Độc đáo cây cảnh Nhật Bản ở Việt Nam

Hiện nay cây cảnh Nhật bản đưa về Việt Nam có nhiều loại như: Tùng Nhật (hay Tùng La hán); Thông đen; Vạn tuế, Trà, Mẫu đơn, Mộc Lan với nhiều kích cỡ dáng thế khác nhau, đủ đáp ứng cho nhu cầu chơi cây của gia đình, nơi công cộng công viên, nhà vườn khách sạn,..

Hiện nay trong thú chơi về cây cảnh, những người yêu cây và chơi cây đã có những đột phá rất đáng trân trọng. Từ đam mê gắn với việc đáp ứng các lợi ích trong cuộc sống, nhiều người đã kỳ công sưu tầm những loại cây quý, dáng thế theo triết lý cổ, đồng thời sáng tạo nên nhiều tác phẩm cây đẹp, độc đáo, tạo cảm hứng về nghệ thuật chơi cây, khuyến khích phát triển nghề, góp phần phát triển xã hội trên nhiều lĩnh vực từ văn hóa, lối sống đạo đức tới phát triển kinh tế,... Từ góc độ văn hóa xã hội, phát triển cây cảnh các loại không chỉ làm sạch đẹp cho môi trường sống và môi trường tự nhiên, mà còn làm đẹp thêm cho cốt cách tao nhã, phát triển trí đức theo chiều hướng nhân văn như cha ông ta đã dạy “Cao nhân thủ đắc mộc/ Vạn hữu trí đức sinh” (nghĩa là người giỏi sở hữu (chơi) được cây ưng ý, trí đức phát triển tốt).

Cây Tùng, cây được xem là đỉnh cao của các loài cây, cây đem đến tốt lành, cây biểu tượng cho sức sống và sự kiên cường, biểu tượng cho khát vọng vươn cao của người thành đạt. Bởi thế Tùng được xếp đứng đầu trong tứ quý “ Tùng – Cúc – Trúc - Mai”.

Duyên với cây, tôi đã được đến một số vườn cây lớn với nhiều loại cây quý, độc đáo, có nguồn gốc từ Nhật Bản đưa về Việt Nam. Những cây cảnh của xứ sở Mặt Trời mọc với nhiều loại cây quý, cùng kỹ năng tạo dáng cây bonsai, có những loại cây cao tới cả chục mét như Tùng, Thông,.. và có những cây Tùng và Thông,.. bonsai chỉ cao hơn 10 cm mà trông như cây đại thụ khi được phóng to. Đặc biệt là kỹ thuật làm vườn đạt tới đỉnh cao về vẻ đẹp hài hòa thu hút cùng thú chơi cây có niêm luật khắt khe của người Nhật. Với mong muốn người Việt có được giống cây và kỹ nghệ chơi cây của người Nhật, qua cây góp phần giao lưu kết nối văn hóa đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế nhiều thành phần,.. qua cây cảnh, nhiều cây quý đã có mặt tại Việt Nam.

Cây Vạn tuế tại vườn Tùng Toàn JP

Trong số những loại cây từ Nhật đã đưa về Việt Nam hiện nay được xem như là cây “thuần chủng” phát triển tốt. Nhờ môi trường thổ nhưỡng khí hậu Việt Nam, cây đưa từ Nhật về khỏe mạnh phát triển tốt hơn cả sống tại môi trường bên Nhật. Hiện nay cây cảnh Nhật bản đưa về Việt Nam có nhiều loại như: Tùng Nhật (hay Tùng La hán); Thông đen; Vạn tuế, Trà, Mẫu đơn, Mộc Lan với nhiều kích cỡ dáng thế khác nhau, đủ đáp ứng cho nhu cầu chơi cây của gia đình, nơi công cộng công viên, nhà vườn khách sạn,.., điển hình qua một số nét cơ bản của mỗi loại cây:

Thứ nhất, cây Tùng, cây được xem là đỉnh cao của các loài cây, cây đem đến tốt lành, cây biểu tượng cho sức sống và sự kiên cường, biểu tượng cho khát vọng vươn cao của người thành đạt. Bởi thế Tùng được xếp đứng đầu trong tứ quý “ Tùng – Cúc – Trúc - Mai”. Hiện có nhiều giống Tùng, nhiều dáng thế khác nhau phù hợp với không gian và bố cục của người có nhu cầu. Những cây tùng ở vườn tùng được nhập nguyên cây từ Nhật Bản về Việt Nam, có kiểm định, bảo hành theo quy định tiêu chuẩn. Tại vườn Tùng Toàn JP có nhiều loại Tùng khác nhau.

Thứ hai, cây Vạn tuế loài cây biểu tượng cho sức sống lâu dài, cây biểu tượng cho sự trường thọ, vĩnh hằng, may mắn, tài lộc, cây của sum suê thịnh vượng. Giúp ngăn tà khí, thu hút sinh khí vào không gian sống. Cây Vạn tuế có khả năng chịu hạn tốt, sinh trưởng chậm, tuổi thọ cao, thường được trồng làm cây cảnh sân vườn, công trình hoặc bonsai. Nhiều cây Vạn tuế với bố cục khác nhau từ thân đơn, thân đa, có cây tới 7-8-9 thân chung một gốc, độ cao của cây có nhiều kích cỡ, có cây cao tới 3-4 mét.

Thứ ba, cây Thông đen Nhật Bản là loài cây có dáng cây vững chãi, lá kim xanh đậm quanh năm, chịu nắng, hạn tốt, thường dùng trang trí sân vườn, công viên và làm bonsai. Cây mang ý nghĩa và biểu tượng cho sức sống bền bỉ, cây trường thọ. Cây biểu tượng cho khí phách người quả cảm. Tùng được các nghệ nhân nổi tiếng thi triển tài năng trong nghệ thuật “vua bonsai”. Cây có nguồn gốc từ Nhật Bản được đưa về Việt Nam qua nhập cây trưởng thành. Thông đen Nhật Bản là loại cây cảnh được yêu thích, các loại thông đen nhập khẩu với nhiều dáng thế, kích cỡ khác nhau, phù hợp khí hậu Việt Nam.

Cây Thông đen Nhật Bản là loài cây có dáng cây vững chãi, lá kim xanh đậm quanh năm, chịu nắng, hạn tốt, thường dùng trang trí sân vườn, công viên và làm bonsai.

Thứ tư, cây Hoa Trà Nhật Bản, thân mộc, dạng bụi hoặc cây đơn cao từ 1–3 mét (một số cây chăm sóc riêng có thể cao hơn), sống lâu năm. Cây hoa Trà có nhiều loại khác nhau và phân bố ở nhiều vùng, hoa trà Nhật Bản lá dày, bóng, màu xanh đậm quanh năm, viền răng cưa nhẹ đều nên được giới sành hoa cho là đẹp nhất ở hình dáng cây, kích cỡ, bố cục cây và màu sắc hoa phong phú. Hoa Trà được yêu thích khắp mọi nơi, tùy mỗi vùng có quan niệm về hoa Trà khác nhau, nhưng khá chung ở điểm: Ở châu Á, hoa Trà tượng trưng cho sự thanh khiết, chung thủy và may mắn. Ở phương Tây, hoa Trà là biểu tượng của tình yêu hoàn mỹ, sự ngưỡng mộ quý mến nhau. Ở đâu hoa trà cũng được cho là loài hoa đẹp, từ xưa đã có câu “ Vua chơi Lan/ Quan chơi Trà”.

Cây hoa Trà có nhiều loại khác nhau và phân bố ở nhiều vùng, hoa trà Nhật Bản lá dày, bóng, màu xanh đậm quanh năm, viền răng cưa nhẹ đều nên được giới sành hoa cho là đẹp nhất ở hình dáng cây, kích cỡ, bố cục cây và màu sắc hoa phong phú.

Cây hoa Trà có nhiều giống, cho ra nhiều loại hoa như: hoa cánh đơn, hoa cánh kép, hoa cánh xoắn, với nhiều màu sắc như: trắng, hồng, đỏ, đôi khi pha sọc, tùy theo quan niệm và gu thẩm mỹ mà mỗi người thích một màu hoa, nhưng tại Nhật và Trung Hoa xưa hoa Trà màu hồng phấn được ưa chuộng nhất, những cây hoa trà màu hồng phấn được xem là hoa quý trồng ở hậu Cung Vua cho các cung nữ ngắm hoa và so da của mình với hoa. Hoa Trà rộ từ cuối đông đến đầu xuân nên thường được chọn làm hoa tài lộc, yêu thương, may mắn đón năm mới.

Thứ năm, hoa Mộc Lan Nhật Bản, loài cây thân mộc, cao tới 4-5 mét (tùy vùng đất và kỹ thuật chăm sóc) Mộc Lan có ở nhiều vùng đất nhưng đẹp nhất là giống Mộc Lan Nhật Bản và rất phù hợp với thổ những Việt Nam. Mộc Lan loài hoa thanh tao và tinh tế, mang trong mình vẻ đẹp độc đáo và ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa Nhật Bản. Không chỉ nổi tiếng với vẻ ngoài thu hút, loài hoa này còn được yêu thích bởi những giá trị phong thủy đưa tốt đẹp và tài lộc về nhà. Hoa Mộc Lan là biểu tượng văn hóa chung thủy sắc son đặc trưng phẩm chất người cao quý.

Mộc Lan có ở nhiều vùng đất nhưng đẹp nhất là giống Mộc Lan Nhật Bản và rất phù hợp với thổ những Việt Nam.

Thứ sáu, Hoa Mẫu Đơn, loài cây thân gỗ sống lâu năm, cao khoảng 0,5-2 mét (tùy cách chăm sóc và bố cục không gian sống). Mẫu đơn hoa chùm với nhiều màu khác nhau, màu đỏ, vàng, trắng ( hiện nay nhờ kỷ thuật lai ghép cho ra nhiều loại mẫu đơn cây to, màu hoa đẹp). Hoa Mẫu đơn phân bố ở khá nhiều vùng, Mẫu đơn của Nhật Bản khác Mẫu đơn Việt Nam ở cây to cao, chùm hoa to sáng, đẹp. Mẫu đơn tượng trưng cho đoàn kết, hiếu thảo, tài lộc, sum suê, sung mãn. Trong quan niệm của người Đông Á trong vườn hoặc lối đi hoặc tiểu cảnh có cây Mẫu đơn thì nhà phú quý vì có thần hộ trì, Bởi thế nhiều gia đình trong không gian sân vườn, tiểu cảnh,... thường có hoa Mẫu đơn.

Trồng những cây cảnh đẹp được nhập từ nước ngoài về, không chỉ nâng cao văn hóa qua chơi cây cảnh, đây còn là sự kết nối văn hóa, góp phần mở rộng quan hệ ngoại giao, thức đẩy phát triển kinh tế xã hội trong phương diện hợp tác đa lĩnh vực giữa các quốc gia. Trong bài viết có sử dụng hình ảnh của nhà vườn Tùng Toàn JP.

Để tìm hiểu kỹ hơn về cây cảnh quý từ Nhật Bản về Việt Nam xin vào trang https://vuontungtoanjp.vn/.