 |
Nằm sâu trong những khe suối gập ghềnh trên dãy Hoàng Liên Sơn, loài cá đặc sản này mang hương vị vô cùng độc đáo: từ thịt tới ruột đều có vị đắng. Dù khó bắt và đắng ngắt, cá sâm (còn gọi là cá đắng) vẫn khiến bao người mê mẩn tìm mua.
"Nhân sâm nước" thuở ẩn mình nơi suối sâu
Tại dòng suối Sàng Mà Pho (xã Sin Súi Hồ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu), người dân bản địa từ lâu đã quen thuộc với một loài cá suối quý hiếm được ví như "lộc trời" hay "nhân sâm nước". Không chỉ là thứ thức ăn đắt giá, loài cá này còn được coi như vị thuốc đại bổ giúp tăng cường sức khỏe.
 |
| Cá sâm có vị đắng đặc trưng nhưng lại là món "lộc trời" bởi hậu vị ngọt và dinh dưỡng cao. |
Điểm đặc biệt nhất của cá sâm chính là vị đắng đặc trưng hiện diện từ lớp thịt dày cho đến từng ngón ruột. Tương truyền, do dòng suối chảy qua những bạt ngàn rừng cây hoàng liên – một vị thuốc đông y quý có vị đắng gắt – nên nguồn nước và rêu đá nơi đây đều thấm đượm vị thuốc này. Cá sâm hàng ngày ăn lá, rêu và thức ăn tích tụ vị hoàng liên, khiến toàn thân chúng mang hương vị không lẫn vào đâu được, đồng thời tích tụ nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể.
Kỳ công hành trình "săn" loài cá quý
Để tiếp cận được nơi sinh sống của cá sâm, hành trình gian nan không kém phần thử thách. Người đi săn phải vượt xe máy hàng giờ đồng hồ qua những cung đường đèo hiểm trở, sau đó tiếp tục đi bộ, trèo dốc thẳm để tiến sâu vào các vực nước nhỏ, khe sâu ẩn mình trong rừng rậm.
 |
Không chỉ hiếm, cá sâm còn cực kỳ khôn ranh. Phương pháp câu thông thường dường như hoàn toàn vô hiệu. Để bắt được chúng, người dân bản địa phải sử dụng một bí quyết gia truyền: chế tạo loại bột đặc biệt từ vỏ cây rừng.
Loại vỏ cây này chứa lượng độc tính rất nhẹ, hoàn toàn vô hại với con người nhưng đủ để "chuốc say" đàn cá. Khi hòa bột vào dòng suối, nước chuyển sang màu đỏ thẫm. Cá sâm bơi qua hít phải loại nước này sẽ tạm thời ngấm say, ngoi lên mặt nước và dễ dàng nằm gọn trong giỏ của người săn cá trước khi kịp tỉnh lại.
Vị đắng gắt hóa ngọt hậu: Thức quà khiến người ta "nghiện"
Đã mang vị đắng, vì sao khối người vẫn ham ăn?
Đó là bởi cái đắng của cá sâm không hề khó nuốt mà mang một sự chuyển vị vô cùng tinh tế. Người ta thường chế biến cá bằng cách nướng nguyên con trên than hồng hoặc nấu canh suối để giữ trọn vẹn dinh dưỡng.
Khi thưởng thức, miếng thịt cá thanh mát mang theo vị đắng xộc thẳng vào đầu lưỡi. Nhưng chỉ ngay sau đó, đắng gắt nhanh chóng tan đi, nhường chỗ cho vị ngọt hậu thanh đậm, đọng lại lâu nơi cổ họng. Sự kết hợp giữa độc lạ trong hương vị, giá trị bổ dưỡng như một vị thuốc và sự quý hiếm khó tìm chính là lý do khiến loài "cá đắng" này trở thành món đặc sản được vô số thực khách săn lùng bằng được.
