Dưới tán rừng rậm rạp, ở độ cao hơn 1.500m, những chùm hạt sâm Ngọc Linh bắt đầu chuyển sang sắc đỏ mọng – đặc trưng của giai đoạn chín hoàn toàn. Đây là thời điểm người dân ở các xã Măng Ri, Đăk Sao, Đăk Tờ Kan, Tu Mơ Rông và Ngọc Linh (tỉnh Quảng Ngãi) bước vào vụ thu hoạch sâm, loại dược liệu quý được mệnh danh là “quốc bảo”.
Sâm Ngọc Linh là cây đặc hữu, chỉ mọc tại dãy núi cùng tên, trải dài qua địa bàn Quảng Ngãi và Kon Tum. Riêng tại Quảng Ngãi, người dân và doanh nghiệp đã phát triển được hơn 3.000ha sâm dưới tán rừng tự nhiên.
Sau mùa “ngủ đông”, cây bắt đầu ra hoa, kết trái vào mùa xuân. Đến cuối tháng 7, những chùm hạt chín đỏ xuất hiện, mỗi chùm có từ 20 đến 100 hạt, tùy vào tuổi đời và sức sống của cây. Mỗi cây sâm chỉ có một bông hoa mỗi năm.
 |
| Cây sâm Ngọc Linh được đánh giá là dược liệu quý hiếm. Ảnh: Báo Quảng Ngãi. |
Anh A Tụ, người trồng sâm ở thôn Pu Tá (xã Măng Ri) cho biết gia đình đang chăm sóc hơn 10.000 cây sâm Ngọc Linh. “Cứ 5 – 7 ngày tôi hái một đợt. Chỉ lựa những chùm chín đỏ, có chấm đen ở đầu hạt. Sau khi đếm số lượng, nếu chưa có người mua thì mang đi ươm giống cho vụ mới”, anh nói.
Quy trình ươm hạt đòi hỏi sự tỉ mỉ cao. Hạt sâm được gieo trong khay đất mùn đã xử lý, khoảng cách mỗi hạt từ 3 – 5cm. Sau khi gieo, người dân phủ lá rừng để giữ ẩm, đồng thời phủ lưới cước hoặc lưới thép tránh chuột, chim phá hoại. Mất khoảng 4 tháng để hạt nảy mầm. Khi cây đạt một năm tuổi mới được tách ra trồng ở khu đất khác.
 |
| Những hạt sâm Ngọc Linh chín đỏ được thu hái thủ công. Ảnh: Báo Quảng Ngãi. |
Theo người trồng sâm, hiện mỗi hạt sâm Ngọc Linh có giá từ 80.000 đến 100.000 đồng. Cây giống một năm tuổi có giá khoảng 250.000 đồng/cây. Nhờ đó, nhiều hộ có hàng nghìn cây có thể thu về vài trăm triệu đồng mỗi mùa.
Không chỉ hạt, phần cuống của chùm hạt sau thu hoạch cũng được tận dụng để ngâm rượu hoặc bán, với giá khoảng 12 triệu đồng/kg.
Cây sâm Ngọc Linh được đánh giá là dược liệu quý hiếm với hàm lượng dưỡng chất cao. Các vườn sâm đều được trồng dưới tán rừng tự nhiên, tại vùng núi cao hơn 1.500m, điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc biệt giúp cây phát triển chậm nhưng tích lũy hoạt chất vượt trội.
Hiện tại, chính quyền địa phương đang khuyến khích nhân rộng mô hình trồng sâm dưới tán rừng, vừa phát triển kinh tế, vừa bảo vệ rừng tự nhiên và giữ gìn nguồn gen quý hiếm.
