Hàng loạt trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và du lịch chờ đón du khách
Theo Kế hoạch số 362/KH-UBND ngày 26/8/2026, xã Văn Chấn sẽ tổ chức Festival Trà Shan tuyết Lào Cai năm 2026 trong 3 ngày, từ ngày 25 đến ngày 27/9/2026, tại khu vực thôn Suối Giàng và thôn Pang Cáng. Đây là hoạt động hưởng ứng Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, nhằm quảng bá giá trị cây chè Shan tuyết, văn hóa truyền thống và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
 |
| Festival Trà Shan tuyết Lào Cai năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 25 đến ngày 27/9/2026, tại khu vực thôn Suối Giàng và thôn Pang Cáng. Đây là hoạt động hưởng ứng Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. - (Ảnh: UBND tỉnh Lào Cai) |
Festival được tổ chức với quy mô cấp xã, hướng tới giới thiệu tiềm năng du lịch, vẻ đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, đặc biệt là văn hóa Mông gắn với cây chè, nghề dệt và thêu thổ cẩm. Thông qua sự kiện, địa phương kỳ vọng nâng cao thương hiệu Trà Shan tuyết Văn Chấn, quảng bá các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ.
Điểm nhấn của Festival là Lễ khai mạc Festival Trà Shan tuyết, Sắc màu thổ cẩm xã Văn Chấn năm 2026, diễn ra lúc 8 giờ ngày 26/9/2026 tại sân tổ chức sự kiện thôn Suối Giàng. Chương trình gồm các hoạt động tái hiện không gian văn hóa trà Shan tuyết, trình diễn nghệ thuật pha trà truyền thống và hiện đại, phát biểu khai mạc và chương trình nghệ thuật với chủ đề “Suối Giàng, miền di sản trà Shan và mây ngàn”.
Trong khuôn khổ Festival, nhiều hoạt động văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại được tổ chức. Phiên chợ ẩm thực văn hóa vùng cao diễn ra từ ngày 25 đến ngày 27/9/2026 tại sân UBND xã Suối Giàng cũ. Đêm tiệc Trà Shan tuyết và Hội thi trình diễn trang phục các dân tộc dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 25/9/2026 tại sân tổ chức sự kiện thôn Suối Giàng.
Lễ tôn vinh Cây chè Tổ dự kiến diễn ra từ 7 giờ đến 8 giờ ngày 26/9/2026 tại khuôn viên Cây chè Tổ, thôn Pang Cáng. Cùng thời gian Festival, du khách có thể thưởng thức và trải nghiệm các hoạt động trình diễn trang phục truyền thống, nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải; thi giã bánh giày, kéo co, đẩy gậy, ném pao và đi cà kheo tại sân tổ chức sự kiện thôn Suối Giàng.
Đáng chú ý, từ 10 giờ ngày 26/9/2026 sẽ diễn ra hoạt động livestream sao chè thủ công và bán các sản phẩm từ Trà Shan tuyết. Các nghệ nhân, hộ sản xuất, hợp tác xã chè và đại diện các thôn có vùng nguyên liệu trực tiếp giới thiệu quy trình sao chè thủ công, quảng bá sản phẩm và kết nối với người tiêu dùng.
Hội thi hái chè dự kiến diễn ra từ 7 giờ ngày 27/9/2026 tại các thôn Suối Giàng, Pang Cáng. Du khách cũng có thể tham gia các tuyến trải nghiệm rừng Mao Trúc, check-in tại khu vực Cốc Tình, tham quan vùng chè, trải nghiệm hái chè, sao chè thủ công và thưởng trà.
Để chuẩn bị cho Festival, xã Văn Chấn triển khai công tác tuyên truyền, chỉnh trang cảnh quan, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, điện, nước và các điều kiện phục vụ du khách. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, các thôn và tổ chức đoàn thể trên địa bàn được vận động tham gia trưng bày, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.
Nằm ở độ cao hơn 1.300 m so với mực nước biển, Suối Giàng là một trong những vùng chè Shan tuyết nổi tiếng của vùng Tây Bắc. Khí hậu mát mẻ, nhiều mây, cùng địa hình và thổ nhưỡng đặc thù tạo điều kiện để những cây chè Shan tuyết sinh trưởng tự nhiên qua nhiều thế hệ.
 |
| Các nghệ nhân trình diễn cách pha trà Shan Tuyết Suối Giàng tại Lễ hội trà Shan Tuyết. - (Ảnh: Hoàng Hữu) |
Vùng lõi chè Shan tuyết Suối Giàng rộng khoảng 400 ha, trong đó khoảng 290 ha là diện tích chè cổ thụ mọc tự nhiên, tập trung tại các thôn Giàng Cao, Giàng B, Pang Cáng, Tập Lăng I, Tập Lăng II và Suối Lóp. Nhiều cây chè có tuổi đời hàng trăm năm, thân lớn, phủ rêu và địa y, tán rộng, tạo nên cảnh quan đặc trưng giữa núi rừng và mây trắng.
Quần thể chè cổ thụ không chỉ có giá trị kinh tế mà còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của đồng bào Mông. Qua nhiều thế hệ, cây chè hiện diện trong sinh hoạt, sản xuất và các phong tục truyền thống. Lễ tôn vinh Cây chè Tổ được tổ chức hằng năm thể hiện sự trân trọng của cộng đồng đối với cây trồng đã trở thành một phần của đời sống vùng cao.
Nhiều cây chè cổ thụ tại Suối Giàng đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Những thân cây trắng mốc, tán rộng và dáng cây đặc biệt giữa núi rừng vừa mang giá trị cảnh quan, vừa trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút du khách tham quan và trải nghiệm.
Giống chè Shan tuyết tại đây có khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên vùng núi cao. Búp chè phủ lớp lông trắng như tuyết, tạo nên đặc điểm nhận diện riêng. Sản phẩm sau chế biến được đánh giá cao bởi hương thơm, vị đậm và hậu vị đặc trưng.
Toàn huyện Văn Chấn trước đây có trên 1.500 ha chè Shan tuyết; riêng khu vực Suối Giàng có gần 700 ha. Sản phẩm chè Shan tuyết Suối Giàng đã được cấp chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý "Suối Giàng Văn Chấn" vào cuối năm 2022.
 |
| Du khách thưởng trà và trải nghiệm văn hóa dân tộc Mông Suối Giàng. - (Ảnh báo Lào Cai) |
Việc xác lập chỉ dẫn địa lý tạo thêm cơ sở để quản lý chất lượng, bảo vệ thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm. Các hợp tác xã, hộ sản xuất từng bước xây dựng chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ; đồng thời đa dạng hóa sản phẩm như lục trà, hồng trà, bạch trà và trà phổ nhĩ, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.
Sau sáp nhập địa giới hành chính, xã Văn Chấn có 13 sản phẩm liên quan đến chè Shan tuyết trong tổng số 22 sản phẩm OCOP của xã. Con số này cho thấy vị trí quan trọng của cây chè, đặc biệt là chè Shan tuyết Suối Giàng, trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương. Giữ gìn thương hiệu chè Shan tuyết đã được định vị, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm trong bối cảnh mới, đang là một trong những hướng được Văn Chấn chú trọng.
Không chỉ tại Suối Giàng, nhiều vùng chè Shan tuyết khác của Lào Cai cũng đang tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết giữa người dân và hợp tác xã. Tại Phình Hồ, vùng chè hiện có hơn 300 ha, trong đó khoảng 115 ha là chè Shan tuyết cổ thụ.
Lào Cai hiện được đánh giá là địa phương có số lượng chè Shan tuyết cổ thụ lớn, với gần 1 triệu cây. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt để phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với bảo tồn nguồn gen, xây dựng thương hiệu và phát triển kinh tế tại các địa bàn vùng cao.
Việc gắn mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc được xác định là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị chè Shan tuyết, mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm.
Festival Trà Shan tuyết năm 2026 vì vậy không chỉ là sự kiện văn hóa, du lịch mà còn là dịp giới thiệu sâu hơn giá trị của vùng chè cổ thụ, kết nối sản xuất với thị trường, đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng. Qua đó, góp phần phát huy giá trị cây chè Shan tuyết, sắc màu thổ cẩm và tiềm năng du lịch cộng đồng của xã Văn Chấn.
