Trong ký ức của nhiều người, Hà Nội không chỉ hiện diện qua phố cổ, hồ xanh hay những hàng cây sấu già, mà còn được lưu giữ trong những làng nghề truyền thống âm thầm tồn tại giữa nhịp sống đô thị. Ở đó, từng thanh âm lao động vẫn đều đặn kể câu chuyện về quá khứ, về những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ. Làng nón Vĩnh Thịnh (xã Ngọc Hồi, Hà Nội) là một trong những nơi như thế.
Nằm ở vùng ven đô đang chuyển mình mạnh mẽ, Vĩnh Thịnh vẫn giữ được nhịp sống chậm rãi đặc trưng. Trong những khoảng sân nhỏ hay dưới mái hiên nhà, hình ảnh những người thợ già cần mẫn khâu nón đã trở nên quen thuộc. Từng mũi kim, sợi chỉ được đưa đều tay, tạo nên những chiếc nón lá mộc mạc. Âm thanh của kim chạm lá, xen lẫn tiếng trò chuyện khe khẽ, tạo nên một nhịp điệu riêng – bình dị nhưng giàu sức gợi về một Hà Nội xưa.
 |
| Nằm ở vùng ven đô đang chuyển mình mạnh mẽ, làng nghề nón lá Vĩnh Thịnh vẫn giữ được nhịp sống chậm rãi đặc trưng. |
Quá trình đô thị hóa khiến không gian sản xuất tại làng nghề dần thu hẹp. Những khoảng sân rộng trước đây nhường chỗ cho nhà cửa và nhịp sống hiện đại. Tuy vậy, nghề làm nón vẫn hiện diện trong từng góc nhỏ của làng. Dưới những mái hiên đủ nắng, đủ gió, những đôi bàn tay đã nhuốm màu thời gian vẫn kiên trì với từng đường kim mũi chỉ. Những chiếc nón trắng xếp chồng, phản chiếu ánh sáng, như lưu giữ sự bền bỉ của một nghề truyền thống.
Theo bà Nguyễn Thị Chín (thôn Vĩnh Thịnh), nghề làm nón là vốn quý do cha ông để lại. Dù thu nhập không cao, người dân vẫn duy trì như một cách gìn giữ nghề và có thêm nguồn thu trang trải cuộc sống. “Nghề không mang lại lợi nhuận lớn, nhưng là nghề của quê hương nên chúng tôi vẫn giữ, như một trách nhiệm với cội nguồn”, bà chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, người dân Vĩnh Thịnh đang từng bước thích ứng với nhu cầu mới của thị trường. Chiếc nón lá ngày nay không chỉ là vật dụng che nắng, che mưa, mà còn trở thành sản phẩm văn hóa mang tính sáng tạo. Bên cạnh nón trắng truyền thống, nhiều sản phẩm được trang trí hoa văn, vẽ phong cảnh, viết thư pháp hoặc thể hiện các biểu tượng quen thuộc của Việt Nam.
Chị Vũ Thị Lệ, một người làm nghề tại làng cho biết, trước sự thay đổi của nhu cầu tiêu dùng, người dân đã chủ động đa dạng hóa sản phẩm. Nón được thiết kế với nhiều kích thước khác nhau, phục vụ cả nhu cầu sử dụng và trang trí tại nhà hàng, khách sạn. Đáng chú ý, sản phẩm nón lá Vĩnh Thịnh hiện không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn được xuất khẩu ra nước ngoài.
Giữa một Hà Nội đang đổi thay từng ngày, làng nón Vĩnh Thịnh vẫn giữ được vẻ thanh bình của một làng nghề lâu đời. Ở đó, chiếc nón không chỉ là vật dụng quen thuộc, mà còn là ký ức, là biểu tượng văn hóa và là niềm tự hào của người dân địa phương.
