Ngày 30/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố và đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc vào hoạt động. Sau hơn hai tháng vận hành, hệ thống đang từng bước mở rộng kết nối với các địa phương, doanh nghiệp và đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, đồng thời hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, tra cứu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông sản.
Tại cuộc họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra sáng 16/9, ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, cho biết đến nay hệ thống đã có 10 doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ, 4 doanh nghiệp sản xuất, thương mại nông sản và 5 tỉnh, thành phố kết nối.
 |
| Ông Nguyễn Quang Tin cho biết, đến nay tổng số lượng đã đạt khoảng 814.000 sản phẩm của 3.000 nông hộ, 207 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố đăng ký truy xuất nguồn gốc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. - (Ảnh: Kiều Chi.) |
Từ thời điểm hệ thống được công bố đến nay, hơn 309.000 sản phẩm của 211 nông hộ, 25 doanh nghiệp tại 17 tỉnh, thành phố đã đăng ký truy xuất nguồn gốc. Trong số này, 428 sản phẩm của 32 nông hộ và 11 doanh nghiệp tại 9 tỉnh, thành phố đã thực hiện truy xuất sản phẩm nông sản.
Nếu tính lũy kế từ tháng 1/2026, thời điểm Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 25 về xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc, tổng số sản phẩm đăng ký truy xuất đến nay đạt khoảng 814.000 sản phẩm của 3.000 nông hộ, 207 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố.
Đáng chú ý, trong tổng số này có 158.000 sản phẩm của 48 nông hộ và 20 doanh nghiệp tại 14 tỉnh, thành phố đã thực hiện truy xuất nguồn gốc. Việc phân biệt giữa sản phẩm đăng ký và sản phẩm đã thực hiện truy xuất cho thấy hệ thống đang trong quá trình mở rộng dữ liệu đồng thời từng bước đưa hoạt động truy xuất vào thực tế.
 |
| Đến nay, hơn 309.000 sản phẩm của 211 nông hộ, 25 doanh nghiệp tại 17 tỉnh, thành phố đã đăng ký truy xuất nguồn gốc. Trong số này, 428 sản phẩm của 32 nông hộ và 11 doanh nghiệp tại 9 tỉnh, thành phố đã thực hiện truy xuất sản phẩm nông sản. |
Quy mô dữ liệu ngày càng mở rộng đặt ra yêu cầu chuẩn hóa và kết nối thống nhất giữa các chủ thể tham gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện các tiêu chuẩn kết nối, mở rộng phạm vi ứng dụng và phối hợp với địa phương, doanh nghiệp để kết nối dữ liệu hiện có của các địa phương, doanh nghiệp với hệ thống của Bộ.
Đây được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng để hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất về truy xuất nguồn gốc nông sản. Khi dữ liệu được chuẩn hóa theo những nguyên tắc chung, việc kết nối giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn, đồng thời tạo cơ sở để thông tin sản phẩm được chia sẻ và tra cứu theo một quy trình thống nhất.
Song song với dữ liệu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm an toàn thông tin cho hệ thống. Trước khi công bố, Bộ đã bố trí 40 máy chủ phục vụ triển khai, thử nghiệm hệ thống.
Hai nền tảng truy xuất nguồn gốc được xây dựng, gồm hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và nền tảng phục vụ người dân, doanh nghiệp đăng ký, tra cứu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các nền tảng này đã được đánh giá an toàn, đáp ứng yêu cầu trước khi đưa vào sử dụng.
Việc xây dựng nền tảng phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp cho thấy hệ thống truy xuất không chỉ hướng tới yêu cầu quản lý mà còn cần đáp ứng nhu cầu sử dụng trong thực tế. Bộ đang tiếp tục triển khai ứng dụng trên điện thoại thông minh, phục vụ tra cứu, sử dụng hệ thống và hướng tới nhập liệu trực tiếp trên thiết bị di động.
Một nội dung quan trọng khác là hoàn thiện quy trình kết nối. Cục Chuyển đổi số đã xây dựng và công bố phiên bản 1.0 ngày 20/6. Bộ đang phối hợp xây dựng các phiên bản tiếp theo, phù hợp với yêu cầu kết nối của các địa phương và doanh nghiệp.
Theo định hướng này, hệ thống sẽ tiếp tục được hoàn thiện từ phiên bản 1.0 lên 2.0 và các phiên bản nâng cấp sau đó. Quá trình nâng cấp gắn với yêu cầu thực tế của các địa phương, doanh nghiệp và từng nhóm sản phẩm, qua đó tăng khả năng kết nối và mở rộng phạm vi ứng dụng.
Không dừng ở phạm vi hệ thống của ngành nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang thúc đẩy kết nối với các nền tảng, cổng thông tin quốc gia. Bộ đã làm việc với Bộ Công an và Bộ Khoa học và Công nghệ để triển khai kết nối kỹ thuật.
Bộ Công an cũng đang xây dựng hệ thống về danh sách truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, trong đó có nhóm sản phẩm nông, lâm, thủy sản. Việc kết nối các nền tảng nhằm bảo đảm khả năng liên thông, chia sẻ dữ liệu và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu khi các hệ thống quốc gia được triển khai đồng bộ.
 |
| Với khoảng 814.000 sản phẩm của 3.000 nông hộ và 207 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố đã đăng ký truy xuất nguồn gốc, hệ thống đang hình thành một nguồn dữ liệu có quy mô ngày càng lớn. |
Đây là bước phát triển quan trọng bởi dữ liệu truy xuất nguồn gốc của nông sản được hình thành từ nhiều chủ thể, nhiều địa phương và nhiều hệ thống khác nhau. Nếu thiếu các tiêu chuẩn kết nối và cơ chế chia sẻ thống nhất, dữ liệu có nguy cơ tiếp tục phân tán, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong khai thác, sử dụng.
Yêu cầu kết nối dữ liệu cũng đang được đặt ra với tiến độ cụ thể. Ngày 4/9/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 8998, thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động hướng dẫn các bộ, cơ quan, địa phương triển khai đồng bộ việc chia sẻ dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc nông sản; đồng thời kết nối với hệ thống của Bộ, hoàn thành trong tháng 9/2026.
Đây là nhiệm vụ có yêu cầu cao trong khi thời gian triển khai ngắn và còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tiếp tục tập trung vào cơ sở pháp lý, hệ thống kỹ thuật và hướng dẫn địa phương, doanh nghiệp tham gia kết nối.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng thông tư làm cơ sở kết nối chung đối với các nhóm sản phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và các nhóm sản phẩm có tính đặc thù. Việc xây dựng quy định chung nhằm tạo cơ sở để các hệ thống, dữ liệu và chủ thể tham gia có thể kết nối theo một chuẩn thống nhất.
Quá trình này cần đồng bộ với các quy định về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc do Bộ Công an xây dựng. Đây là cơ sở để từng bước hình thành khung pháp lý thống nhất cho việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.
Cùng với hoàn thiện pháp lý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện Hệ thống truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa dữ liệu, quy trình kết nối và quy trình nghiệp vụ với các cục chuyên ngành. Đối với từng nhóm sản phẩm, cần xây dựng quy trình cụ thể để bảo đảm người dân, doanh nghiệp có thể triển khai, đồng thời đáp ứng yêu cầu truy xuất xuôi và truy xuất ngược.
Yêu cầu truy xuất xuôi và truy xuất ngược đặt ra đòi hỏi dữ liệu phải được tổ chức theo một quy trình có khả năng theo dõi thông tin sản phẩm trong chuỗi. Vì vậy, việc mở rộng số lượng sản phẩm đăng ký chỉ là một phần của quá trình; chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối và khả năng khai thác thông tin mới là những yếu tố quyết định hiệu quả của hệ thống khi vận hành trên diện rộng.
Theo kế hoạch, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện và ban hành các phiên bản tiếp theo của hệ thống, từ phiên bản 1.0 đến 2.0 và các phiên bản nâng cấp sau đó. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn tại địa phương để từng bước kết nối dữ liệu của địa phương, doanh nghiệp và các hệ thống hiện có vào hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ.
Với khoảng 814.000 sản phẩm của 3.000 nông hộ và 207 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố đã đăng ký truy xuất nguồn gốc, hệ thống đang hình thành một nguồn dữ liệu có quy mô ngày càng lớn. Trong đó, 158.000 sản phẩm đã thực hiện truy xuất nguồn gốc tại 14 tỉnh, thành phố là bước tiếp theo trong quá trình chuyển dữ liệu đăng ký thành dữ liệu truy xuất được vận hành thực tế.
Từ nền tảng ban đầu này, việc chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện tiêu chuẩn kết nối, nâng cấp hệ thống và liên thông với các nền tảng quốc gia sẽ tiếp tục quyết định khả năng mở rộng của hệ thống. Mục tiêu không chỉ là xây dựng một công cụ tra cứu sản phẩm mà hướng tới hình thành nền tảng kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp.
Khi được vận hành thống nhất, hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ từng bước nâng cao khả năng kiểm soát thông tin sản phẩm, phục vụ quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc trong sản xuất, kinh doanh nông sản. Đây cũng là cơ sở để dữ liệu truy xuất nguồn gốc được tổ chức, chia sẻ và khai thác hiệu quả hơn trong quá trình chuyển đổi số của ngành nông nghiệp.
