Đây là thời điểm người trồng cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, nước tưới và tăng cường quản lý sâu bệnh nhằm giúp cây sinh trưởng cân đối, hình thành mầm hoa đồng đều.
Hiện TP.HCM có khoảng 810ha trồng mai vàng, trong đó làng mai Bình Lợi là vùng sản xuất trọng điểm với nhiều nhà vườn đang bước vào giai đoạn dưỡng cây thay vì thúc sinh trưởng.
Điều chỉnh dinh dưỡng theo từng giai đoạn
 |
| Các chủ nhà vườn ở làng mai Bình Lợi bắt đầu vào công đoạn chăm sóc kỹ cho cây mai để chuẩn bị vụ Tết 2027. |
Theo anh Bùi Ngọc Đức, chủ vườn mai Hữu Đức, nhu cầu dinh dưỡng của cây mai thay đổi theo từng thời kỳ nên việc bón phân phải đúng loại, đúng thời điểm và phù hợp với sức sinh trưởng của từng cây.
Trong tháng 5 âm lịch, sau khi rong lá, tỉa lá già và bấm đọt, cây được bổ sung phân NPK kết hợp phân hữu cơ nhằm kích thích chồi mới phát triển đồng đều, tăng khả năng phân cành và thúc đẩy bộ rễ khỏe mạnh.
Bước sang tháng 6 âm lịch, khi cơi đọt đã hoàn thiện, cây bắt đầu chuyển sang giai đoạn phân hóa mầm hoa. Lúc này, lượng đạm cần được giảm dần, ưu tiên dưỡng rễ, làm dày lá, mập cành và tích lũy dinh dưỡng để chuẩn bị hình thành nụ.
Theo anh Đức, bộ rễ khỏe là nền tảng giúp cây hấp thu nước và dinh dưỡng hiệu quả. Tại vườn, hơn 2.000 chậu mai đều sử dụng giá thể phối trộn từ xơ dừa, trấu và phân hữu cơ với tỷ lệ phù hợp, vừa giữ ẩm vừa thoát nước tốt, hạn chế tình trạng úng rễ trong mùa mưa.
Đến cuối tháng 6 âm lịch, cây mai đạt yêu cầu khi có bộ lá xanh dày, cành khỏe, tán thông thoáng và hệ rễ phát triển tốt để bước vào giai đoạn hình thành nụ kim từ đầu tháng 7 âm lịch.
Bón phân đúng cách, hạn chế sốc dinh dưỡng
Theo kinh nghiệm của nhà vườn, sau khi lựa chọn được công thức bón phân phù hợp, không nên thay đổi liên tục nhiều loại phân trong thời gian ngắn vì dễ làm cây mất cân đối dinh dưỡng và khó kiểm soát sinh trưởng.
Liều lượng phân cũng cần điều chỉnh theo tình trạng từng cây. Cây khỏe có khả năng hấp thu tốt, trong khi cây yếu hoặc bộ rễ bị tổn thương rất dễ bị cháy rễ, sốc phân và chậm phục hồi nếu bón quá mức.
Hiệu quả bón phân còn phụ thuộc vào độ ẩm giá thể. Sau những trận mưa lớn, nên chờ mặt chậu se khô rồi mới bón để hạn chế thất thoát dinh dưỡng. Đồng thời, không nên tưới quá nhiều nước ngay sau khi bón vì có thể làm phân bị rửa trôi khỏi vùng rễ.
Chủ động kiểm soát cỏ dại và sâu bệnh
Ngoài dinh dưỡng, việc vệ sinh mặt chậu cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu để cỏ dại phát triển, chúng sẽ cạnh tranh nước và dinh dưỡng với cây mai, khiến cây sinh trưởng chậm, vàng lá, cành yếu dù vẫn được bón phân đầy đủ.
Lớp cỏ dày còn giữ mặt chậu luôn ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho rệp sáp, bọ trĩ, nhện đỏ, tuyến trùng và nhiều loại nấm bệnh phát sinh trong mùa mưa.
Để nâng cao hiệu quả chăm sóc, nhiều nhà vườn đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt tự động sử dụng điện năng lượng mặt trời. Hệ thống giúp cung cấp nước và dinh dưỡng trực tiếp đến vùng rễ, tiết kiệm nhân công, giảm thất thoát phân bón và dễ dàng điều chỉnh lượng nước theo diễn biến thời tiết.
Mai siêu bông được chăm sóc kỹ trước giai đoạn ra nụ
Bên cạnh mai truyền thống, các dòng mai siêu bông giá trị cao cũng đang được chăm sóc đặc biệt.
Theo anh Phạm Hoàng Tiện, chủ vườn mai Lộc Phát, giống mai siêu bông được tạo bằng cách ghép các giống mai hoa lớn lên gốc mai tứ quý, nhờ đó cây có bộ rễ khỏe, sinh trưởng ổn định và khả năng chống chịu tốt.
Hiện vườn đang chăm sóc gần 400 gốc mai siêu bông phục vụ thị trường Tết. Thời điểm này, cây được bổ sung phân hữu cơ kết hợp chế phẩm dưỡng rễ, đồng thời lặt lá chân và chỉnh sửa tán nhằm kích thích thêm một cơi đọt trước khi bước vào giai đoạn phân hóa mầm hoa.
Theo anh Tiện, phân hữu cơ tuy phát huy tác dụng chậm nhưng bền, giúp cải thiện độ tơi xốp của giá thể và tăng hoạt động của hệ vi sinh. Tuy nhiên, chỉ nên sử dụng phân đã hoai mục, bón đúng liều lượng và căn cứ vào tình trạng bộ rễ của từng cây.
"Cây mai muốn phát triển ổn định phải khỏe từ bộ rễ. Khi giá thể tốt, dinh dưỡng cân đối và hệ rễ hoạt động hiệu quả, cây sẽ có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động của thời tiết", anh Tiện chia sẻ.
Khuyến cáo từ ngành chuyên môn
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP.HCM khuyến cáo các nhà vườn thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non, cành và vùng gốc để phát hiện sớm sinh vật gây hại; bón phân cân đối, tránh dư đạm; duy trì vệ sinh vườn và giữ tán cây thông thoáng.
Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc "4 đúng" gồm: đúng thuốc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng thời điểm và đúng phương pháp sử dụng, nhằm bảo vệ hiệu quả cây trồng và hạn chế rủi ro trong quá trình sản xuất.
