Những ngày giáp Tết, dòng người tìm đến tham quan, chụp ảnh dưới tán xoài ngày càng đông. Từ thân cây cao hơn 15 m, chu vi khoảng 6,05 m, những cành lớn vươn rộng tạo nên khoảng không gian rợp bóng mát giữa tiết trời phương Nam oi ả.
 |
| Cây xoài cổ thụ hơn 300 năm tuổi ở Cà Mau. Ảnh: NLĐ. |
Anh Nguyễn Văn Thắng, 40 tuổi, sống tại TP HCM, cho biết gia đình anh biết đến cây xoài qua lời giới thiệu của người quen và quyết định chọn nơi đây làm một trong những điểm dừng chân dịp đầu năm.
“Lần đầu tôi thấy cây xoài lớn đến vậy. Cả nhà ai cũng tranh thủ chụp hình kỷ niệm. Tôi còn xin vài cây con của ‘cụ xoài’ mang về trồng làm kỷ niệm”, anh Thắng chia sẻ.
Hoàng Thị Loan, 23 tuổi, kể đoàn của cô đến nơi vào buổi trưa, thời tiết khá oi bức. Tuy nhiên, khi bước vào khoảng sân dưới tán xoài, không khí trở nên mát dịu và dễ chịu hơn hẳn. “Hoa xoài đung đưa trong gió, chim hót líu lo, cảm giác rất yên bình”, Loan nói.
 |
 |
| Cây xoài có chiều cao hơn 15 m, chu vi khoảng 6,05 m. Ảnh: NLĐ. |
Theo UBND phường Hiệp Thành, khoảng năm 1680, khi cha mẹ ông Lý Kỳ Kia đến đây khai phá, cây xoài đã lớn hơn một vòng tay người ôm. Đến nay, cây được ước tính khoảng 345 năm tuổi và đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.
Cuối thế kỷ XVII, vùng đất này còn hoang sơ, rừng rậm bao phủ. Tương truyền khi đó có một con hổ đến sinh sống gần gốc xoài, được người dân tôn là “thần Hổ”. Hằng năm, vào ngày 28-7 âm lịch, người dân tổ chức cúng một con heo sống đặt gần gốc cây để cầu bình an.
Về sau, khi phát hiện con hổ mất một chân do mắc bẫy, người dân chuyển sang cúng heo đã mổ sẵn. Dần dần, hổ không còn xuất hiện, nhưng nghi thức cúng “thần hổ” vẫn được duy trì như một nét tín ngưỡng dân gian gắn với cây xoài cổ thụ.
Trải qua hàng trăm năm, thân và cành cây trở nên xù xì, uốn lượn theo thời gian. Bộ rễ nổi trên mặt đất, đan xen như những mạch ngầm giữ lấy lớp phù sa vùng đất mũi. Mỗi mùa ra hoa, cây phủ kín những chùm bông li ti, thu hút chim chóc về làm tổ, tạo nên khung cảnh sinh động giữa không gian làng quê.
Chính quyền địa phương cho biết đã có tờ trình gửi cơ quan chức năng đề xuất chủ trương đầu tư, hỗ trợ kinh phí cải tạo, sửa chữa và bảo tồn di tích cây xoài cổ thụ, hướng tới khai thác giá trị văn hóa – du lịch của địa phương.
Ngày nay, cây xoài cổ thụ không chỉ là chứng nhân của vùng đất hơn ba thế kỷ biến đổi mà còn là điểm hẹn của người dân và du khách mỗi độ xuân về – nơi quá khứ và hiện tại giao thoa dưới một tán cây già giữa miền đất tận cùng Tổ quốc.
