Nhu cầu ngày càng tăng khiến nhiều hộ dân chuyển sang trồng rau khúc thương phẩm, chỉ sau khoảng 30–45 ngày đã có thể thu hoạch.
 |
| Đây là loại cây khá dễ trồng, thích hợp với khí hậu mát mẻ của vụ đông xuân. |
Rau khúc có tên khoa học Gnaphalium affine, thuộc họ Cúc (Asteraceae). Đây là cây thân thảo sống một năm, cao khoảng 20–30 cm, toàn thân phủ lớp lông trắng mịn. Lá hình bầu dục thuôn dài, màu xanh bạc, hoa nhỏ màu vàng mọc thành cụm ở đầu cành.
Hiện có hai loại phổ biến là khúc nếp và khúc tẻ. Trước đây, cây thường mọc tự nhiên trên bờ ruộng, bãi đất cao, ven đường hoặc xen trong ruộng khoai, ruộng ngô sau mỗi vụ gặt. Mùa rau khúc kéo dài từ khoảng tháng 10 âm lịch đến hết tháng 3 năm sau, khi thời tiết mát mẻ và có mưa phùn đặc trưng của miền Bắc.
Từ lâu, rau khúc đã gắn bó với đời sống người dân đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt tại Hà Nội, Hưng Yên và Ninh Bình. Mỗi khi vào mùa, người dân lại ra đồng hái rau về làm bánh khúc để thưởng thức hoặc biếu tặng người thân.
Điểm đặc biệt của rau khúc nằm ở hương thơm đặc trưng. Khi còn tươi, lá có mùi thơm nhẹ, hơi ngai ngái. Sau khi luộc, giã nhuyễn rồi trộn với bột nếp, hương thơm trở nên dịu hơn nhưng vẫn đậm nét, tạo nên hương vị riêng không thể thay thế.
 |
| Loại rau này là nguyên liệu chính để làm ra món bánh khúc trứ danh. |
Nhờ đó, rau khúc được xem là "linh hồn" của bánh khúc – món ăn quen thuộc của người miền Bắc. Vỏ bánh làm từ bột nếp trộn với lá khúc giã nhuyễn nên có màu xanh rêu tự nhiên, dẻo thơm. Phần nhân gồm đậu xanh, thịt ba chỉ, hành khô và hạt tiêu, tạo nên hương vị béo bùi, đậm đà.
 |
| Chiếc bánh khúc nóng hổi, giản dị nhưng đủ sức níu chân thực khách bởi hương vị đậm đà, khó quên. |
Ngày nay, nhiều gia đình lựa chọn tự làm bánh khúc tại nhà để điều chỉnh nguyên liệu theo khẩu vị và đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Vì vậy, ngoài rau khúc tươi, thị trường còn xuất hiện nhiều sản phẩm chế biến như lá khúc cấp đông, lá khúc xay sẵn hoặc bột lá khúc.
Vào chính vụ, rau khúc tươi thường được bán với giá khoảng 60.000–80.000 đồng/kg. Riêng rau khúc nếp – loại có lá lớn, nhiều lông, mùi thơm đậm và được đánh giá ngon hơn – có giá cao hơn do nguồn cung hạn chế. Trên thị trường, nhiều nơi bán 100 g lá khúc cấp đông với giá 35.000–40.000 đồng, tương đương khoảng 350.000–400.000 đồng/kg.
Do nguồn rau khúc mọc tự nhiên ngày càng khan hiếm, nhiều hộ dân đã chuyển sang trồng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Đây là loại cây dễ canh tác, phù hợp với khí hậu mát mẻ của vụ đông xuân, sinh trưởng tốt trên đất tơi xốp, thoát nước và không đòi hỏi nhiều phân bón hay công chăm sóc.
 |
Sau khoảng 30–45 ngày gieo trồng, rau khúc có thể cho thu hoạch. Người trồng thường cắt phần thân và lá khi cây còn non để giữ hương thơm và độ mềm. Nếu thu hái đúng thời điểm, cây tiếp tục đẻ nhánh và cho thêm nhiều lứa thu hoạch, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.
Từ một loài cây mọc dại ven bờ ruộng, rau khúc đã trở thành nguyên liệu đặc sản được nhiều người tìm mua mỗi mùa xuân. Không chỉ gắn với hương vị truyền thống của bánh khúc, loại cây này còn mở ra thêm cơ hội phát triển kinh tế cho nhiều hộ nông dân nhờ thời gian sinh trưởng ngắn và nhu cầu thị trường ổn định.
