ Đồng Văn, cột cờ Lũng Cú, dinh thự họ Vương, đèo Mã Pì Lèng, chèo kayak trên sông Nho Quế, trekking qua các bản làng hay trải nghiệm lưu trú tại những homestay cộng đồng mang đậm bản sắc địa phương.
Đặc biệt, vào mùa hoa tam giác mạch, những sườn núi và thung lũng được phủ kín sắc hồng tím, tạo nên khung cảnh đặc trưng thu hút hàng trăm nghìn du khách mỗi năm.
Những lợi thế về di sản địa chất, cảnh quan và văn hóa đã đưa Cao nguyên đá Đồng Văn trở thành điểm đến chủ lực của du lịch Tuyên Quang.
Năm 2025, tỉnh đón gần 3,93 triệu lượt khách, trong đó có hơn 546.000 lượt khách quốc tế, mang lại trên 10.633 tỷ đồng doanh thu từ hoạt động du lịch.
 |
| Đường lên cao nguyên đá Đồng Văn. Ảnh: Báo Tuyên Quang |
Bước sang năm 2026, địa phương đặt mục tiêu đón khoảng 4,1 triệu lượt khách, tiếp tục phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững và gắn với bảo tồn các giá trị di sản. Đồng thời, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn cũng sẽ bước vào kỳ tái đánh giá lần thứ IV của UNESCO, với trọng tâm là bảo tồn di sản, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.
