Tại hội thảo khoa học diễn ra ngày 9/4 ở Gia Lai, ông Lương Trọng Khoa – Phó Chủ tịch Hội Sâm Ngọc Linh Đà Nẵng, người có hơn một thập kỷ gắn bó với loại dược liệu quý này, cho biết chỉ riêng vùng núi Ngọc Linh thuộc tỉnh Quảng Nam đã có hơn 20 triệu cây sâm các độ tuổi. Với giá thị trường khoảng 50 triệu đồng/kg, tổng giá trị vườn sâm ước đạt con số khổng lồ gần 1 tỷ USD. Nghịch lý là khối tài sản đó vẫn đang "nằm yên trên núi", chưa được chuyển hóa thành giá trị kinh tế thực sự.
 |
| Giá một kg sâm Ngọc Linh nguyên liệu vượt ngưỡng 50 triệu đồng chính là rào cản lớn nhất khiến loại dược liệu quý này khó tiếp cận số đông người dùng. |
Nút thắt mang tên "giá cả"
Ông Phan Thanh Thiên, Tổng Giám đốc Trường Sinh Group – đơn vị đang quản lý 70 ha vùng trồng với 500.000 cây sâm, cho biết doanh nghiệp sẽ rót thêm 500 tỷ đồng để mở rộng vùng nguyên liệu dược liệu dưới tán rừng tại Gia Lai lên quy mô 850 ha. Song song đó, công nghệ chế biến cũng được đầu tư để đa dạng hóa sản phẩm, đưa sâm vào các kênh phân phối đại chúng như nhà thuốc, tiệm tạp hóa.
Tuy vậy, rào cản cốt lõi không nằm ở kỹ thuật hay công nghệ. Với mức giá nguyên liệu hơn 50 triệu đồng/kg, sâm Ngọc Linh vẫn là thứ xa xỉ ngoài tầm với của đại đa số người dùng. Mục tiêu trước mắt mà doanh nghiệp hướng đến là kéo giá nguyên liệu xuống dưới ngưỡng đó.
Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai nhận định mở rộng vùng trồng là chìa khóa để tăng nguồn cung, từ đó tạo áp lực giảm giá tự nhiên. Các thử nghiệm bước đầu tại khu vực Đắk Rong cho thấy cây sâm thích nghi và sinh trưởng tốt, dù chất lượng dược liệu cần chờ đến giai đoạn thu hoạch mới có thể đánh giá toàn diện.
Vươn ra thế giới – còn nhiều việc phải làm
Nhìn ở góc độ thị trường, ông Đỗ Hữu Hưng, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam, thẳng thắn nhìn nhận sâm Việt vẫn đang thua kém sâm Hàn Quốc, Mỹ hay Canada về độ tin cậy trên trường quốc tế. Để thay đổi điều đó, theo ông, cần xây dựng niềm tin người dùng trong nước trước, hoàn thiện hệ thống phân phối, rồi mới tính đến việc tạo ra nhu cầu toàn cầu. Đa dạng hóa sản phẩm – từ trà sữa sâm đến đồ uống có sâm – cũng là hướng đi cần thiết để tiếp cận tệp khách hàng trẻ tuổi.
Về mặt khoa học, TS Đỗ Việt Hà – Phó Chủ tịch Hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam – khẳng định sâm Ngọc Linh (danh pháp khoa học Panax Vietnamensis) sở hữu tới 52 hợp chất saponin, vượt trội so với nhân sâm Hàn Quốc, trong đó có 24 loại saponin độc quyền không tìm thấy ở bất kỳ loại sâm nào khác. Ngoài ra, loại dược liệu này còn chứa 17 amino acid, 8 trong số đó là thiết yếu, cùng khoảng 18 nguyên tố khoáng và germani hữu cơ – yếu tố tạo nên đặc trưng khó sao chép của sâm Ngọc Linh.
Tiềm năng là có thật. Câu hỏi còn lại là bao giờ Việt Nam hiện thực hóa được giấc mơ xây dựng ngành công nghiệp sâm tầm cỡ tỷ đô – như người Hàn đã làm được với nhân sâm của họ.
