Mùa mưa mang đến nguồn nước tự nhiên dồi dào, giúp cây cối sinh trưởng thuận lợi. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nhiều loại cây cảnh dễ gặp tình trạng úng rễ, vàng lá, nấm bệnh và suy yếu nếu không được chăm sóc đúng cách.
 |
| Tình trạng cây bị úng nước thối rễ vào mùa mưa do không thoát nước kịp. |
Theo các nhà vườn và người chơi cây cảnh lâu năm, chỉ cần điều chỉnh một vài thói quen chăm sóc, người trồng hoàn toàn có thể giúp cây khỏe mạnh, phát triển ổn định trong suốt mùa mưa.
Kiểm tra độ ẩm đất trước khi tưới
Sai lầm phổ biến nhất là tưới nước theo thói quen mà không kiểm tra độ ẩm trong chậu.
Vào mùa mưa, lượng nước trong đất thường được duy trì lâu hơn do nhiệt độ thấp và độ ẩm không khí cao. Nếu tiếp tục tưới với tần suất như mùa nắng, bộ rễ rất dễ bị ngộp và thối.
Một mẹo đơn giản là dùng ngón tay kiểm tra lớp đất mặt khoảng 2-3cm. Chỉ nên tưới khi đất bắt đầu se khô. Với các loại cây chịu hạn như sen đá, xương rồng hay sứ cảnh, lượng nước cần giảm đáng kể trong những ngày mưa kéo dài.
Ưu tiên chậu có khả năng thoát nước tốt
Mùa mưa là thời điểm cần đặc biệt quan tâm đến hệ thống thoát nước của chậu cây.
Người trồng nên kiểm tra các lỗ thoát nước định kỳ để tránh tình trạng bị đất hoặc rễ cây làm tắc nghẽn. Nếu nước đọng dưới đáy chậu quá lâu, bộ rễ sẽ thiếu oxy và dễ phát sinh nấm bệnh.
 |
Đối với cây trồng trong chậu, có thể bổ sung các vật liệu giúp tăng độ thông thoáng như đá pumice, đá perlite, vỏ thông hoặc xơ dừa xử lý. Những vật liệu này giúp giá thể tơi xốp và hạn chế tình trạng giữ nước quá mức.
Chủ động che mưa cho những loại cây nhạy cảm
Không phải loài cây nào cũng thích hợp với lượng nước lớn từ những cơn mưa kéo dài.
Các dòng cây như lan hồ điệp, sen đá, xương rồng, kim ngân lượng hay một số giống bonsai có thể bị hư hại nếu thường xuyên hứng mưa trực tiếp.
Khi dự báo thời tiết xuất hiện những đợt mưa liên tục, nên di chuyển cây vào hiên nhà, mái che hoặc khu vực thông thoáng có ánh sáng tự nhiên. Với những cây lớn không thể di dời, có thể sử dụng lưới hoặc mái che tạm thời để giảm lượng nước mưa tác động trực tiếp lên gốc.
Tăng cường thông gió để hạn chế nấm bệnh
Môi trường ẩm ướt là điều kiện lý tưởng để nấm và vi khuẩn phát triển.
Vì vậy, người trồng nên bố trí cây ở nơi có không khí lưu thông tốt, tránh đặt quá sát nhau hoặc kê sát tường trong thời gian dài. Việc cắt tỉa bớt lá già, cành yếu cũng giúp tán cây thông thoáng hơn, giảm nguy cơ phát sinh bệnh hại.
Đối với những khu vực sân vườn có mật độ cây dày, nên thường xuyên dọn lá rụng và cỏ dại để hạn chế nguồn bệnh tồn lưu.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý sau những trận mưa lớn
Mưa kéo dài có thể làm rửa trôi một phần dinh dưỡng trong đất, đặc biệt đối với cây trồng ngoài trời.
Sau các đợt mưa dài ngày, người trồng có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục, phân trùn quế hoặc các loại phân tan chậm với lượng vừa phải để cây phục hồi sức sống.
Tuy nhiên, không nên bón phân khi đất đang quá ướt vì bộ rễ lúc này hoạt động kém, dễ bị sốc hoặc cháy rễ.
Nhận biết sớm dấu hiệu cây bị úng nước
Quan sát thường xuyên là cách tốt nhất để bảo vệ cây trong mùa mưa.
Một số dấu hiệu cảnh báo cây đang bị úng gồm:
Lá vàng bất thường dù đất vẫn ẩm.
Lá mềm, rũ xuống và mất độ bóng.
Đất có mùi hôi hoặc xuất hiện nấm trắng trên bề mặt.
Rễ chuyển màu nâu đen, mềm nhũn.
Khi phát hiện các dấu hiệu trên, cần ngừng tưới nước, đưa cây đến nơi khô thoáng và kiểm tra bộ rễ. Những phần rễ hư hỏng nên được cắt bỏ trước khi thay giá thể mới.
Chăm cây mùa mưa cần "ít hơn một chút"
Nhiều người cho rằng mùa mưa là thời điểm cây phát triển mạnh nên cần chăm sóc nhiều hơn. Thực tế, nguyên tắc quan trọng nhất trong giai đoạn này lại là tiết chế.
Tưới ít hơn, bón phân ít hơn nhưng quan sát kỹ hơn sẽ giúp cây tránh được phần lớn các vấn đề thường gặp. Khi bộ rễ được thông thoáng, đất không bị úng và cây nhận đủ ánh sáng, hầu hết các loại cây cảnh đều có thể vượt qua mùa mưa một cách khỏe mạnh.
Bởi vậy, thay vì chăm sóc quá nhiều, người trồng chỉ cần tạo cho cây một môi trường khô thoáng, thoát nước tốt và phù hợp với đặc tính của từng loài. Đó chính là "bí quyết vàng" để giữ cho khu vườn luôn xanh tốt trong những tháng mưa kéo dài.
