Từng được biết đến là một trong những loại trái cây cao cấp của Nhật Bản với giá bán có thời điểm lên tới hơn 1,7 triệu đồng mỗi quả, thậm chí những cặp xoài đạt chất lượng đặc biệt từng được đấu giá với giá trị hàng chục triệu đồng, giống xoài Miyazaki nay đã được trồng thành công tại huyện Củ Chi (TP.HCM). Thành quả sau gần bốn năm nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy tiềm năng phát triển các giống cây ăn quả giá trị cao bằng công nghệ canh tác hiện đại ngay tại Việt Nam.
 |
| Anh Nguyễn Minh Nhân đưa giống xoài Miyazaki từ Nhật Bản về nghiên cứu, trồng thử nghiệm tại Củ Chi sau gần 4 năm. Ảnh: Kim Anh |
Hành trình đưa giống xoài đặc biệt này về Việt Nam bắt đầu từ trải nghiệm của anh Nguyễn Minh Nhân, Phó Giám đốc Công ty TNHH Stellar Orchard, trong một chuyến công tác tại Nhật Bản. Ấn tượng với hương thơm, vị ngọt cùng chất lượng vượt trội của xoài Miyazaki, anh đặt ra câu hỏi liệu giống cây này có thể thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới của Việt Nam hay không.
Ý tưởng đó đã trở thành dự án nghiên cứu kéo dài gần bốn năm. Do chưa có mô hình hay tài liệu hướng dẫn phù hợp với điều kiện trong nước, nhóm kỹ thuật gần như phải bắt đầu từ con số không. Sự khác biệt về khí hậu giữa Nhật Bản và miền Nam Việt Nam khiến toàn bộ quy trình từ tuyển chọn giống, chăm sóc đến xử lý ra hoa đều phải điều chỉnh và thử nghiệm nhiều lần.
 |
| Xoài Nhật Bản trồng trong nhà màn tại Củ Chi. Ảnh: Anna |
Xoài Miyazaki, có tên thương mại Taiyo no Tamago (Trứng Mặt Trời), được trồng chủ yếu tại tỉnh Miyazaki của Nhật Bản. Giống xoài này nổi tiếng với lớp vỏ đỏ ánh ruby, phần thịt quả vàng óng, vị ngọt đậm và hương thơm đặc trưng. Tại Nhật Bản, mỗi quả đều được bọc trong túi lưới khi còn trên cây. Khi chín hoàn toàn, quả sẽ tự rụng vào túi, giúp hạn chế va đập và giữ được chất lượng gần như hoàn hảo.
Để tìm ra dòng giống phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm sáu dòng Miyazaki khác nhau, theo dõi khả năng sinh trưởng, tỷ lệ ra hoa, đậu quả và chất lượng trái. Sau quá trình sàng lọc, hai dòng có khả năng thích nghi tốt nhất đã được lựa chọn để tiếp tục nhân giống.
Sau gần bốn năm chăm sóc, những cây xoài Miyazaki đầu tiên tại Củ Chi đã cho lứa trái bói với gần 400 quả. Hiện khu vườn có khoảng 1.500 gốc xoài được canh tác trong hệ thống nhà màng theo quy trình sản xuất khép kín.
Để tạo ra những quả xoài đạt chất lượng cao, việc tuyển chọn trái được thực hiện rất nghiêm ngặt. Mỗi cây chỉ giữ lại từ 5–7 quả, phần lớn trái non được tỉa bỏ nhằm tập trung dinh dưỡng, giúp quả đạt kích thước lớn, màu sắc đẹp và độ ngọt cao. Quá trình chăm sóc cũng đòi hỏi kỹ thuật cao trong việc điều tiết ánh sáng để vỏ quả lên màu đỏ đặc trưng mà không bị cháy nắng.
 |
| Sau gần bốn năm chăm sóc, những cây xoài Miyazaki đầu tiên tại Củ Chi đã cho lứa trái bói với gần 400 quả. Hiện khu vườn có khoảng 1.500 gốc xoài được canh tác trong hệ thống nhà màng theo quy trình sản xuất khép kín. |
Ở vụ thu hoạch đầu tiên, hơn 400 quả xoài đã nhanh chóng được thị trường đón nhận. Theo đại diện trang trại, xoài loại 1 có trọng lượng trên 600 gram được bán với giá khoảng 600.000 đồng/quả, trong khi loại từ 300–400 gram có giá khoảng 300.000 đồng/quả. Mức giá này chỉ bằng khoảng 20–25% so với xoài Miyazaki nhập khẩu từ Nhật Bản nhưng vẫn được nhiều khách hàng đánh giá cao về hương vị. Tuy nhiên, về mẫu mã, xoài trồng tại Việt Nam vẫn chưa đạt được độ đồng đều và màu sắc hoàn hảo như sản phẩm được canh tác tại Nhật Bản.
Theo anh Nguyễn Minh Nhân, kết quả hiện tại mới là bước khởi đầu. Mục tiêu của doanh nghiệp là tiếp tục hoàn thiện quy trình canh tác, nâng cao chất lượng và hình thức quả để từng bước tiệm cận tiêu chuẩn của vùng trồng Miyazaki, đồng thời mở rộng sản lượng và đưa giá bán đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước.
Việc trồng thành công giống xoài Miyazaki không chỉ mở ra cơ hội đa dạng hóa các giống cây ăn quả giá trị cao mà còn cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Thay vì chỉ hướng đến tăng sản lượng, nhiều doanh nghiệp và nhà vườn đang chuyển sang phát triển những nông sản chất lượng cao, được sản xuất theo quy trình khắt khe nhằm nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững và lấy chất lượng làm lợi thế cạnh tranh.
