VIETNAM OCOPEX 2025: Khơi dậy bản sắc – Nâng tầm giá trị Việt trên thị trường quốc tế

Từ ngày 01 - 03/8/2025, Hội chợ các sản phẩm OCOP xuất khẩu 2025 diễn ra tại thủ đô Hà Nội, đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy thương mại quốc tế đối với các sản phẩm OCOP Việt Nam.

Các đại biểu dự Lễ khai mạc Hội chợ các sản phẩm OCOP xuất khẩu 2025 – VIETNAM COCOPEX 2025 – Tinh hoa Truyền thống Việt vươn ra thế giới. - (Ảnh: moit)

Hội chợ do Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND thành phố Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cùng với sự đồng hành của các Bộ, ngành và địa phương trên cả nước, các tổ chức xúc tiến thương mại trong và ngoài nước tổ chức. Hội chợ còn có sự tham dự của các Đại sứ, đại điện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, các hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài, đại diện các kênh phân phối, nhà nhập khẩu, đoàn thu mua.

Phát biểu khai mạc Hội chợ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, với lợi thế và tiềm năng đa dạng về tài nguyên thiên nhiên, khí hậu và văn hoá đặc trưng… Việt Nam không chỉ thành công về xuất khẩu nông sản thế mạnh, mà còn là một quốc gia có nhiều sản phẩm đặc sản, sản vật và làng nghề truyền thống, mang giá trị văn hóa bản địa, thể hiện rõ nét nhất là hình ảnh các sản phẩm OCOP Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu khai mạc Hội chợ các sản phẩm OCOP xuất khẩu 2025 – VIETNAM COCOPEX 2025 – Tinh hoa Truyền thống Việt vươn ra thế giới. - (Ảnh: moit)

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã và đang đóng vai trò chủ lực trong việc khẳng định giá trị của các sản phẩm nông thôn, giúp các sản phẩm từ khắp mọi miền Tổ quốc, không chỉ đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế. Các sản phẩm OCOP không chỉ mang nét đặc trưng về văn hóa và truyền thống mà còn đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

“Trong những năm gần đây, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam ngày càng hướng tới xây dựng các sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP. Điều này đã tác động tích cực đến phát triển kinh tế nông thôn, góp phần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, có truy xuất nguồn gốc và theo nhu cầu thị trường; khơi dậy tiềm năng đất đai, sản vật, lợi thế so sánh, đặc biệt là các giá trị văn hóa vùng, miền để hình thành các sản phẩm OCOP tích hợp. Nhiều sản phẩm OCOP được đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng, tiếp cận thị trường xuất khẩu hướng đến cả những thị trường khó tính, có giá trị cao” - Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân bày tỏ.

Theo Thứ trưởng Tân, nhằm tiếp tục triển khai Quyết định 919/QĐ-TTg ngày 01/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mỗi xã một sản phẩm, đẩy mạnh phát triển kinh tế phù hợp với mục tiêu, định hướng của Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, việc triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm hỗ trợ các chủ thể OCOP kết nối giao thương với các đối tác, doanh nghiệp quốc tế để thúc đẩy xuất khẩu là hết sức cần thiết.

Do đó, Hội chợ VIETNAM OCOPEX 2025 được tổ chức nhằm góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP Việt Nam giới thiệu, quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và phát triển thị trường, không chỉ trong nước mà còn trên thị trường quốc tế thông qua các cơ hội kết nối, trao đổi, hợp tác kinh doanh trực tiếp với các tổ chức xúc tiến thương mại, doanh nghiệp và nhà nhập khẩu nước ngoài. Đồng thời, các chủ thể OCOP cũng có dịp trao đổi, tìm hiểu về những yêu cầu khắt khe của thị trường thế giới và nghiên cứu khả năng mở rộng quy mô xuất khẩu.

Bên cạnh các hoạt động giao dịch trực tiếp tại Hội chợ, Bộ Công Thương đã triển khai tổ chức Hội chợ trên nền tảng số, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, nhà nhập khẩu quốc tế thực hiện các hoạt động giao dịch trực tuyến, đây là nét mới của kỳ Hội chợ năm nay.

“Tôi tin tưởng rằng, với tinh thần đổi mới sáng tạo, các chủ thể OCOP sẽ không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển thương hiệu và từng bước chinh phục những thị trường khó tính nhất trên thế giới, khẳng định sản phẩm truyền thống của Việt Nam hoàn toàn có đủ khả năng cạnh tranh với các sản phẩm nước ngoài cả về chất lượng lẫn mẫu mã” – Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Về phía Hà Nội, phát biểu tại khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Quyền - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, hội chợ năm nay là sự kiện nằm trong chương trình xúc tiến thương mại quốc gia 2025. Đây là minh chứng sinh động cho sự quan tâm, vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành trong thúc đẩy thương hiệu sản phẩm OCOP ra thị trường quốc tế. Trong khuôn khổ Hội chợ, thành phố Hà Nội đã tổ chức “Khu gian hàng xúc tiến xuất khẩu sản phẩm OCOP thành phố Hà Nội”.

Ông Nguyễn Mạnh Quyền - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội phát biểu khai mạc Hội chợ các sản phẩm OCOP xuất khẩu 2025 – VIETNAM COCOPEX 2025 – Tinh hoa Truyền thống Việt vươn ra thế giới. - (Ảnh: moit)

Ông Quyền thông tin, các sản phẩm trưng bày đến từ hơn 20 doanh nghiệp của thành phố được lựa chọn kỹ lưỡng, không chỉ đảm bảo chất lượng cao, mà còn chú trọng đến mẫu mã bao bì, câu chuyện sản phẩm và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Nhiều sản phẩm chủ lực, đặc sản của Hà Nội sẽ góp mặt như: cốm Mễ Trì, sữa Ba Vì, bánh kẹo truyền thống, cùng các mặt hàng thủ công mỹ nghệ cao cấp như lụa tơ tằm Mỹ Đức, mây tre đan Phú Vinh, tranh thêu Quất Động, gốm sứ Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái …

Đồng thời, Thành phố cũng tổ chức 2 chương trình Diễn đàn và Hội nghị hỗ trợ thúc đẩy phát triển ngành thủ công mỹ nghệ Hà Nội góp phần làm phong phú thêm các hoạt động bên lề Hội chợ của Ban Tổ chức.

Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, khơi dậy nội lực của cộng đồng, từ đó làm nên sự chuyển mình của hàng vạn sản phẩm truyền thống. Hiện nay, Hà Nội đã đánh giá, phân hạng được 3.317 sản phẩm OCOP (là địa phương dẫn đầu và chiếm 21,3% của cả nước), trong đó có 6 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.571 sản phẩm 4 sao và 1.718 sản phẩm 3 sao.

“Thành phố Hà Nội xác định OCOP không chỉ là sản phẩm nông thôn, mà còn là sản phẩm văn hóa, là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc và hội nhập. Trong giai đoạn mới, khi hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, OCOP không thể dừng lại ở quy mô làng xã mà phải tiếp tục vươn ra tới thị trường khu vực và quốc tế” – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nói.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cũng tin tưởng qua Hội chợ lần này, các chủ thể OCOP Hà Nội Việt Nam sẽ tìm được đối tác tiềm năng, ký kết được hợp đồng giá trị, tiếp cận thị trường mới và có thêm động lực đổi mới tư duy sản xuất.

“Thành phố mong muốn các doanh nghiệp, hợp tác xã, các chủ thể OCOP hãy tận dụng tối đa cơ hội này để học hỏi, hợp tác, quảng bá và phát triển. Các tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý cần tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ về kỹ thuật, vốn, chuyển giao công nghệ, cải tiến bao bì, truy xuất nguồn gốc, thúc đẩy thương mại điện tử và chuyển đổi số. Thành phố Hà Nội cam kết luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã, các chủ thể OCOP trong hành trình nâng tầm sản phẩm Việt” - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định.

Trước đó, tại Hội nghị bên lề Việt Nam Ocopex 2025, do Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công thương phối hợp tổ chức vào sáng 01/8.

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, đã nhấn mạnh vai trò kiến tạo và mở đường của cơ quan nhà nước. "Việc hỗ trợ các doanh nghiệp trên các kênh phát triển thị trường trong tình hình mới đang là ưu tiên hàng đầu của Bộ Công thương và các đơn vị liên quan”. ông Phú khẳng định.

Ông phân tích, sân chơi số đang dần thay thế các hoạt động xúc tiến truyền thống. Thông qua đó, doanh nghiệp Việt có thể "tiết kiệm được chi phí, rút ngắn được khoảng cách và thời gian, tăng tốc độ giao dịch và xử lý đơn hàng, đồng thời mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường".

Để hiện thực hóa điều này, ông Phú cho biết Cục Xúc tiến thương mại đã phối hợp chặt chẽ với các nền tảng toàn cầu để triển khai những chương trình mang tầm chiến lược như "Gian hàng Quốc gia Việt Nam" (Vietnam Pavilion) trên Alibaba.com. "Đây là mô hình xúc tiến thương mại số mới, mang tính chiến lược, gắn với thương hiệu quốc gia", ông Phú chia sẻ. Chương trình không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà còn là một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, với quy trình tuyển chọn minh bạch và các hoạt động đào tạo, tư vấn chuyên sâu.

Bên cạnh sự hỗ trợ chiến lược từ Chính phủ, các doanh nghiệp cần một công cụ sắc bén và một hệ sinh thái đủ mạnh để hiện thực hóa khát vọng vươn khơi. Đó là vai trò của các nền tảng thương mại điện tử B2B.

Ông Đỗ Trọng Trung, đại diện Alibaba.com Việt Nam, đã vẽ ra một bức tranh đầy lạc quan nhưng cũng rất thực tế. Ông nhấn mạnh đây chính là thời điểm vàng để "chắp thời cơ, bứt phá xuất khẩu". "Thị trường thương mại điện tử B2B đang duy trì mức tăng trưởng kép 14,5%. Và động lực chính của làn sóng này chính là thế hệ 8x, 9x – những người am hiểu công nghệ và khát khao đổi mới", ông Trung chia sẻ.

Để đáp ứng xu thế này, Alibaba.com không chỉ là một sàn giao dịch, mà đã xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, giúp doanh nghiệp gỡ bỏ những rào cản phức tạp nhất của xuất khẩu. Từ việc thiết kế gian hàng, tối ưu hóa sản phẩm, đến các giải pháp thanh toán quốc tế an toàn (Payment Assurance) và logistics phức tạp, tất cả đều được nền tảng hỗ trợ. Điều này cho phép các doanh nghiệp Việt Nam, dù là doanh nghiệp vừa và nhỏ hay doanh nghiệp lớn, chỉ cần tập trung vào điều cốt lõi: chất lượng sản phẩm và câu chuyện của mình.

Nếu thương mại điện tử là "phương tiện" thì linh hồn của nó chính là "sản phẩm". Và với Việt Nam, linh hồn ấy đang ngày càng kết tinh rõ nét trong những sản phẩm OCOP (mỗi xã một sản phẩm).

Ông Phương Đình Anh, Phó chánh văn phòng điều phối nông thôn mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã vẽ ra một triết lý đầy cảm hứng cho hàng Việt. Ông nhấn mạnh, sản phẩm OCOP không thể cạnh tranh bằng quy mô sản xuất đại trà. Giá trị của chúng nằm ở nơi khác.

"Chúng ta phải đưa các giá trị văn hóa bản địa, đưa giá trị tài nguyên của bản địa, đưa giá trị văn hóa truyền thống của mỗi dân tộc, mỗi vùng miền vào trong sản phẩm đó. Chúng ta phải thổi vào đó một câu chuyện OCOP sinh động. Chúng ta bán câu chuyện sản phẩm, chứ không bán thuần túy sản phẩm bằng vật chất thông thường".

Lời khẳng định của ông Anh như một cú hích, thay đổi tư duy của rất nhiều người. Đã qua rồi thời kỳ chỉ lo "ăn no mặc ấm", giờ là lúc hướng đến "ăn ngon mặc đẹp", hướng đến thưởng thức và trải nghiệm. Người tiêu dùng hiện đại không chỉ mua một chai mật ong, họ muốn mua cả câu chuyện về cánh rừng hoa bạc hà trên cao nguyên đá Đồng Văn.

Một nghịch lý thú vị được ông Anh chỉ ra: "Đừng sợ nhắc đến OCOP là hết hàng. Nhắc đến OCOP mà hết hàng, đó là tin vui! Người tiêu dùng thậm chí phải đặt nhiều ngày mới có được sản phẩm." Triết lý này đặt ra yêu cầu cấp thiết: làm thế nào để kể những câu chuyện đó cho cả thế giới nghe? Đây chính là lúc các nền tảng số phát huy vai trò không thể thay thế, biến một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần thành một "tác phẩm" văn hóa.

VIETNAM OCOPEX 2025 không đơn thuần là một hội chợ hay sự kiện xúc tiến thương mại, mà đã thực sự trở thành một không gian giao thoa văn hóa – nơi kết tinh những giá trị truyền thống, những nỗ lực đổi mới và khát vọng vươn xa của hàng Việt. Trong thời đại hội nhập, khi bản sắc trở thành tài sản và câu chuyện trở thành sức mạnh, những sản phẩm OCOP Việt Nam – với chất lượng, văn hóa và câu chuyện riêng – đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế toàn cầu.