Sáng 17/10, tại trụ sở TAND tỉnh Hưng Yên, phiên tòa phúc thẩm xét xử vụ án “gà lôi trắng” đối với bị cáo Thái Khắc Thành đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Sau phần xét hỏi, tranh luận và nghị án ngắn, HĐXX trở lại phòng xử và tuyên bố miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo, đồng thời hủy bỏ lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú, trả tự do ngay tại tòa. Cùng với đó, HĐXX cũng tuyên miễn hình phạt bổ sung 30 triệu đồng cho bị cáo Thành, khép lại vụ án từng gây nhiều tranh luận trong giới pháp lý và người dân địa phương.
Tại tòa, bị cáo Thái Khắc Thành thừa nhận toàn bộ hành vi mua, nuôi, nhân giống gà lôi trắng là vi phạm quy định pháp luật. Bị cáo trình bày lý do xuất phát từ sở thích cá nhân, vì thấy loài gà này có bộ lông đẹp nên mua về nuôi làm cảnh, nhân giống rồi bán kiếm thêm thu nhập. Vợ bị cáo có mặt tại phiên tòa cũng xác nhận lời khai của chồng là đúng sự thật. Trong suốt quá trình xét xử, bị cáo thể hiện thái độ thành khẩn, hợp tác tốt với cơ quan tiến hành tố tụng, thể hiện rõ sự nhận thức về hành vi vi phạm.
 |
| HĐXX phiên phúc thẩm do thẩm phán Phạm Ngọc Thành làm chủ tọa vụ án bị cáo Thái Khắc Thành bị truy tố về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm - (Ảnh: Danh Lam). |
Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên phúc thẩm khẳng định, việc cơ quan tố tụng khởi tố, truy tố bị cáo về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm là đúng căn cứ pháp luật. Tuy nhiên, theo Thông tư 27/2025/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 1/7, loài gà lôi trắng – tang vật trong vụ án – đã được chuyển từ nhóm IB sang nhóm IIB, tức là không còn thuộc diện động vật nguy cấp, quý, hiếm ở mức cao nhất. Viện kiểm sát cho rằng, việc áp dụng quy định mới này là căn cứ quan trọng để xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo theo hướng có lợi. Vì vậy, VKS đã thay đổi kháng nghị, đề nghị HĐXX sửa bản án sơ thẩm, miễn trách nhiệm hình sự và miễn hình phạt bổ sung đối với bị cáo Thành.
Trình bày tại phiên tòa, luật sư Lê Hồng Hiển (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cùng bốn đồng nghiệp tham gia bào chữa cho bị cáo cho rằng, bản án sơ thẩm của TAND khu vực 5 – Hưng Yên tuyên phạt bị cáo 6 năm tù và phạt bổ sung 30 triệu đồng là sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật. Theo luật sư, khi Thông tư 27/2025/TT-BNNMT có hiệu lực, hành vi của bị cáo không còn gây nguy hiểm cho xã hội và thuộc trường hợp đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự theo điểm a khoản 1 Điều 29 Bộ luật Hình sự. Việc cấp sơ thẩm không cập nhật quy định mới dẫn đến xét xử không phù hợp với thực tế, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bị cáo. Luật sư đề nghị HĐXX phúc thẩm xem xét toàn diện hồ sơ, áp dụng quy định có lợi cho người phạm tội và tuyên miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo Thái Khắc Thành.
Đại diện Viện kiểm sát cho rằng việc chậm cập nhật Thông tư 27 là nguyên nhân khiến cơ quan xét xử cấp sơ thẩm không kịp áp dụng quy định mới. Tuy nhiên, theo nguyên tắc pháp lý, văn bản quy phạm ban hành sau và có lợi cho bị cáo thì phải được áp dụng. Chính vì vậy, Viện kiểm sát đồng tình với quan điểm của luật sư, đề nghị HĐXX miễn trách nhiệm hình sự và miễn luôn hình phạt bổ sung cho bị cáo.
 |
| Theo Thông tư 27/2025/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 1/7, loài gà lôi trắng – tang vật trong vụ án – đã được chuyển từ nhóm IB sang nhóm IIB, tức là không còn thuộc diện động vật nguy cấp, quý, hiếm ở mức cao nhất - (Ảnh: Phạm Hùng). |
Hồ sơ vụ án cho thấy, từ năm 2022, bị cáo Thành đã tìm hiểu trên mạng xã hội và biết gà lôi trắng là loài quý hiếm. Anh mua một con trống từ Cần Thơ và đổi một con chim chích chòe lửa lấy hai con mái ở Nghệ An. Sau thời gian nuôi dưỡng, đàn gà sinh sản được 10 con non. Tháng 3/2025, Thành rao bán 10 con gà con với giá 500.000 đồng/con và nhận cọc 2 triệu đồng qua mạng. Khi đang vận chuyển số gà này đi giao, anh bị cơ quan chức năng kiểm tra, thu giữ tang vật và phát hiện thêm ba con gà lôi trắng tại nhà. Bốn tháng sau, bị cáo bị tuyên 6 năm tù giam.
Phiên tòa phúc thẩm sáng 17/10 vì thế được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng, không chỉ khép lại vụ án mà còn thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, nhân văn và linh hoạt trong áp dụng các quy định mới. Quyết định của HĐXX thể hiện rõ nguyên tắc “áp dụng quy định pháp luật có lợi cho người phạm tội”, kịp thời sửa chữa những thiếu sót của cấp sơ thẩm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Vụ án “gà lôi trắng” khép lại trong sự nhẹ nhõm của bị cáo và gia đình, nhưng mở ra bài học đáng chú ý cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc cập nhật kịp thời văn bản quy phạm mới. Khi pháp luật thay đổi, việc thực thi công lý cũng cần được điều chỉnh phù hợp, để không một người dân nào bị kết tội chỉ vì sự chậm trễ trong áp dụng quy định. Đây không chỉ là kết thúc của một vụ án, mà còn là minh chứng cho tinh thần nhân đạo và tính tiến bộ của pháp luật Việt Nam.
