Với mục tiêu phát triển 7 sản phẩm công nghệ sinh học thế hệ mới, thu hút khoảng 20 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia chuỗi giá trị, Đồng Tháp đang đặt kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp sinh học nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
 |
| Đồng Tháp tập trung ứng dụng công nghệ sinh học vào các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, trái cây, hoa kiểng, sen, thủy sản và chăn nuôi. |
UBND tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao giá trị nông sản và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu triển khai 15 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, tập trung nghiên cứu, ứng dụng và từng bước làm chủ các công nghệ sinh học phục vụ sản xuất.
Các nhiệm vụ sẽ ưu tiên những ngành hàng nông nghiệp chủ lực của địa phương như lúa gạo, sầu riêng, xoài, thanh long, mít, hoa kiểng, sen và thủy sản, đặc biệt là cá tra, tôm. Bên cạnh đó, lĩnh vực chăn nuôi an toàn sinh học cũng được chú trọng.
Đáng chú ý, Đồng Tháp đặt mục tiêu hình thành và thương mại hóa thành công 7 sản phẩm công nghệ sinh học thế hệ mới có khả năng cạnh tranh trên thị trường; đồng thời thu hút khoảng 20 doanh nghiệp, hợp tác xã trực tiếp tham gia vào chuỗi nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất và kinh doanh.
Làm chủ công nghệ sinh học, nâng tầm nông sản chủ lực
Không dừng lại ở việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện có, trong giai đoạn 2031-2035 và tầm nhìn đến năm 2045, Đồng Tháp hướng tới làm chủ, ứng dụng rộng rãi những công nghệ chiến lược như công nghệ gen, chỉnh sửa gen, công nghệ tế bào, vi sinh và enzyme tiên tiến.
Mục tiêu là tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản thế hệ mới có năng suất cao, khả năng kháng sâu bệnh tốt, thích ứng với điều kiện thời tiết cực đoan và tình trạng xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp.
Tỉnh cũng kỳ vọng tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp công nghiệp sinh học đạt 50-70%; các sản phẩm nội địa có khả năng thay thế tối thiểu 50-60% chế phẩm, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sinh học nhập khẩu.
Để hiện thực hóa những mục tiêu này, Đồng Tháp xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó ưu tiên nghiên cứu, làm chủ và chuyển giao công nghệ gen thế hệ mới, công nghệ tế bào thực vật, chọn giống chính xác dựa trên chỉ thị phân tử (MAS).
 |
| Ảnh minh họa. |
Nguồn lực nghiên cứu sẽ tập trung vào các sản phẩm có lợi thế kinh tế của địa phương như lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp; sầu riêng Ri6, Monthong; xoài Cát Chu, Cát Hòa Lộc; mít, thanh long, khóm, sen và hoa kiểng.
Đặc biệt, tỉnh định hướng hoàn thiện quy trình vi nhân giống bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào (in vitro) ở quy mô công nghiệp, qua đó cung cấp nguồn cây giống sạch bệnh, chất lượng đồng đều. Đồng thời, phấn đấu duy trì trên 90% diện tích lúa sử dụng giống chất lượng cao.
Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp ngành nông nghiệp giảm phụ thuộc vào phương thức sản xuất truyền thống, kiểm soát tốt hơn chất lượng đầu vào và nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản.
Doanh nghiệp, nông dân kỳ vọng vào hướng đi mới
Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học của Đồng Tháp đang nhận được sự quan tâm, kỳ vọng từ các hợp tác xã, doanh nghiệp và người sản xuất.
Ông Trần Văn Bá, Giám đốc một Hợp tác xã Nông nghiệp tại huyện Cao Lãnh, cho biết những năm gần đây, thời tiết diễn biến thất thường, dịch bệnh trên cây ăn trái phức tạp khiến chi phí sản xuất của nông dân ngày càng tăng.
Theo ông Bá, nếu địa phương làm chủ được công nghệ vi nhân giống, đồng thời phát triển các loại phân bón sinh học có giá thành hợp lý, người nông dân sẽ có thêm điều kiện giảm chi phí đầu vào, cải thiện chất lượng nông sản và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Minh Thư, đại diện một doanh nghiệp chế biến và kinh doanh nông sản tại phường Sa Đéc, đánh giá mục tiêu thương mại hóa 7 sản phẩm công nghệ sinh học thế hệ mới cùng chính sách hỗ trợ khoảng 20 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia chuỗi giá trị sẽ tạo thêm động lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo bà Thư, công nghệ sinh học có thể tạo ra lợi thế khác biệt cho nông sản Đồng Tháp. Chẳng hạn, đối với ngành hàng sen và hoa kiểng, việc ứng dụng công nghệ mới không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ, cải thiện khả năng bảo quản và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Với lợi thế về nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú cùng định hướng đầu tư bài bản cho khoa học công nghệ, Đồng Tháp đang kỳ vọng tạo ra bước chuyển mới trong phát triển nông nghiệp.
Nếu các mục tiêu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, công nghiệp sinh học sẽ trở thành động lực quan trọng giúp địa phương nâng cao giá trị chuỗi ngành hàng, thúc đẩy kinh tế nông nghiệp tuần hoàn và từng bước khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp sinh học nông nghiệp, môi trường của vùng ĐBSCL.
Hoàng Hòa
