Tại Quảng trường 3/2, trong không khí trang nghiêm và rực rỡ, tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; đồng thời công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”. Sự kiện không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn là dấu mốc quan trọng trong hành trình khẳng định giá trị văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.
 |
| Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; đồng thời công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” |
Tham dự chương trình có các đồng chí: Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh, thành phố bạn; các cơ quan nghiên cứu, các chuyên gia, nhà khoa học cùng đông đảo nhân dân và du khách.
Về phía đại biểu quốc tế có bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam; các tổ chức quốc tế, phái đoàn ngoại giao, Đại sứ quán các nước tại Việt Nam. Sự hiện diện đông đảo của các đại biểu trong nước và quốc tế cho thấy sức lan tỏa và tầm vóc của một sự kiện văn hóa mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi địa phương.
 |
| Tham dự chương trình có các đồng chí: Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ; Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam |
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn nhấn mạnh: “Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất kết tinh chiều sâu lịch sử và văn hiến. Trải qua hàng nghìn năm, vùng đất này đã bồi đắp nên một kho tàng di sản phong phú, góp phần quan trọng vào bản sắc văn hóa Việt Nam.
 |
| Ông Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh phát biểu tại buổi lễ. |
Nếu Dân ca Quan họ là biểu tượng cho tâm hồn, cốt cách người Kinh Bắc, thì Tranh dân gian Đông Hồ chính là di sản độc đáo, kết tinh trí tuệ và tư duy thẩm mỹ thuần Việt.” Nhận định này không chỉ khẳng định giá trị đặc sắc của di sản địa phương mà còn cho thấy chiều sâu văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ, trở thành nền tảng vững chắc cho bản sắc dân tộc.
 |
| Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam ghi nhận Bắc Ninh là địa phương sở hữu nhiều di sản văn hóa tiêu biểu, trong đó nổi bật là Dân ca Quan họ Bắc Ninh - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. |
Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ độc đáo mà còn là sự ghi nhận nỗ lực của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng làng nghề. Đây đồng thời là lời nhắc nhở về trách nhiệm quốc tế trong việc bảo vệ, phục hồi và phát huy giá trị di sản trước những thách thức của thời đại. Trong bối cảnh đời sống hiện đại với nhiều biến đổi, việc giữ gìn một dòng tranh dân gian truyền thống không chỉ là bảo tồn một nghề mà còn là gìn giữ ký ức văn hóa của cả một cộng đồng.
 |
| Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam trao Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp cho đại diện Việt Nam. |
 |
| Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp cho lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh và nghệ nhân. |
Cùng với đó, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc thuộc tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và TP Hải Phòng được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới ngày 12/7/2025 đã mở ra một không gian liên kết di sản quy mô lớn. Trong quần thể này, Bắc Ninh có hai điểm di tích tiêu biểu là chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà là những trung tâm tôn giáo, văn hóa gắn liền với sự hình thành của Thiền phái Trúc Lâm thời Trần, dòng thiền thuần Việt mang đậm tinh thần nhập thế và hòa hợp dân tộc. Giá trị của quần thể không chỉ nằm ở kiến trúc hay cảnh quan mà còn ở chiều sâu tư tưởng, triết lý sống mà các thế hệ cha ông đã gửi gắm.
 |
Tỉnh Bắc Ninh cũng cam kết phối hợp chặt chẽ với tỉnh Quảng Ninh và TP. Hải Phòng để quản lý thống nhất, bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, hài hòa giữa bảo tồn lâu dài và phát triển du lịch bền vững đối với Quần thể di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Cam kết này thể hiện tầm nhìn dài hạn, coi di sản không chỉ là tài sản quá khứ mà còn là nguồn lực cho tương lai.
 |
Phát biểu chúc mừng, bà Pauline Tamesis cho biết: “Vùng đất Kinh Bắc từ lâu đã được biết đến là cái nôi văn hóa của Việt Nam, nơi hội tụ nhiều giá trị di sản đặc sắc được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Việc Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và chùa Vĩnh Nghiêm, Bổ Đà trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa thế giới, thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với giá trị văn hóa độc đáo, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ, phục hồi và phát huy di sản trong đời sống đương đại.” Bà Pauline Tamesis khẳng định, Liên Hợp Quốc và UNESCO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong nỗ lực bảo tồn di sản, thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng, qua đó góp phần gìn giữ đa dạng văn hóa và hướng tới phát triển bền vững.
 |
Trong khuôn khổ chương trình, tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch phong phú nhằm đánh thức và lan tỏa giá trị di sản. Nhiều hoạt động đặc sắc được triển khai như trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh; không gian trưng bày “Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể các vùng miền”; chuỗi hành hương về chốn Tổ Vĩnh Nghiêm; triển lãm tranh dân gian Việt Nam và tôn vinh tranh Đông Hồ tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ. Đây là những hoạt động không chỉ phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa của người dân và du khách mà còn góp phần giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị di sản.
Bên cạnh đó, nhiều chương trình phong phú như Hội thi hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh Xuân Bính Ngọ 2026; trưng bày chuyên đề về quần thể di sản thế giới; trưng bày văn hóa các dân tộc thiểu số; giới thiệu cổ vật tiêu biểu; các hoạt động trải nghiệm “Du xuân miền Quan họ năm 2026”... tạo nên một không gian văn hóa đa sắc, nơi di sản không chỉ được trưng bày mà còn sống động trong đời sống đương đại.
Điểm nhấn của đêm lễ là chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tinh hoa di sản - Ngàn năm tỏa rạng” được dàn dựng công phu với ba phần: “Tinh hoa di sản”, “Sắc màu Kinh Bắc” và “Ngàn năm tỏa rạng”. Sự góp mặt của các nghệ sĩ tên tuổi như NSND Thúy Hường, NSND Phương Thảo, Tùng Dương, Hòa Minzy, Đông Hùng, Đức Phúc… đã mang đến những tiết mục giàu cảm xúc, kết nối truyền thống và hiện đại. Chương trình khép lại bằng màn trình diễn drone với chủ đề “Từ Di sản tỏa sáng tương lai” cùng pháo hoa rực rỡ, gửi gắm thông điệp về hành trình tiếp nối và phát triển của di sản trong thời đại mới.
 |
Có thể thấy, sự kiện không chỉ dừng lại ở việc đón nhận danh hiệu mà còn mở ra một cách tiếp cận mới: đưa di sản trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển kinh tế – xã hội. Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và UNESCO đánh giá cao những nỗ lực của tỉnh Bắc Ninh nói riêng và Việt Nam nói chung trong công tác bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị di sản văn hóa, xem văn hóa như một động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững. Đồng thời, bày tỏ sự trân trọng đối với các nghệ nhân, những người đã và đang bền bỉ gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa quý báu cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Từ một vùng đất giàu truyền thống, Bắc Ninh hôm nay đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm di sản văn hóa của Kinh Bắc, nơi hội tụ, bảo tồn và lan tỏa những giá trị đặc sắc của dân tộc. Việc được UNESCO vinh danh không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm lớn lao, đòi hỏi sự chung tay của chính quyền, cộng đồng và toàn xã hội. Trong dòng chảy hội nhập và phát triển, khi di sản được gìn giữ và phát huy đúng hướng, đó chính là nền tảng bền vững để văn hóa Việt Nam tiếp tục tỏa sáng trên bản đồ thế giới.
Bài: Phạm Hùng - Ảnh: Danh Lam
