Vào khoảng tháng 7, khi những tán lá ươi bắt đầu chuyển sang màu vàng, cũng là lúc báo hiệu mùa quả chín đã đến. Trái ươi khi rụng sẽ xoay tròn và bay theo gió, phân tán khắp rừng, tạo nên một mùa thu hái đặc biệt, chỉ lặp lại sau mỗi bốn năm.
Từ sáng sớm, người dân tại các xã vùng cao thuộc Quảng Ngãi đã đổ vào rừng đầu nguồn Thạch Nham để nhặt quả. Trung bình mỗi người có thể thu được 2–3kg mỗi ngày. Với mức giá hiện tại dao động từ 500.000 đến 550.000 đồng/kg, mỗi ngày công có thể mang lại thu nhập từ 1 đến hơn 1,5 triệu đồng.
 |
| Loại quả có cánh mỏng này chỉ rụng mỗi 4 năm, bay theo gió và mang lại thu nhập hàng triệu đồng mỗi ngày cho người dân địa phương. |
Theo chia sẻ của nhiều người dân, giá ươi năm nay cao gấp đôi so với trước đây. Một số người tranh thủ tận dụng thời gian rảnh để đi nhặt quả rụng, số khác thì dùng thang tre để leo lên cây rung nhẹ cho quả rơi xuống. Dù vậy, việc chặt phá cây tuyệt đối không xảy ra, bởi tất cả đều hiểu rằng nếu phá rừng thì những mùa sau sẽ không còn gì để thu hoạch.
Cây ươi thường mọc tự nhiên trong rừng, cần khoảng 20 năm để phát triển và chỉ kết trái mỗi 4 năm. Trái ươi có hình thon, có cánh mỏng nên khi rụng có thể bay xa, phân tán giống theo gió. Đặc điểm này khiến việc thu gom trở nên đặc biệt, đòi hỏi người hái phải vào rừng đúng thời điểm và di chuyển nhiều.
Ươi sau khi thu hái sẽ được bán lại cho thương lái với giá cao. Quả tươi ngâm nước sẽ nở ra, thường được dùng làm nước giải khát với đường hoặc mật ong, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc. Đây là lý do loại quả này ngày càng được thị trường ưa chuộng, trong khi sản lượng lại rất hạn chế do chu kỳ ra trái dài.
 |
| Trái ươi rừng là món khoái khẩu của nhiều người. |
Mùa thu hoạch ươi thường kéo dài từ cuối tháng 6 đến tháng 8, thu hút nhiều người vào rừng mỗi ngày. Để tránh tình trạng khai thác không kiểm soát, lực lượng chức năng đã phối hợp tuyên truyền, kiểm tra và yêu cầu người dân cam kết không chặt cây hái quả. Nhiều người dân cũng cho biết họ ý thức rõ vai trò của rừng và giá trị của cây ươi, nên luôn giữ gìn cảnh quan và hệ sinh thái tự nhiên.
Theo đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ Thạch Nham, cộng đồng địa phương đang thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc bảo vệ rừng. Việc khai thác trái rừng đúng cách, không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái là tín hiệu tích cực, cho thấy người dân đang sống hài hòa và biết trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng.
