Giữ màu xanh cho đất nước - sứ mệnh vẻ vang của lực lượng kiểm lâm

Mỗi cánh rừng được giữ gìn hôm nay chính là nền tảng cho tương lai phát triển xanh và bền vững của dân tộc. Trong hành trình gìn giữ màu xanh ấy, lực lượng kiểm lâm Việt Nam luôn là nòng cốt - những người đi giữa đại ngàn để bảo vệ tài nguyên vô giá của quốc gia.

53 năm bền bỉ dựng xây và phát triển

Lực lượng kiểm lâm ra đời vào những năm tháng đất nước sục sôi trong cuộc đấu tranh kiên cường, bất khuất ở cả hai miền Nam - Bắc, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Với sứ mệnh cao cả trong bảo vệ và phát triển rừng, ngày 21 tháng 5 năm 1973, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 101-CP quy định hệ thống tổ chức và nhiệm vụ, quyền hạn của kiểm lâm nhân dân từ Trung ương đến cấp huyện - đánh dấu sự ra đời của lực lượng kiểm lâm Việt Nam.

Trải qua 53 năm xây dựng và phát triển, lực lượng Kiểm lâm đã khẳng định vai trò, vị trí quan trọng trong sự nghiệp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

53 năm qua là một chặng đường bền bỉ và đáng tự hào. Lực lượng kiểm lâm đã có nhiều đóng góp quan trọng và hiệu quả trong công tác tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước về công tác bảo vệ và phát triển rừng; chủ động đề xuất nhiều chủ trương, chính sách, quy định pháp luật quan trọng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực lâm nghiệp.

Thực hiện nhiệm vụ dưới dự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự phối hợp của chính quyền địa phương các cấp, các ngành chức năng và sự ủng hộ của nhân dân, lực lượng kiểm lâm đã không ngừng rèn luyện, phấn đấu trưởng thành cả về chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực, phẩm chất; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị (bìa phải) đến chia buồn với thân quyến tại nhà riêng ông Nguyễn Kim Anh, Phó trạm trưởng phụ trách Trạm kiểm lâm số 2, Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (Đắk Lắk), đã hy sinh khi làm nhiệm vụ vào ngày 2/12/2023. Ảnh: Trần Doanh.

Rừng Việt Nam ngày càng xanh tươi và giàu giá trị. Ngành lâm nghiệp liên tục lập nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác tham mưu, chỉ đạo điều hành lĩnh vực quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng, bảo tồn hệ sinh thái rừng và phát triển kinh tế lâm nghiệp.

Theo công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2025, Việt Nam có trên 14,9 triệu ha rừng, trong đó có trên 10 triệu ha rừng tự nhiên và trên 4,8 triệu ha rừng trồng. Tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc đạt 42,03%. Việt Nam là một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng diện tích rừng ổn định và nhanh nhất trên thế giới.

Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất của ngành lâm nghiệp tăng trưởng đều và liên tục. Giai đoạn 2016-2020 giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp có tốc độ tăng trưởng bình quân là 5,94% gấp 5,6 lần so với giai đoạn 1990-1998 và hơn 2 lần so với giai đoạn 1999-2009; giai đoạn 2021 - 2025 tiếp tục duy trì khoảng 5%. Ngành lâm nghiệp đã góp phần quan trọng thay đổi cơ cấu kinh tế miền núi, thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa - nơi còn nhiều khó khăn.

Đằng sau những con số, những thành quả quan trọng ấy là biết bao cống hiến âm thầm nhưng mạnh mẽ của lực lượng kiểm lâm. Đó là những bước chân tuần tra xuyên rừng sâu trong mưa lũ; những đêm trắng canh lửa giữa mùa khô hanh; những lần đối mặt với hiểm nguy để ngăn chặn phá rừng, săn bắt động vật hoang dã, vận chuyển lâm sản trái phép; những ngày cùng người dân trên cánh rừng để hướng dẫn kỹ thuật trồng cây, phát triển kinh tế lâm nghiệp. Có những cán bộ kiểm lâm đã dành cả tuổi trẻ nơi đại ngàn, có những người đã ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ. Sự hy sinh ấy góp phần giữ màu xanh cho đất nước, gìn giữ sinh kế cho người dân và bảo vệ những giá trị thiên nhiên vô giá cho các thế hệ mai sau.

Tiếp nối truyền thống - vững vàng trong kỷ nguyên mới

Phát huy truyền thống, tiếp nối tương lai, trải qua quá trình xây dựng và phát triển, hàng trăm ngàn tấm gương đã nối tiếp nhau bằng những dấu chân in hằn trên khắp các cánh rừng Việt Nam suốt bốn mùa. Không kể mưa, nắng, ngày, đêm, không kể hiểm nguy. Thế hệ nối tiếp thế hệ, người trẻ tiếp bước đàn anh, lực lượng kiểm lâm luôn nêu cao tinh thần tận tuỵ, sẵn sàng nhận nhiệm vụ tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi địa hình hiểm trở, nơi “rừng thiêng nước độc”.

Lực lượng Kiểm lâm không ngừng rèn luyện và phấn đấu, trưởng thành vượt bậc cả về phẩm chất đạo đức lẫn chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Bước sang giai đoạn mới, đất nước chuyển mình mạnh mẽ với nhiều yêu cầu về đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững. Nhiệm vụ của ngành lâm nghiệp là trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật hiện đại trên cơ sở thiết lập, quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng bền vững tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp; đóng góp ngày càng tăng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ của lực lượng kiểm lâm càng trở nên quan trọng, cấp thiết và nặng nề. Nhưng đó cũng chính là cơ hội để toàn lực lượng khẳng định vị thế, thể hiện vai trò của những “chiến sĩ áo xanh” trong sự phát triển của đất nước. Để làm được điều đó, lực lượng kiểm lâm cần tiếp tục chủ động phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó.

Chủ động học tập, nâng cao năng lực trong tình hình mới để nắm bắt và tận dụng tối đa thời cơ, vận hội, thực hiện thắng lợi yêu cầu, nhiệm vụ, trọng trách. “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung, để trở thành người có ích cho xã hội” - như Tổng Bí thư Tô Lâm căn dặn trong bài viết “Học tập suốt đời”.

Đặc biệt là trong bối cảnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã và đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, mỗi cán bộ kiểm lâm phải trở thành những người thông thạo địa hình, am hiểu địa phương và năng động trong ứng dụng công nghệ. Những chuyến tuần tra rừng dài ngày dầm mưa dãi nắng sẽ dần được hỗ trợ, thay thế bằng công nghệ. Dữ liệu số, viễn thám, trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái và các nền tảng giám sát hiện đại… là các từ khoá cần chúng ta làm chủ. Điều cần nhất là tinh thần chủ động nắm bắt và ứng dụng.

Trong bối cảnh thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị nhằm bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân hơn, đặc biệt là với bà con nhân dân miền núi, vùng sâu vùng xa - địa bàn chính của lực lượng kiểm lâm - đòi hỏi mỗi cán bộ kiểm lâm cần có tư duy mới, tầm nhìn mới trong không gian phát triển mới của địa phương và đất nước.

Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị cùng các đại biểu của tỉnh Hà Giang tới thăm hỏi, động viên nạn nhân bị thương khi tham gia chữa cháy rừng Tây Côn Lĩnh hồi cuối tháng 4/2024. Ảnh: Duy Tuấn.

Mỗi Kiểm lâm không chỉ là người bảo vệ rừng, mà còn là người kết nối cộng đồng để phát huy vai trò kinh tế - xã hội - môi trường của ngành lâm nghiệp ở các địa phương; là cầu nối giữa chính sách, quy định với người dân, giữa mục tiêu bảo vệ, bảo tồn với phát triển sinh kế bền vững. Thúc đẩy và truyền đi khát vọng vươn lên của cộng đồng những người sống trong rừng và gần rừng, xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc, nương tựa vào rừng nhưng cũng giảm phụ thuộc vào rừng. Khi người dân thực sự được hưởng lợi từ rừng, trở thành chủ thể của bảo vệ rừng, thì đó chính là nền tảng bền vững nhất cho sự nghiệp lâm nghiệp quốc gia.

Chủ động tham gia sâu, rộng vào những nỗ lực của quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí hậu cũng là yêu cầu tất yếu đặt ra đối với ngành lâm nghiệp và lực lượng kiểm lâm hiện nay. Trong bối cảnh nóng lên toàn cầu và gia tăng các các loại hình thiên tai cực đoan, vai trò của rừng đối với môi trường sinh thái, an ninh nguồn nước, hấp thụ và lưu giữ các - bon ngày càng trở nên đặc biệt quan trọng. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, mỗi cánh rừng được giữ gìn hôm nay chính là nền tảng cho tương lai phát triển xanh và bền vững của đất nước.

Để làm được điều đó, với vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, lực lượng kiểm lâm cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị rừng bền vững; chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; tham gia tích cực vào các sáng kiến toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển tín chỉ carbon rừng. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý, bảo vệ rừng trong tình hình mới.

Và hơn hết, mỗi cán bộ, chiến sĩ kiểm lâm cần kiên định, vững vàng với con đường đã chọn bằng tình yêu rừng không đổi trong mỗi bước chân. Nghề giữ rừng nhiều gian lao, khó khăn, vất vả, đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, thậm chí cả bằng máu và tính mạng. Nhưng chúng ta có quyền tự hào rằng những người Kiểm lâm luôn tiến bước bằng đôi chân có thể mòn nhưng không mỏi.