“Thủ phủ” hươu sao Hà Tĩnh đẩy mạnh chế biến sâu, nâng tầm đặc sản địa phương

Trước đây, người dân Sơn Giang (Hà Tĩnh) chủ yếu nuôi hươu sao với quy mô hộ gia đình, mỗi nhà chỉ vài con để lấy nhung phục vụ nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, nhờ lợi thế về quỹ đất trồng cỏ, thị trường tiêu thụ ổn định cùng sự hỗ trợ về kỹ thuật, hoạt động chăn nuôi đã phát triển theo hướng tập trung, quy mô lớn hơn, gắn với liên kết sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Hươu sao Ngọc Linh, hiện duy trì đàn hươu gần 200 con, trong đó khoảng 30% được khai thác nhung. Mỗi năm, đơn vị thu khoảng 150 kg nhung và cung ứng ra thị trường hàng trăm con giống chất lượng cao. Riêng từ đầu năm đến nay, sản lượng nhung tươi đã vượt 100 kg.

Từ quy mô nhỏ lẻ, nghề nuôi hươu ở Sơn Giang đã phát triển theo hướng hàng hóa, mở rộng quy mô. Ảnh: Thanh Nga/ Nông nghiệp và Môi trường.

Không chỉ tự sản xuất, hợp tác xã còn liên kết thu mua nhung của người chăn nuôi tại các địa phương lân cận như Sơn Giang, Hương Sơn, Kim Hoa để chế biến thành nhiều sản phẩm như nhung khô, bột nhung, rượu nhung… góp phần ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người dân. Một số sản phẩm của đơn vị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2024, từng bước khẳng định thương hiệu nhung hươu địa phương.

Song song với phát triển quy mô, người chăn nuôi tại Sơn Giang chú trọng áp dụng quy trình kỹ thuật trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Từ khâu chọn giống, thiết kế chuồng trại đến chăm sóc, nuôi dưỡng đều được thực hiện bài bản, phù hợp với đặc tính sinh học của hươu sao. Chuồng trại được đảm bảo khô ráo, sạch sẽ, yên tĩnh nhằm hạn chế stress – yếu tố ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng nhung.

Nhiều hộ đã ứng dụng đệm lót sinh học kết hợp chế phẩm vi sinh để xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nguy cơ dịch bệnh. Về thức ăn, ngoài nguồn cỏ và lá tự nhiên, người nuôi còn bổ sung khoáng chất và dinh dưỡng, đặc biệt trong giai đoạn hươu phát triển nhung nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ở khâu chế biến, các doanh nghiệp trên địa bàn đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại, hướng tới đa dạng hóa sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản. Công ty TNHH TM-DV Nhung hươu Hiền Ngọc là một trong những đơn vị đi đầu, hiện duy trì đàn hơn 100 con và liên kết thu mua trên 500 kg nhung mỗi năm từ người dân. Doanh nghiệp đã đầu tư đồng bộ hệ thống máy sấy, cắt, xay, hút chân không và bảo quản lạnh để phục vụ chế biến sâu.

Từ năm 2019, công ty có 4 sản phẩm gồm nhung hươu tươi, bột nhung hươu, nhung hươu khô thái lát và rượu nhung hươu đạt OCOP 3 sao, tạo nền tảng cho việc mở rộng thị trường và phát triển thương hiệu.

Theo lãnh đạo UBND xã Sơn Giang, sau khi sáp nhập các xã Sơn Giang, Quang Diệm và Sơn Lâm, tổng đàn hươu toàn xã đạt hơn 13.000 con – lớn nhất tỉnh Hà Tĩnh. Mỗi năm, sản lượng nhung đạt trên 6 tấn, trở thành nguồn thu nhập chủ lực của nhiều hộ dân.

Việc chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, kết hợp chế biến sâu và xây dựng thương hiệu đang giúp nghề nuôi hươu tại Sơn Giang không chỉ duy trì truyền thống mà còn tạo ra giá trị kinh tế bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.