Ông Phan Thanh Cảm đam mê cây cảnh khá sớm, từ khi còn là công chức nhà nước sở thích trồng, uốn tỉa cây cảnh đã ngấm vào “máu” ông rồi. Ông cho biết: Quê hương ông (huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi cũ) là chiếc nôi của cây cảnh, nhất là cây thế, mỗi lần về thăm quê ông thường đi thăm những các nhà vườn ở đây.
Ông kể: "Các nhà vườn ở quê họ chơi cây cảnh lâu đời, đa số là những cây bản địa như sanh quê, hải châu, sam trái và một số loại cây ăn trái được chơi theo thế bon sai trung, bon sai đại như: ổỉ, khế, vũ sữa, cốc… Về Đắk Lắk, tự học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước, ông trồng, chăm sóc những cây bonsai cỡ nhỏ. Ông cho biết nhiều lần cắt sai cành, chi hoặc tạo dáng sai do chưa nắm vứng kỹ thuật, vậy là ông chạy đến các nhà vườn để tìm hiểu kỹ thuật cắt, tỉa cây cảnh.
 |
| Một góc nhà vườn Phan Thanh Cảm, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk |
Theo ông Cảm, khoảng năm 2000 phong trào sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk phát triển mạnh mẽ, nhất là Hội Sinh vật cảnh thành phố Buôn Ma Thuột (cũ) thường xuyên tổ chức các đợt đi thực tế khai thác, sưu tầm cây cảnh, đá tự nhiên. Niềm đam mê cây cảnh càng lớn, ông tham gia vào hội sinh vật cảnh trong hoàn cảnh như vậy.
Khi đã là hội viên Hội sinh vật cảnh, mỗi lần về thăm quê ông Cảm mạnh dạn giao lưu và cũng là cơ hội để ông học hỏi thêm từ đồng nghiệp về cách tạo thế bonsai theo phong cách miền Trung. Vừa học hỏi kinh nghiệm từ các nhà vườn, ông còn mua sách hướng dẫn về kỹ thuật tạo dáng bonsai. Không chỉ giao lưu, chia sẻ mà ông sẵn sàng mua lại của đồng nghiệp những cây cảnh mà ông ưa thích. Sân vườn ngày càng trở nên chật chội vì mỗi chuyến đi là ông sưu tầm một vài cây cảnh. Hết giờ làm việc nơi công sở, ông dành hết thời gian cho việc chăm sóc, tạo dáng cho cây cảnh. Ông nói vui: "Vợ tôi bảo, ông yêu cây hơn yêu...vợ!".
 |
| Nghệ nhân Phan Thanh Cảm cho biết: Mai chiếu thủy là loại cây rất thích hợp với khí hậu Tây Nguyên |
Người Chủ nhiệm nhiệt tình và đa dạng bộ môn sinh vật cảnh
Qua nhiều năm gắn bó cùng nghệ thuật cây cảnh, ông Cảm cho rằng Bonsai không chỉ là cây cảnh mà còn thể hiện sự tĩnh lặng, cân bằng trong làm việc và tạo môi trường sống trong lành. Khi tay nghề về bonsai đã vững, ông tự tin bước vào sân chơi lớn hơn. Từ cây bonsai mini, bonsai trung ông đã mạnh dạn đầu tư công sức, thời gian để chơi các cây thuộc thể loại bonsai đại. Từ sân chơi trong phạm vị thành phố, ông đã tham gia trưng bày tại triển lãm sinh vật cảnh tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột tỉnh Đắk Lắk qua các năm, triển lãm sinh vật cảnh miền Trung – Tây Nguyên tại tỉnh Bình Định, tỉnh Quảng Ngãi, Bình Dương; Triển lãm Sinh vật cảnh Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 15 tại TP. HCM năm 2019, tham gia triển lãm tại huyện An Dương, thành phố Hải Phòng (cũ) năm 2022.
 |
| Không chỉ bộ môn cây cảnh mà gỗ lũa và chim cảnh cũng là đam mê của nghệ nhân Phan Thanh Cảm |
Những tác phẩm gắn liền với tên tuổi ông như tác phẩm Cổng làng và tác phẩm Vú sữa (giải Đồng triển lãm tại Đắk Lắk năm 2021); tác phẩm Sanh quê và tác phẩm Linh sam (giải Bạc triển lãm Đắk Lắk năm 2017); tác phẩm Cây me (giải Bạc triển lãm tỉnh Đắk Lắk 2021) và nhiều giải thưởng khác qua các cuộc triển lãm.
Không chỉ đam mê cây cảnh mà hơn 15 năm trước, ông Cảm còn đam mê gỗ lũa, những tác phẩm gỗ lũa từ gốc cây cà phê là ông say mê nhất. Ông Cảm cho rằng gốc cà phê lâu năm là cây dễ tìm tại tỉnh Đắk Lắk, hình dáng nhiều gốc cà phê phù hợp cho việc làm các kệ trưng bày tiểu cảnh.
Ông Cảm cho biết: “Tôi yêu tiếng hót chim họa mi từ lúc còn là công chức nhà nước, lúc ấy chỉ nuôi vài con chim hót cho vui nhà. Sau này tôi tìm kiếm những dòng chim họa mi đẹp, hót khỏe để nuôi và tham gia Liên hoan tiếng hót chim Chào mào”. Qua các kỳ liên hoan, ông đoạt một giải Nhất và khoảng gần 20 giải Nhì tại các Liên hoan tiếng hót chim Chào mào trong tỉnh, trong khu vực và cả nước.
 |
| Cây cốc lâu năm, mặc dù được trồng trong chậu cạn, ít đất nhưng Nghệ nhân Phan Thanh Cảm chăm sóc đúng kỹ thuật vẫn ra trái thường xuyên |
Sau nhiều năm gắn bó cùng sinh vật cảnh, năm 2017 ông đã tập hợp được hơn 15 hội viên chuyên về cây cảnh nghệ thuật trong tỉnh, và tham mưu cho Hội Sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk thành lập Câu lạc bộ Cây cảnh nghệ thuật tỉnh. Câu lạc bộ được thành lập, ông được tín nhiệm bầu giữ chức vụ Chủ nhiệm và đi vào hoạt động trở thành mô hình điểm cho nhiều tổ chức hội sinh vật cảnh trong tỉnh học tập.
 |
| Năm 2023, ông Phan Thanh Cảm vinh dự được Hội Sinh vật cảnh Việt Nam công nhận danh hiệu Nghệ nhân sinh vật cảnh Việt Nam |
Với bề dày kinh nghiệm trong sinh vật cảnh cùng sự năng nổ, nhiệt tình trong công tác hội, ông Phan Thanh Cảm liên tục nhiều nhiệm kỳ được bầu vào Ủy viên Ban Chấp hành Hội Sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk, được Liên hiệp các Hội Khoa học – Kỹ thuật tỉnh và Hội Sinh vật cảnh Việt Nam tặng Bằng khen, giấy khen; vinh dự được Hội Sinh vật cảnh Việt Nam tặng danh hiệu Nghệ nhân sinh vật cảnh Việt Nam năm 2023.
 |
| Ảnh trái: Tác phẩm "Cổng làng" và ảnh phải: ông Nguyễn Hữu Tuyên, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk thừa ủy quyền của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam trao bằng công nhận danh hiệu Nghệ nhân sinh vật cảnh Việt Nam cho ông Phan Thanh Cảm. |
