Từ tập hợp trí tuệ đến kết nối tri thức với thực tiễn

Ngày 18/9, Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ III, nhiệm kỳ 2026–2031, với 112 đại biểu chính thức. Đại hội đánh giá kết quả hoạt động nhiệm kỳ 2019–2026, xác định phương hướng nhiệm kỳ mới, tiếp tục phát huy trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm xã hội của đội ngũ nữ trí thức Thủ đô.

Quang cảnh Đại hội đại biểu lần thứ III, nhiệm kỳ 2026–2031. - (Ảnh: Hữu Toàn)

Dự Đại hội có GS.TS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam; Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa; Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội LHPN Hà Nội Lê Kim Anh và Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương.

Củng cố tổ chức, phát huy trí tuệ nữ trí thức

Phát biểu khai mạc Đại hội, PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội khóa II, nhấn mạnh trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội không ngừng củng cố tổ chức, quy tụ và phát huy chất lượng của đội ngũ nữ trí thức trên nhiều lĩnh vực.

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội khóa II phát biểu khai mạc Đại hội. - (Ảnh:

Từ các nhà khoa học kiên trì trong phòng thí nghiệm, nghệ sĩ, nhà văn hóa, nhà báo đến nữ quản lý, nữ lãnh đạo, các CEO và những phụ nữ giàu tri thức đang lặng thầm cống hiến cho Thủ đô, đội ngũ nữ trí thức đã tham gia nhiều hoạt động chuyên môn, xã hội. Các hoạt động nghiên cứu khoa học, tư vấn, phản biện xã hội, truyền bá kiến thức của Hội để lại những dấu ấn trong nhiệm kỳ.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, điều đáng tự hào không chỉ nằm ở số lượng công việc hoàn thành mà còn ở việc qua mỗi chặng đường dấn thân, hình tượng người nữ trí thức Thủ đô ngày càng tỏa sáng, được khắc họa bằng trí tuệ sâu sắc, trách nhiệm xã hội và bản lĩnh kiên cường.

Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ 2019–2026 cho thấy, Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội từng bước khắc phục khó khăn, củng cố tổ chức và mở rộng tập hợp hội viên. Hiện Hội có 227 hội viên, trong đó có 32 giáo sư, phó giáo sư; 45 tiến sĩ và 47 thạc sĩ, công tác trong các lĩnh vực khoa học, giáo dục, y tế, văn hóa, nghệ thuật, quản lý và kinh tế.

Phát biểu tại Đại hội, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa ghi nhận, đánh giá cao những kết quả Hội đạt được trong nhiệm kỳ qua, nhất là công tác tập hợp hội viên, tư vấn, phản biện xã hội, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và các hoạt động an sinh xã hội.

Trong nhiệm kỳ 2026–2031, lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đề nghị Hội tiếp tục đổi mới phương thức tập hợp, mở rộng mạng lưới nữ trí thức, nhất là thu hút nữ trí thức trong doanh nghiệp, công nghệ, kinh tế số, văn hóa - nghệ thuật, báo chí - truyền thông và các lĩnh vực mới.

Cùng với đó, Hội cần nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền; gắn nghiên cứu khoa học với ứng dụng thực tiễn; thúc đẩy liên kết giữa nhà khoa học, doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng. Việc xây dựng mạng lưới chuyên gia nữ phục vụ những bài toán lớn của Thủ đô, phát hiện và bồi dưỡng thế hệ nữ trí thức trẻ cũng được nhấn mạnh.

Đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất

Một trong những nội dung thể hiện rõ yêu cầu kết nối tri thức với thực tiễn được chia sẻ tại Đại hội là kinh nghiệm của Ths Phạm Thị Lý, nhà khoa học của nhà nông 2024, Giám đốc Trung tâm Doanh nghiệp hội nhập và phát triển, Giám đốc Liên hiệp HTX và nông nghiệp hữu cơ và dược liệu Việt Nam, trong đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kết nối nhà khoa học với nông dân và phát triển các mô hình tạo sinh kế từ tài nguyên bản địa.

Ths Phạm Thị Lý, nhà khoa học của nhà nông 2024, Giám đốc Trung tâm Doanh nghiệp hội nhập và phát triển, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương phát biểu tại Đại hội. - (Ảnh: Hữu Toàn)

Năm 2017, với sự hỗ trợ của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội, trực tiếp là Giáo sư Vũ Hoan và PGS.TS. Bùi Thị An, đơn vị của ThS. Phạm Thị Lý nghiên cứu, sáng chế chế phẩm vi sinh xử lý nguồn thải hữu cơ trong chăn nuôi.

Từ kết quả nghiên cứu này, Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương hoàn thiện bộ chế phẩm vi sinh, ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Nguồn thải hữu cơ từ chăn nuôi và sản xuất nông nghiệp được xử lý để trở thành nguồn đầu vào cho sản xuất, góp phần tạo ra các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao.

Mô hình sau đó được mở rộng, hình thành thêm các hợp tác xã và chuỗi sản xuất hữu cơ vi sinh. Năm 2019, với sự đồng hành của Hội Nữ trí thức Hà Nội, đơn vị có cơ hội kiến nghị UBND thành phố Hà Nội về việc nhân rộng mô hình.

Ngày 30/8/2021, kết quả giải trình tự của lục lạp Nhất Dương Sinh được Ngân hàng gen thế giới công nhận với mã số Genbank: MT966019.1https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/ nuc core/MT966019.1/. Kết quả này đã đưa Nhất Dương Sinh trở thành loài thực vật đầu tiên của Việt Nam được giải trình tự toàn vẹn hệ gen lục lạp và được Genbank công bố trình tự hệ lục lạp của Nhất Dương Sinh.

Các đề xuất của Hội được thành phố xem xét, kết luận và định hướng triển khai thông qua các hội thảo, trong đó có những nội dung liên quan đến phương pháp hữu cơ sinh học, ứng dụng chế phẩm sinh học và nghiên cứu nhân rộng mô hình Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương.

Từ thực tế sản xuất, ThS. Phạm Thị Lý cho rằng một hợp tác xã khó có thể phát triển nếu hoạt động đơn lẻ. Vì vậy, đơn vị đã xây dựng chuỗi liên kết giữa nhà quản lý, nhà khoa học, nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng, sau đó mở rộng thêm vai trò của nhà thông tin.

Theo bà, mô hình này giúp hợp tác xã kết nối với nông dân, cơ quan quản lý và các nhà khoa học để phát triển sản phẩm, từng bước tạo được vị thế trên thị trường. Qua đó, kinh nghiệm của Tiên Dương cho thấy ý nghĩa của việc kết nối các chủ thể trong quá trình đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất.

Gắn khoa học với bảo tồn tài nguyên bản địa

Một hướng triển khai khác của Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương là gắn ứng dụng khoa học, công nghệ với bảo tồn tài nguyên bản địa và tạo sinh kế cho cộng đồng. Do nằm trong vùng lõi quy hoạch của Thủ đô, hợp tác xã đứng trước yêu cầu thích ứng khi diện tích sản xuất thay đổi. Đơn vị đã liên kết với nông dân tại Đông Anh, Sóc Sơn (cũ) và một số địa phương khác để hình thành chuỗi sản xuất.

Ths Phạm Thị Lý, nhà khoa học của nhà nông 2024, Giám đốc Trung tâm Doanh nghiệp hội nhập và phát triển, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Tiên Dương bên vườn giống dược liệu.

Qua đó, hợp tác xã tham gia bảo tồn và phát triển một số loài cây bản địa, cây dược liệu quý như sâm, trà hoa vàng và một số loài dược liệu khác. Riêng hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và thí điểm phát triển cây trà ba bàn tại xã Nam Sơn, nay là xã Trung Dã, huyện Sóc Sơn, đã có khoảng 1.700 hộ tham gia.

Từ thực tiễn này, ThS. Phạm Thị Lý nhận định khi khoa học và tri thức được đưa vào sản phẩm bản địa, các giá trị tài nguyên có thể trở thành nguồn sinh kế cho cộng đồng. Để thực hiện, cần sự tham gia đồng thời của nhà quản lý, nhà khoa học, hợp tác xã và người dân.

Bà cho rằng vai trò của Hội Nữ trí thức Hà Nội không chỉ nằm ở việc tập hợp những người có chuyên môn mà còn ở khả năng kết nối tri thức với nhu cầu thực tế của xã hội.

“Một ý tưởng của một cá nhân có thể còn nhỏ nhưng nếu được kết nối với chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng thì ý tưởng đó có thể trở thành một mô hình có khả năng lan tỏa thực tiễn”, bà Lý nói.

Các đề xuất được trao đổi trong Hội từ năm 2019, sau đó được thành phố xem xét, kết luận và định hướng triển khai, là một ví dụ cho cách thức kết nối này. Đây cũng là cơ sở để Hội tiếp tục tập hợp trí tuệ, khuyến khích sáng tạo, kết nối nguồn lực, hiến kế, chuyển giao công nghệ và đưa kết quả nghiên cứu vào cuộc sống trong nhiệm kỳ 2026–2031.

Từ thực tiễn hoạt động, ThS. Phạm Thị Lý đề xuất Hội Nữ trí thức Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò tập hợp trí tuệ, phản biện và hiến kế cho thành phố, nhất là trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và phát triển đô thị.

Bà cũng đề nghị Hội coi chuyển giao, ứng dụng kết quả nghiên cứu là một hướng hoạt động quan trọng; tăng cường kết nối trí thức với hợp tác xã, doanh nghiệp, địa phương và người dân để hình thành các mô hình có khả năng ứng dụng, tạo sinh kế và nhân rộng.

Bên cạnh đó, cần khuyến khích các mô hình kết hợp khoa học - công nghệ với bảo tồn tài nguyên bản địa, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế cộng đồng; đồng thời quan tâm hỗ trợ trí thức trong quá trình chuyển giao, ứng dụng, xây dựng thương hiệu và đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Bà Lý nhấn mạnh sự cần thiết phải phát hiện, động viên những trí thức đang trực tiếp làm việc tại cơ sở, những người không chỉ nghiên cứu mà còn đồng hành với người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để đưa khoa học vào sản xuất.

Từ tập hợp đội ngũ nữ trí thức đến kết nối tri thức với thực tiễn, định hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026–2031 đặt ra yêu cầu phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ, tăng cường liên kết và đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với đời sống. Đây là hướng tiếp cận gắn hoạt động của Hội với những nhu cầu cụ thể trong phát triển khoa học, sản xuất, cộng đồng và Thủ đô.