Cuối tháng 6, khi gió Địa Trung Hải bắt đầu tràn về các triền đồi phía Bắc Israel mang theo nắng vàng rực rỡ và hơi mặn từ biển cả, cũng là thời điểm vải thiều chín đỏ rực trên cánh đồng gần 10 ha tại vùng ngoại ô thành phố HaBonim. Đây là vụ thu hoạch cao điểm trong năm tại trang trại của Hợp tác xã nông nghiệp Bananot Hahof - nơi đang canh tác giống vải thiều Hồng Long (U Hồng) của Việt Nam.
Theo TTXVN, giống vải Việt Nam đã có mặt tại quốc gia Trung Đông này khoảng 15-18 năm trước, được đưa vào bởi Hội những nhà trồng vải Israel phối hợp với Viện Nghiên cứu Nông nghiệp ARO. Tuy nhiên, Bananot Hahof mới bắt đầu trồng giống vải này từ năm 2016.
Uri Shpatz - trưởng nhóm nông học của Hợp tác xã cho biết giống vải này bắt đầu cho thu hoạch từ năm thứ tư và đạt năng suất tối đa sau khoảng 6-7 năm. Ông nhấn mạnh việc đưa một giống cây từ nơi này sang nơi khác không dễ dàng, bởi cần thời gian điều chỉnh kỹ thuật canh tác để phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương.
 |
| Vải thiều Việt Nam được trồng ở Israel. |
Vải thiều vốn là cây ưa khí hậu ẩm, đất đỏ bazan, điều hoàn toàn trái ngược với khí hậu khô nóng, đất cằn và mưa ít tại Israel. Việc trồng giống cây này tại đây từng bị xem là "bài toán khó". Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của trang trại đã mất nhiều năm để thử nghiệm và tối ưu kỹ thuật, từ hệ thống tưới nhỏ giọt, điều hòa vi khí hậu, cho tới quy trình xử lý ra hoa đặc biệt. Dần dần, cây thích nghi và phát triển ổn định.
Ông Uri đánh giá giống vải Hồng Long có sức sống cao, quả to, tỷ lệ thịt trên hạt tốt, năng suất vượt trội và ít phụ thuộc vào kỹ thuật chăm sóc so với giống vải Mauritius trước đây mà họ từng trồng. Hiện tại, năng suất trung bình đạt khoảng 25 tấn/ha - con số ấn tượng với một loại cây “khó tính” như vải.
Nhờ ứng dụng công nghệ nông nghiệp chính xác và cảm biến vi khí hậu, mỗi khu trồng đều được kiểm soát chặt chẽ về độ ẩm, ánh sáng và nhiệt độ. Từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 7, trang trại bước vào vụ thu hoạch sôi động, từng chùm vải đỏ rực được hái, phân loại và đóng gói ngay tại vườn, sau đó vận chuyển bằng xe lạnh tới các thành phố lớn như Tel Aviv, Haifa, Jerusalem, hoặc xuất khẩu sang châu Âu.
Ông Uri cho biết sản lượng xuất khẩu phụ thuộc vào tình hình thị trường từng năm. Khi nguồn cung nội địa dồi dào, phần lớn vải sẽ được xuất khẩu, chủ yếu sang các nước Tây Âu như Đức, Pháp, Anh, Hà Lan và Italy. Khách hàng châu Âu đặc biệt ưa chuộng vải thiều vì hương thơm tự nhiên và vị ngọt thanh. Tuy nhiên, do vòng đời quả vải ngắn, khâu hậu cần phải được kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng.
Bên cạnh vải thiều, Bananot Hahof còn là trang trại nổi tiếng với các loại trái cây khác như chuối, dứa và nho - trong đó nho đạt năng suất tới 30 tấn/ha và được đánh giá là một trong những giống nho ngon nhất thế giới.
Hợp tác xã này là ví dụ tiêu biểu cho mô hình nông nghiệp hiện đại tại Israel, kết hợp giữa truyền thống trồng trọt và đổi mới công nghệ. Ngoài sản xuất, họ còn đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển (R&D), ứng dụng công nghệ dữ liệu trong kiểm soát khí hậu, tưới tiêu và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Dù chi phí đầu tư ban đầu rất cao, nhưng kết quả mang lại là những vụ mùa chất lượng, đáp ứng yêu cầu khắt khe của cả thị trường trong nước và quốc tế. Thành công của trang trại không chỉ đến từ công nghệ, mà còn là minh chứng cho sự kiên trì, đổi mới và tầm nhìn dài hạn trong nông nghiệp.
