Một cây đa khổng lồ phía sau đình An Khê (khu di tích Tây Sơn Thượng đạo, phường An Khê, Gia Lai) từng đứng trước nguy cơ bị chết sau vụ cháy lớn vào dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022. Nhờ sự tận tâm của ông Ngô Văn Đường – người trông coi đình làng, “cụ đa” đã được hồi sinh, tiếp tục tỏa bóng mát cho ngôi đình cổ.
Cây đa cổ thụ sừng sững trên gò đất phía sau đình An Khê, tán lá xòe rộng che mát cả một khoảng không gian. Theo các bậc cao niên, cây đã có từ cuối thế kỷ XVIII, khi đình An Lũy (tức đình An Khê ngày nay) được dựng nên.
Qua hàng trăm năm, “cụ đa” không chỉ là chứng nhân lịch sử mà còn trở thành biểu tượng gắn bó với đời sống tinh thần của người dân địa phương. Ông Ngô Văn Đường (sinh năm 1963) kể, từ khi còn nhỏ đã thấy thân cây xù xì, to lớn, rễ phụ buông thõng như những chùm râu khỏe khoắn.
Dù từng nhiều lần bị bão gió quật ngã cành nhánh, thân mục ruỗng do nấm mối tấn công, nhưng cây đa vẫn vươn lên xanh tốt, hiên ngang trước thời gian.
 |
| Cây đa cổ thụ khổng lồ đứng trên gò đất cao vững chãi, xòe tán rộng che bóng mát cho ngôi đình cổ. |
Chiều tối 29 Tết Nhâm Dần 2022, khi người dân đang tất bật chuẩn bị đón giao thừa, ngọn lửa bất ngờ bùng phát dữ dội từ gốc đa. Người dân nhanh chóng gọi điện báo lực lượng chức năng và Ban nghi lễ đình.
Ông Trần Quang Khánh – Phó Trưởng ban Nghi lễ đình An Khê – nhớ lại: “Khi chạy đến, tôi thấy lửa bốc cao, gốc đa cháy đỏ rực. Chúng tôi cùng nhau dùng ống nước dập lửa, ngay sau đó đội chữa cháy đã điều hai xe chuyên dụng và hàng chục chiến sĩ tới khống chế, ngăn không cho cháy lan vào đình.”
Tuy nhiên, do lớp mùn và gỗ mục tích tụ lâu năm, lửa vẫn âm ỉ trong gốc. Đến mùng 4 Tết, ngọn lửa lại bùng lên, buộc lực lượng chức năng tiếp tục dập tắt. Hậu quả, hai phần ba gốc cây bị cháy đen, thân rễ bong tróc, nhiều cành lá rụng tả tơi, cây rơi vào tình trạng suy kiệt.
 |
| Vụ cháy khiến 2/3 gốc cây cổ thụ khổng lồ bị cháy đen. |
Lo sợ cây đa trăm tuổi không qua khỏi, ông Ngô Văn Đường đã chủ động đắp bờ bao giữ nước quanh gốc, ngày ngày tưới ẩm cả thân lẫn rễ trên cao. Ông còn bỏ tiền mua thuốc kích rễ, phân bón, kiên trì chăm sóc để cây phục hồi.
Sau gần một năm, từ lớp vỏ xù xì cháy sém, những chồi non dần nhú lên. Cây đa cổ thụ đã hồi sinh, tiếp tục tỏa bóng mát cho ngôi đình.
Không chỉ vậy, ông Đường cùng Ban nghi lễ còn trồng thêm hoa, cây cảnh quanh gốc đa, tạo cảnh quan xanh mát cho khu di tích. Ông Trần Ngọc Hỷ – Trưởng ban Nghi lễ đình An Khê – cho biết: “Nhờ sự tận tâm của ông Đường và các thành viên, chỉ vài năm nữa, cội đa sẽ phát triển mạnh mẽ trở lại. Không gian đình làng thêm trang nghiêm, cổ kính.”
