Người dân ở Cần Thơ vẫn truyền nhau câu nói: “Dâu Hạ Châu ăn một trái là muốn bóc thêm cả chùm”. Dù vị chua khá đặc trưng, trái dâu khi ăn thử một lần dễ khiến thực khách bị chinh phục bởi hương vị mát lành của vùng sông nước.
Hiện dâu Hạ Châu được bán phổ biến với giá 20.000–30.000 đồng/kg tùy kích cỡ. Mỗi mùa chín rộ, thương lái đều thu gom nhanh. Ít ai biết loại trái từng bị xem là “kén người ăn” nay trở thành món được khách du lịch trong và ngoài nước săn tìm.
 |
So với các loại dâu da xanh, dâu xiêm hay dâu bòn bon, dâu Hạ Châu vẫn có nét riêng nhờ vị chua thanh, giúp giải nhiệt tốt. Theo người dân Cần Thơ, giống dâu này trước kia mọc xen trong vườn, ít ai chú ý cho đến khi một số hộ phát hiện tiềm năng, đem nhân giống và lai tạo. Khi thu hoạch, trái có vỏ vàng, vị ngọt nhẹ, mọng nước và tươi lâu hơn các giống khác nên được giữ lại để mở rộng diện tích trồng. Tên “Hạ Châu” cũng từ vùng đất nơi cây xuất hiện đầu tiên và dần trở thành thương hiệu trái cây đặc trưng của Cần Thơ.
Trái dâu chín có vỏ vàng nhạt, bề mặt căng trong, phủ lớp phấn mỏng. Khi bóc ra, múi dâu trắng trong, vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ. Ăn khi được ướp lạnh hoặc lúc trái vừa đúng độ chín cho cảm giác rất mát, phù hợp với khí hậu nắng nóng miền Tây.
Ba yếu tố “giòn – mọng – thanh” là điểm nổi bật nhất của dâu Hạ Châu. Trái chín vừa cho vị giòn sật, chua nhẹ; khi để thêm vài ngày, vỏ vàng đậm, vị ngọt tăng và cùi mềm hơn. Chính sự thay đổi vị theo độ chín khiến loại trái này ngày càng được ưa chuộng.
 |
Dâu Hạ Châu có thể ra trái ba vụ mỗi năm: vụ chính vào tháng 5 âm lịch, vụ thứ hai vào tháng 7–8 âm lịch và vụ muộn vào tháng 1 âm lịch.
So với dâu xiêm hay dâu rừng, dâu Hạ Châu được đánh giá vượt trội hơn ở vị ngọt thanh và mùi thơm nhẹ. Nhờ trồng trên vùng đất phù sa, được tưới mát từ hệ thống kênh rạch miền Tây, trái dâu hấp thụ nhiều khoáng chất tự nhiên, tạo nên vị chua nhưng hậu ngọt rất đặc trưng.
Tại Cần Thơ, hàng trăm hộ dân xem dâu Hạ Châu là cây trồng chủ lực với nguồn thu ổn định. Anh Tâm – người có hơn 15 năm trồng dâu – cho biết thương lái thường đặt hàng trước cả tháng, “thu hoạch đến đâu là hết đến đó”. Những năm được mùa, một cây trưởng thành có thể cho trên 300 kg trái. Loại trái đẹp, sáng màu và kích cỡ đồng đều được các vựa thu mua để xuất đi tỉnh khác hoặc đưa vào siêu thị; trái nhỏ hoặc chín rộ tiêu thụ tốt ở chợ.
Ngày nay, ngoài việc xuất hiện ở các sạp trái cây, ghe xuồng miệt vườn, dâu Hạ Châu còn trở thành trải nghiệm mà du khách không thể bỏ qua khi đến Cần Thơ. Nhiều nhà vườn mở cửa cho khách tham quan, tự tay hái dâu và thưởng thức ngay dưới tán cây.
 |
Dâu Hạ Châu thường được ăn tươi để giữ trọn vị giòn và mọng nước. Người dân miền Tây hay bóc vỏ, chấm muối tôm để tăng vị đậm đà. Một số món ăn đặc sắc còn dùng dâu Hạ Châu làm nguyên liệu, trong đó nổi tiếng nhất là gà um dâu Hạ Châu – món ăn có vị chua thanh thấm vào thịt gà mềm, tạo hương vị lạ miệng.
Ngoài ra, trái dâu còn được dùng để dầm, ngâm đường hoặc pha nước giải khát. Dâu Hạ Châu giàu vitamin C, chất xơ và chất chống oxy hóa, giúp làm mát cơ thể, tăng đề kháng và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp trong những ngày thời tiết oi bức.
Từ loại trái nhỏ bé từng bị bỏ quên, dâu Hạ Châu đã trở thành đặc sản Cần Thơ, có sản lượng ổn định và giá cả phù hợp, góp phần quảng bá văn hóa miệt vườn Tây Nam Bộ đến với du khách trong và ngoài nước.
