Ngày 21/5/1973, Hội đồng Chính phủ ban hành Nghị định số 101/CP quy định Hệ thống tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng Kiểm lâm nhân dân. Đó là dấu mốc quan trọng mở đầu cho quá trình hình thành và phát triển của lực lượng Kiểm lâm Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước còn chiến tranh, điều kiện kinh tế - xã hội vô cùng khó khăn, lực lượng Kiểm lâm ra đời với nhiều thiếu thốn về nhân lực, vật lực và phương tiện hoạt động. Ban đầu chỉ có 3 tỉnh thành lập lực lượng là Tuyên Quang, Yên Bái và Vĩnh Phú, nhưng chỉ sau một năm, tổ chức Kiểm lâm đã được thành lập tại hầu hết các tỉnh miền Bắc, tạo nền móng cho hệ thống quản lý, bảo vệ rừng trên phạm vi cả nước.
 |
| Trải qua 53 năm xây dựng và phát triển, lực lượng Kiểm lâm đã khẳng định vai trò, vị trí quan trọng trong sự nghiệp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. |
Qua từng giai đoạn lịch sử, tổ chức Kiểm lâm liên tục được củng cố và kiện toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Giai đoạn từ năm 1973-1979, tổ chức Kiểm lâm thực hiện theo Nghị định số 101/CP ngày 21/5/1973 của Chính phủ; hệ thống được tổ chức theo ngành dọc, Cục Kiểm lâm trực thuộc Tổng cục Lâm nghiệp; Chi cục Kiểm lâm các tỉnh, thành phố trực thuộc Cục Kiểm lâm; Hạt Kiểm lâm cấp huyện trực thuộc Chi cục Kiểm lâm cấp tỉnh.
Giai đoạn từ 1980-1994, tổ chức Kiểm lâm thực hiện theo Nghị định số 368/CP ngày 8/10/1979 của Chính phủ, Cục Kiểm lâm trực thuộc Bộ Lâm nghiệp (nay là Bộ NN&PTNT); Chi cục Kiểm lâm trực thuộc Ty Lâm nghiệp (nay là Sở NN&PTNT), Hạt Kiểm lâm trực thuộc Ban Nông Lâm nghiệp huyện (nay là Phòng NN&PTNT).
Giai đoạn từ năm 1994-2006, tổ chức Kiểm lâm thực hiện theo Nghị định số 39/CP ngày 18/5/1994 của Chính phủ, Cục Kiểm lâm trực thuộc Bộ Lâm nghiệp (nay là Bộ NN&PTNT), Chi cục Kiểm lâm trực thuộc UBND cấp tỉnh, Hạt Kiểm lâm cấp huyện trực thuộc Chi cục Kiểm lâm.
Từ năm 2007 đến nay, tổ chức Kiểm lâm thực hiện theo Nghị định 119/2006/NĐ-CP và Nghị định 01/2019/NĐ-CP, Cục Kiểm lâm trực thuộc Bộ NN&PTNT (từ tháng 10/2010-4/2023 trực thuộc Tổng cục Lâm nghiệp); Chi cục Kiểm lâm trực thuộc Sở NN&PTNT, Hạt Kiểm lâm cấp huyện, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng, Hạt Kiểm lâm rừng phòng hộ trực thuộc Chi cục Kiểm lâm.
 |
| Lực lượng Kiểm lâm không ngừng rèn luyện và phấn đấu, trưởng thành vượt bậc cả về phẩm chất đạo đức lẫn chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. |
Trải qua 53 năm xây dựng và phát triển, lực lượng Kiểm lâm đã khẳng định vai trò, vị trí quan trọng trong sự nghiệp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Xuyên suốt các giai đoạn lịch sử, lực lượng Kiểm lâm luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; trực tiếp là Bộ NN&PTNT và chính quyền các cấp; sự phối hợp có hiệu quả của các cấp, các ngành và sự ủng hộ, giúp đỡ của quần chúng nhân dân. Chính từ sự quan tâm đó cùng tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ kiểm lâm đã tạo nên một lực lượng ngày càng vững mạnh, tận tụy và gắn bó với rừng.
Trong suốt hơn nửa thế kỷ qua, từ những cánh rừng miền Tây Bắc quanh năm mây phủ cho đến các khu rừng ven biển Cà Mau, dấu chân của lực lượng Kiểm lâm và các đơn vị bảo vệ rừng đã in khắp mọi nơi, không quản ngày đêm, mưa nắng. Họ là những người âm thầm bám rừng, tuần tra, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, ngăn chặn khai thác rừng trái phép, phòng chống cháy rừng và giữ gìn sự bình yên cho những cánh rừng đầu nguồn.
Lực lượng Kiểm lâm không ngừng rèn luyện và phấn đấu, trưởng thành vượt bậc cả về phẩm chất đạo đức lẫn chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Qua đó, lực lượng đã khẳng định vai trò và vị trí quan trọng trong công cuộc quản lý, bảo vệ và phát triển rừng của đất nước. Trong bối cảnh thế giới ngày càng coi trọng rừng và đa dạng sinh học, cùng những nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu, vai trò của lực lượng Kiểm lâm càng được đề cao và cần được quan tâm hơn nữa.
Những năm gần đây, ngành lâm nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều thành tựu nổi bật, trong đó có đóng góp quan trọng của lực lượng Kiểm lâm. Đặc biệt, năm 2023, lần đầu tiên Việt Nam chính thức bán được 10,3 triệu tín chỉ carbon rừng và thu về 51,5 triệu USD, tương đương khoảng 1.200 tỉ đồng. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định giá trị kinh tế của rừng trong bối cảnh phát triển kinh tế xanh và giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu. Các tín chỉ carbon rừng được tạo ra từ hoạt động giảm mất rừng, suy thoái rừng, tăng cường trồng rừng, tái tạo thảm thực vật và nâng cao hiệu quả quản lý rừng.
Diện tích rừng của Việt Nam cũng tăng đều qua các năm, đưa độ che phủ rừng từ 28% năm 1993 lên 42,02% năm 2025. Diện tích rừng đủ tiêu chí tính tỷ lệ che phủ đạt 13.924.835 ha, gồm rừng tự nhiên 10.079.366 ha và rừng trồng 3.845.469 ha. Giá trị kinh tế ngành lâm nghiệp ngày càng cao và đóng góp quan trọng trong nền kinh tế đất nước; giá trị xuất khẩu lâm sản năm 2022 đạt 17,1 tỷ USD, chiếm 30% giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản, đặc biệt giá trị xuất siêu đạt trên 14 tỷ USD.
Song song với đó, hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng ngày càng hoàn thiện. Luật Lâm nghiệp 2017 cùng nhiều văn bản dưới luật và cơ chế chính sách được ban hành đã đáp ứng yêu cầu thực tiễn về quản lý nhà nước trong lĩnh vực lâm nghiệp. Công tác bảo vệ rừng, quản lý lâm sản có nhiều tiến bộ với các giải pháp quyết liệt, đồng bộ, mang lại kết quả rõ ràng trên thực tiễn. Tình trạng vi phạm các quy định về quản lý bảo vệ rừng giảm rõ rệt cả về số vụ, quy mô và mức độ thiệt hại.
Trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, lực lượng Kiểm lâm đã phát huy tốt vai trò tham mưu cho chính quyền các cấp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với công an, quân đội, dân quân tự vệ và nhân dân địa phương triển khai các biện pháp phòng cháy và chữa cháy rừng, đặc biệt tại những khu vực trọng điểm. Công tác cảnh báo, dự báo nguy cơ cháy rừng được tổ chức thường xuyên; nhiều lớp tập huấn nghiệp vụ được triển khai cho lực lượng bảo vệ rừng cơ sở. Nhờ đó, tình trạng cháy rừng đã được kiểm soát hiệu quả.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ rừng, lực lượng Kiểm lâm còn có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác phát triển rừng, nhất là triển khai các chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững. Đồng thời, lực lượng Kiểm lâm cũng là nòng cốt trong công tác bảo tồn thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học, góp phần duy trì và gìn giữ nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia, xây dựng và duy trì hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất trên phạm vi cả nước.
Nhắc đến lực lượng Kiểm lâm Việt Nam là nhắc đến hình ảnh những con người gắn bó với rừng, xem rừng như mái ấm của mình. Những ca từ trong “Hành khúc Kiểm lâm Việt Nam” như nói thay tâm tư, tình cảm của biết bao thế hệ cán bộ kiểm lâm: “Đến với rừng, cháy bỏng tình quê hương…”, “Bảo vệ rừng có chúng tôi người kiểm lâm…”, hay “Mặc gió núi mưa rừng xối xả, bảo vệ rừng để đất nước mãi đẹp giàu”. Đó không chỉ là lời ca, mà còn là lời thề trách nhiệm của những người đang ngày đêm gìn giữ màu xanh cho Tổ quốc.
Kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập lực lượng Kiểm lâm Việt Nam không chỉ là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang mà còn là dịp để tri ân những thế hệ cán bộ kiểm lâm đã hy sinh, cống hiến thầm lặng giữa đại ngàn. Với truyền thống đoàn kết, tận tụy và trách nhiệm, lực lượng Kiểm lâm Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong bảo vệ và phát triển rừng, góp phần xây dựng một Việt Nam xanh, bền vững và thịnh vượng.
| Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị gửi thư chúc mừng nhân kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập lực lượng Kiểm lâm Việt Nam Nhân kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập lực lượng Kiểm lâm Việt Nam (21/5/1973 - 21/5/2026), Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị đã gửi thư chúc mừng tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động lực lượng Kiểm lâm trên cả nước. Trong thư, Thứ trưởng ghi nhận và biểu dương những đóng góp to lớn của các thế hệ cán bộ kiểm lâm trong sự nghiệp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của lực lượng Kiểm lâm trong bối cảnh đất nước đang hướng tới phát triển xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
|
