Không phải nhà máy mọc lên hay khu công nghiệp hình thành, mà chính chiếc điện thoại thông minh, chiếc máy quay nhỏ và mạng Internet đã mở ra một nghề mới cho người dân vùng cao: làm YouTuber.
 |
| Những thước phim mộc mạc về cuộc sống vùng cao đã đưa hình ảnh núi rừng Việt Nam đến với hàng triệu khán giả quốc tế. |
Những video ghi lại cảnh bắt cá dưới suối, nấu cơm bằng bếp củi, chăm đàn chó, đàn vịt hay một ngày lao động trên nương đã đưa hình ảnh miền sơn cước Việt Nam đến với hàng triệu người xem trên khắp thế giới. Từ đó, nhiều gia đình đổi đời, xây biệt thự, mua ô tô tiền tỷ và tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương.
Một trong những gương mặt tiêu biểu là vợ chồng trẻ Lý Thị Ca và Triệu Mạnh Dương, chủ sở hữu kênh YouTube với gần 1,5 triệu người đăng ký, đủ điều kiện nhận nút Vàng YouTube.
 |
| Vợ chồng trẻ Lý Thị Ca và Triệu Mạnh Dương, chủ sở hữu kênh YouTube với gần 1,5 triệu người đăng ký, đủ điều kiện nhận nút Vàng YouTube. |
Điều khiến nhiều người bất ngờ là "phim trường" của họ chỉ gồm vài căn lều tre lợp lá dựng ven suối, chiếc cối giã gạo bằng gỗ, máng nước tre, bếp đá truyền thống cùng những "diễn viên" đặc biệt như chó, gà, vịt, dê và đàn bồ câu.
Chỉ tay về căn lều nuôi vịt bên kia con suối, anh Dương cười: "Biệt thự và chiếc ô tô tiền tỷ của em trai tôi cũng bắt đầu từ chính cái lều đó."
Theo anh, thời điểm cao nhất, nguồn thu từ YouTube có thể đạt khoảng 1 triệu USD mỗi năm, tương đương hơn 26 tỷ đồng. Chỉ riêng từ đầu năm 2026, số tiền thuế gia đình đã nộp lên tới khoảng 700 triệu đồng.
Không chỉ sản xuất video, gia đình anh còn đầu tư phòng dựng phim hiện đại, tạo việc làm cho nhiều bạn trẻ chuyên biên tập nội dung.
Ít ai biết phía sau thành công ấy là quãng thời gian dài đầy gian nan. Trước khi trở thành YouTuber nổi tiếng, cả Ca và Dương đều từng rời quê xuống các khu công nghiệp ở Bắc Ninh làm công nhân.
Năm 2019, họ bắt đầu quay video bằng những thiết bị đơn giản, thậm chí phải vay mượn từng khoản tiền nhỏ để mua máy quay. Suốt gần ba năm, các video ghi lại cảnh leo núi, gùi ngô, bắt cá, nấu ăn... gần như không mang lại thu nhập. Có lúc chị Ca muốn bỏ cuộc để quay lại làm công nhân. Thế nhưng anh Dương vẫn kiên trì: "Tôi luôn tin sẽ có ngày người ta thích xem cuộc sống thật của mình."
Niềm tin ấy cuối cùng đã được đền đáp.
 |
| Chính sự mộc mạc, tự nhiên đã trở thành "đặc sản" của các kênh YouTube vùng cao. |
Theo vợ chồng Ca - Dương, chìa khóa thành công không nằm ở sự dàn dựng cầu kỳ. Phần lớn khán giả của họ là người nước ngoài, những người muốn khám phá cuộc sống chân thực ở vùng núi Việt Nam.
Những video đơn giản ghi lại cảnh cho chó ăn, chăm vịt, bắt cá hay nấu bữa cơm bên bếp lửa có video đạt tới 23 triệu lượt xem. Ngược lại, mỗi khi cố gắng dàn dựng, mặc trang phục truyền thống như biểu diễn, lượng người xem lại giảm đáng kể. Chính sự mộc mạc, tự nhiên đã trở thành "đặc sản" của các kênh YouTube vùng cao.
Nhận thấy tiềm năng lớn từ kinh tế sáng tạo, chính quyền xã Lâm Bình đã công bố Đề án "Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030".
 |
| Nghi lễ nhảy lửa của đồng bào dân tộc Dao được tái hiện tại buổi lễ. |
Theo ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, địa phương sở hữu hơn 78% diện tích rừng, cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ cùng bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày, Dao và Mông.
Đây được xem là "mỏ vàng" để phát triển kinh tế số nếu biết khai thác đúng hướng.
Thay vì để người dân phát triển tự phát, địa phương mong muốn hình thành một hệ sinh thái sáng tạo nội dung gắn với quảng bá văn hóa, phát triển du lịch và tiêu thụ nông sản.
"Một ngày làm YouTuber"
Một trong những sản phẩm du lịch mới đang được xây dựng là chương trình trải nghiệm "Một ngày làm YouTuber".
Du khách sẽ trực tiếp xuống suối bắt cá, lên nương lao động, trải nghiệm văn hóa truyền thống, ghi hình, dựng video và chia sẻ hành trình của mình trên mạng xã hội.
Mỗi du khách sau chuyến đi sẽ trở thành một "đại sứ truyền thông", lan tỏa hình ảnh Lâm Bình đến cộng đồng quốc tế.
Mỗi người dân là một người kể chuyện bản làng
Song song với việc đầu tư hạ tầng Internet và các không gian sáng tạo cộng đồng, địa phương cũng triển khai mô hình "Bình dân học vụ số", nơi những người thành công sẽ hướng dẫn người mới bắt đầu.
Các đoàn viên thanh niên cùng những YouTuber có kinh nghiệm sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, hỗ trợ bà con học kỹ năng quay dựng, livestream, bán hàng trực tuyến và kinh doanh trên các nền tảng số.
Đặc biệt, xã đang xây dựng Bộ quy tắc ứng xử và sáng tạo nội dung số, nhằm khuyến khích các nhà sáng tạo lan tỏa những giá trị tích cực, giữ gìn bản sắc văn hóa, tránh chạy theo lượt xem bằng những nội dung phản cảm.
 |
| Xã Lâm Bình ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm "Một ngày làm YouTuber" cho phép du khách tham gia đời sống bản địa, tự quay, dựng và sáng tạo nội dung, lan tỏa hình ảnh địa phương trên các nền tảng số, góp phần mở ra hướng phát triển kinh tế mới. |
Đến năm 2028, Lâm Bình đặt mục tiêu hơn 60% hộ dân tham gia ít nhất một hoạt động kinh tế số, thu nhập bình quân tăng tối thiểu 30%. Đến năm 2030, trên 90% hộ dân sẽ được tiếp cận và đào tạo kỹ năng kinh tế số.
Điều mà chính quyền địa phương hướng tới không phải là biến Lâm Bình thành một "thung lũng YouTuber", mà là xây dựng một hệ sinh thái phát triển bền vững, nơi mỗi người dân đều có thể làm giàu từ chính thiên nhiên, văn hóa và những câu chuyện chân thực của quê hương mình.
Từ những căn lều tre bên suối, những chuồng vịt, đàn chó hay bếp lửa đơn sơ, người dân vùng cao hôm nay đang chứng minh rằng trong thời đại số, tài sản quý giá nhất không chỉ là đất đai hay vốn liếng, mà còn là bản sắc văn hóa và khả năng kể những câu chuyện chân thật đến với cả thế giới.
