Để nông dân tự tin "chốt đơn": Bắt đầu từ những kỹ năng số cơ bản nhất

Nằm dưới chân đèo Pha Đin, xã Bình Thuận (tỉnh Sơn La) sở hữu lợi thế lớn về phát triển nông nghiệp gắn với du lịch địa phương khi quy tụ gần 700 ha chè, trên 1.400 ha cà phê Arabica cùng hàng trăm hecta cây ăn quả đa dạng.

Dù các thiết bị thông minh và mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok đã trở nên quen thuộc, khoảng cách từ việc sở hữu công nghệ đến biết tạo nội dung và bán hàng hiệu quả của bà con nơi đây vẫn còn không ít rào cản. Chị Hoàng Kim Ngân (xã Bình Thuận) chia sẻ, người dân dù đã chủ động quay, chụp để quảng bá nhưng do tự tìm hiểu nên hình ảnh làm ra vẫn chưa thực sự đẹp mắt. Thậm chí với ông Hà Văn Mùi, ngay cả thao tác đơn giản là chụp ảnh vườn cà phê rồi đăng lên mạng cũng cần có người hướng dẫn cụ thể từng bước mới có thể tự thực hiện.

Thực tế này cho thấy thách thức của người nông dân khi bước vào môi trường số không nằm ở việc thiếu thiết bị hay ngại thay đổi. Theo bà Lò Thanh Bình, đại diện Tổ Khuyến nông cộng đồng thuộc Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La, khó khăn lớn nhất hiện nay chính là thiếu kỹ năng biến chiếc điện thoại thông minh thành công cụ phục vụ sản xuất và tiêu thụ nông sản. Người dân hiện còn lúng túng ở khâu tạo nội dung khi chưa biết chụp ảnh sản phẩm sao cho rõ nét, quay video ngắn hay livestream kể câu chuyện về sản phẩm. Bên cạnh đó, các kỹ năng bán hàng như phản hồi tin nhắn, chốt đơn, vận chuyển, xử lý thắc mắc hay tư duy truyền thông về vùng đất, quy trình sản xuất để tạo niềm tin với khách hàng vẫn là những "khoảng trống" cần được khỏa lấp.

Để giải quyết bài toán này, việc đào tạo cho nông dân không thể áp dụng những kiến thức công nghệ phức tạp mà phải bắt đầu từ chính sản phẩm và công việc hằng ngày của họ theo phương châm "cầm tay chỉ việc", học đến đâu làm đến đó. Bà Lò Thanh Bình nhấn mạnh, các buổi hướng dẫn cần tạo điều kiện để bà con được thao tác trực tiếp trên chính chiếc điện thoại của mình: Từ chụp một bức ảnh đẹp, quay một video ngắn, viết vài câu giới thiệu rồi đăng lên mạng xã hội và theo dõi phản hồi. Khi đã thuần thục những kỹ năng nền tảng và thấy được hiệu quả thực tế từ việc có người hỏi mua hàng, người dân mới tiếp tục học các kỹ năng nâng cao hơn như xây dựng kịch bản nội dung, chốt đơn, bảo mật tài khoản và phòng tránh rủi ro trên không gian mạng. Đích đến cuối cùng không phải biến mỗi nông dân thành một chuyên gia truyền thông chuyên nghiệp, mà là giúp họ đủ tự tin giới thiệu nông sản, kể được câu chuyện của chính mình và chủ động kết nối trực tiếp với thị trường.