Loài hoa thơm không kém hoa sen, hoa nhài, vừa làm cảnh vừa là dược liệu quý, giá trị kinh tế cao

Cây ngâu. Ảnh: Shopee

Đặc điểm cây ngâu

Loại cây này vừa để làm cảnh vừa là dược liệu có giá trị kinh tế cao.

Cây ngâu (tên khoa học Aglaia odorata Lour.) thuộc họ Xoan, là loại cây thân gỗ nhỏ, cao từ 1 – 3m, mọc thành bụi, tán tròn đẹp mắt. Lá kép hình lông chim, xanh quanh năm. Hoa ngâu nhỏ, màu vàng, đường kính chỉ khoảng 2mm, thường kết thành chùm dài 5 – 10cm và tỏa hương thơm đậm. Hoa nở rộ nhất từ tháng 4 đến tháng 9, đặc biệt sau những cơn mưa rào.

Nhờ hình dáng thanh nhã, sức sống bền bỉ và hương thơm thoang thoảng, ngâu được xem là cây cảnh phong thủy tượng trưng cho sự bình an, sum vầy và may mắn.

Giá trị dược liệu của hoa ngâu

Hoa ngâu có nhiều công dụng trong y học.

Theo Đông y, hoa ngâu có vị cay ngọt, tính bình, có tác dụng giải rượu, thanh phổi, giảm căng thẳng thần kinh, sáng mắt và ngưng phiền khát. Dân gian dùng hoa ngâu để hỗ trợ điều trị ho hen, vàng da, cao huyết áp, bế kinh, thậm chí có tác dụng trong các chứng nhọt độc, váng đầu, tức ngực.

Ngoài hoa, lá và cành ngâu cũng được sử dụng trong y học cổ truyền. Nước sắc lá ngâu giúp trị ghẻ, nhiễm trùng ngoài da, sưng tấy và thấp khớp. Đây chính là lý do cây ngâu không chỉ là loài cây cảnh mà còn được đánh giá cao về giá trị dược liệu.

Hoa ngâu và giá trị kinh tế

Hương thơm của hoa ngâu không hề kém cạnh so với hoa nhài hay hoa sen.

Không chỉ làm thuốc, hoa ngâu khô còn được dùng để ướp trà hoặc ướp vào quần áo. Hương thơm thanh khiết của hoa ngâu không hề kém cạnh so với hoa sen, hoa nhài – nhờ vậy có giá trị kinh tế cao. Hiện trên thị trường, hoa ngâu khô được bán với mức giá khá đắt, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người trồng.

Một số hộ gia đình tại các tỉnh miền Bắc và miền Trung đã nhân giống ngâu để bán cây cảnh, đồng thời khai thác hoa phục vụ nhu cầu ướp trà. Đây được xem là hướng phát triển kinh tế vườn hộ tiềm năng, vừa làm đẹp không gian sống, vừa có giá trị thương phẩm.

Vùng trồng và cách nhân giống

Một cây ngâu bonsai.

Cây ngâu thường được trồng nhiều ở các tỉnh đồng bằng và trung du miền Bắc, miền Trung. Với ưu điểm dễ nhân giống, người dân chủ yếu giâm cành để tạo cây mới. Sau khi bén rễ, cây phát triển nhanh, ít sâu bệnh, phù hợp trồng làm cảnh trong sân vườn, công viên, hay kinh doanh cây cảnh bonsai.

Để cây ngâu sinh trưởng tốt, người trồng cần lưu ý:

• Đất: ưa đất chua, tơi xốp, thoát nước tốt.

• Ánh sáng: cần nhiều nắng, không chịu bóng râm.

• Tưới nước: vừa đủ ẩm, tránh úng.

• Phân bón: bón phân hữu cơ pha loãng định kỳ, bổ sung kali và lân khi cây chuẩn bị ra hoa.

• Tỉa cành: cắt tỉa thường xuyên để giữ dáng cây đẹp và kích thích hoa nở nhiều hơn.

Tiềm năng phát triển

Cây ngâu còn được dùng làm cây cảnh công trình vì vẻ đẹp của nó.

Từ một loài cây quen thuộc trong đời sống, ngâu đang được nhìn nhận với giá trị mới: vừa là cây cảnh phong thủy, vừa là dược liệu quý và nguồn hàng hóa kinh tế. Nếu được quy hoạch trồng trọt, khai thác hợp lý và kết nối với thị trường dược liệu – trà ướp hương, cây ngâu hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, mang lại lợi ích bền vững cho người dân.