Trong những năm gần đây, tình trạng rắn xuất hiện quanh khu dân cư không còn hiếm gặp, đặc biệt tại các khu vực ven đô, nông thôn, nơi còn nhiều vườn tược, ao hồ và bụi rậm. Vào mùa mưa hoặc thời điểm nắng nóng kéo dài, rắn thường bò ra khỏi nơi trú ẩn để tìm thức ăn, nước uống hoặc chỗ mát, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho các gia đình có trẻ nhỏ và người già.
Bên cạnh các biện pháp truyền thống như phát quang cỏ dại, che chắn khe hở trong nhà hay nuôi chó, mèo, nhiều người lựa chọn giải pháp trồng cây có mùi khiến rắn e ngại. Đây được xem là cách làm tự nhiên, tiết kiệm chi phí, ít rủi ro và dễ áp dụng trong đời sống hằng ngày. Dưới đây là ba loại cây quen thuộc được nhiều gia đình trồng để hạn chế rắn tiếp cận khu vực sinh sống.
 |
Hoa lan tỏi (còn được gọi là dây ánh hồng hay thiên lý tỏi) là cây dây leo thân gỗ, hoa màu tím nhạt, nở thành chùm và có mùi thơm nhẹ đặc trưng. Điểm đặc biệt của loài cây này là mùi hương có chứa các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, tạo cảm giác khó chịu đối với khứu giác nhạy cảm của rắn.
Theo kinh nghiệm dân gian, rắn thường tránh những khu vực có mùi lan tỏi vì chúng bị rối loạn khả năng định hướng và cảm nhận môi trường xung quanh. Chính vì vậy, nhiều gia đình trồng lan tỏi dọc hàng rào, trước cổng, trên ban công hoặc làm giàn che sân vừa tạo cảnh quan, vừa hạn chế rắn bò vào nhà.
Lan tỏi khá dễ trồng, ưa nắng, sinh trưởng nhanh, ít sâu bệnh và không đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ. Cây ra hoa gần như quanh năm, giúp không gian sống thêm sinh động mà vẫn mang lại cảm giác an tâm cho gia chủ.
 |
Sắn dây là loài cây leo phổ biến ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam, thường được trồng để lấy củ làm thực phẩm hoặc dược liệu. Tuy nhiên, ít người biết rằng mùi từ thân, lá và củ sắn dây cũng thuộc nhóm mùi mà rắn rất kỵ.
Trong tự nhiên, rắn có xu hướng tránh những khu vực có mùi nồng, đặc biệt là mùi thực vật chứa nhiều tinh chất đặc trưng. Khi sắn dây mọc thành giàn dày, tỏa mùi tự nhiên, rắn thường không chọn làm đường di chuyển hay nơi trú ẩn.
Ưu điểm của sắn dây là dễ trồng, chịu hạn tốt, ít sâu bệnh và phát triển nhanh. Nhiều hộ gia đình trồng sắn dây dọc bờ rào, ven vườn hoặc khu đất trống để vừa tạo lớp “chắn sinh học”, vừa tận dụng được củ làm thực phẩm, góp phần tăng thêm giá trị sử dụng cho khu vườn.
 |
Cúc vạn thọ từ lâu đã gắn liền với đời sống người Việt, đặc biệt trong các dịp lễ Tết. Không chỉ mang ý nghĩa phong thủy tốt lành, cúc vạn thọ còn được nhiều người xem là loài cây có khả năng xua đuổi rắn nhờ mùi hương đặc trưng.
Trong thân và lá cúc vạn thọ có chứa các hợp chất như limonene và pinen – những hoạt chất thường gây khó chịu cho khứu giác của côn trùng và một số loài bò sát. Khi trồng thành luống quanh nhà, dọc lối đi hoặc ven vườn, mùi hương này có thể khiến rắn e ngại, hạn chế tiếp cận khu vực sinh sống.
Ngoài ra, cúc vạn thọ còn có tác dụng xua đuổi muỗi, ruồi, kiến và một số loại sâu hại, giúp khu vườn sạch sẽ hơn. Cây dễ trồng, thời gian sinh trưởng ngắn, hoa rực rỡ, góp phần làm đẹp không gian sống mà vẫn mang lại lợi ích thiết thực.
Các chuyên gia khuyến cáo, việc trồng cây có mùi khiến rắn e ngại chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ, không thể đảm bảo ngăn rắn tuyệt đối. Để giảm nguy cơ rắn xuất hiện quanh nhà, người dân cần kết hợp nhiều giải pháp đồng bộ như:
Giữ sân vườn thông thoáng, phát quang cỏ dại, bụi rậm
Không để rác hữu cơ, chuột hoặc ếch nhái – nguồn thức ăn của rắn – quanh nhà
Che kín các khe hở, cống rãnh, lỗ thông gió
Chủ động kiểm tra khu vực tối, ẩm thấp, ít người qua lại
Việc trồng lan tỏi, sắn dây hay cúc vạn thọ vừa giúp tạo cảnh quan xanh mát, vừa mang lại cảm giác an tâm hơn cho gia đình. Đây là giải pháp tự nhiên, chi phí thấp, phù hợp với nhiều không gian sống, đặc biệt là nhà vườn và khu dân cư ven đô.
