Loại quả dại trong rừng, vừa là dược liệu, vừa nấu canh chua, dân hái về bán kiếm bộn tiền

Tích xưa về cây tai chua

Cây tai chua vừa có thể làm cảnh, vừa cho ra trái mang giá trị kinh tế cao. Ảnh: khuvuonxinh

Tương truyền, ngày xưa ở một ngôi làng ven sông, có đôi trai gái yêu nhau nhưng bị ngăn cấm vì khác dòng họ. Họ hẹn nhau dưới một gốc cây lạ ven bờ, thề rằng nếu không thành đôi thì sẽ hóa thân bên nhau mãi mãi. Cuối cùng, lời thề ứng nghiệm – chàng trai mất sớm, nàng ôm nỗi đau đến cuối đời. Sau đó, bên bờ sông ấy mọc lên một loài cây lạ, quả nhỏ, vị chua đến se lòng. Người làng tin rằng vị chua ấy là nỗi niềm thương nhớ chưa nguôi. Từ đó, cây được gọi là tai chua, vừa nhắc nhớ về tình yêu chung thủy, vừa dạy con người biết trân trọng những điều đang có.

Giá trị kinh tế và tiềm năng chế biến

Người dân phơi khô quả tai chua để bán, giá tai chua khô hiện này dao động từ 130.000-150.000 đồng/kg.

Ngày nay, cây tai chua không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn là nguồn lợi kinh tế cho nhiều hộ gia đình. Quả tai chua được thu mua để chế biến ô mai, mứt, siro giải khát hoặc làm gia vị trong các món ăn truyền thống. Với vị chua thanh, giàu vitamin C và acid hữu cơ, quả tai chua còn được ứng dụng trong sản xuất thực phẩm sạch và dược liệu tự nhiên.

Các nghiên cứu cho thấy, tai chua có thể giúp điều chỉnh nồng độ cortisol (hormone gây căng thẳng) trong máu, từ đó giảm stress, lo âu và cải thiện tâm trạng. Đồng thời, có thể giúp hạn chế cảm giác thèm ăn, tăng tốc độ đốt cháy calo và hỗ trợ quá trình giảm cân.

Hiện, giá tai chua tươi dao động 60.000 – 80.000 đồng/kg, còn các sản phẩm chế biến có giá trị cao gấp nhiều lần. Từ những làng quê Bắc Bộ đến đồng bằng sông Cửu Long, nhiều gia đình đã trồng xen cây tai chua trong vườn để tăng thu nhập mà không tốn nhiều công chăm sóc.

Công dụng trong y học và đời sống

Người dân đi rừng hái quả tai chua về bán. Ảnh: Lê Thủy

Theo y học cổ truyền, quả tai chua có tính mát, vị chua, giúp thanh nhiệt, giải độc, kích thích tiêu hóa, lợi tiểu và hỗ trợ trị ho. Dân gian thường ngâm quả tai chua với muối hoặc phơi khô làm vị thuốc an toàn. Trong ẩm thực, tai chua trở thành nguyên liệu quen thuộc trong món canh chua, cá kho, hoặc các loại dưa chua, gợi nên hương vị mộc mạc của bữa cơm Việt.

Vùng trồng phổ biến ở Việt Nam

Quả tai chua khi chín.

Cây tai chua dễ trồng, thích hợp với khí hậu nhiệt đới, chịu hạn tốt và ít sâu bệnh. Hiện nay, ngoài các khu vực phía Đông - Tây Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn có nhiều cây mọc tự nhiên trong rừng thì loại cây nay được trồng nhiều ở các tỉnh Bắc Bộ như Hưng Yên, Thanh Hóa, Nghệ An; đồng thời xuất hiện nhiều tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Với đặc tính bền bỉ, chi phí đầu tư thấp, cây tai chua là lựa chọn hợp lý để phát triển kinh tế vườn hộ, đặc biệt trong bối cảnh nông nghiệp xanh và sản xuất thực phẩm sạch đang được quan tâm.