Giải mã tín dụng xanh: Chìa khóa thúc đẩy phát triển bền vững trong xã hội hiện đại

Tín dụng xanh góp phần tạo không gian sống trong lành

Tín dụng xanh là hình thức cho vay tài chính hướng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng không gây hại cho môi trường. Đây được xem là một công cụ hữu hiệu nhằm giải quyết các vấn đề môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

Doanh nghiệp khi tiếp cận nguồn vốn xanh sẽ được ưu tiên nếu chứng minh được hoạt động thân thiện với môi trường và có đóng góp vào việc bảo vệ hệ sinh thái. Theo Wang và cộng sự (2019), tín dụng xanh là chính sách mà các ngân hàng sử dụng để hạn chế tài trợ cho những hoạt động gây ô nhiễm. Dù còn khá mới ở Việt Nam, tín dụng xanh đã được áp dụng tại nhiều quốc gia, chủ yếu trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo và công nghệ sạch.

Tín dụng xanh là hình thức cho vay tài chính hướng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng không gây hại cho môi trường. (Ảnh minh họa)

Quản lý môi trường cũng giống như quản lý rủi ro đều cần sự chủ động và chiến lược dài hạn. Do đó, các tổ chức tín dụng cần xây dựng và triển khai các sản phẩm tài chính thân thiện với môi trường, đồng thời lồng ghép các tiêu chí về rủi ro môi trường - xã hội vào hoạt động cho vay.

Tín dụng xanh được xem là đòn bẩy tài chính để triển khai các dự án có lợi cho môi trường như năng lượng tái tạo, tiết kiệm điện, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học. Qua đó, góp phần tạo dựng một không gian sống trong lành và bền vững hơn cho cộng đồng.

Tín dụng xanh là đòn bẩy tài chính để triển khai các dự án có lợi cho môi trường như năng lượng tái tạo, tiết kiệm điện, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học. (Ảnh minh họa)

Tín dụng xanh thúc đẩy tăng trưởng xanh

Bằng việc tài trợ cho các lĩnh vực như công nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, năng lượng tái tạo, tín dụng xanh góp phần tạo thêm việc làm, khuyến khích đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng bền vững và cạnh tranh hơn.

Thông qua các khoản vay ưu đãi cho dự án tiết kiệm năng lượng, nhà ở xanh, giao thông thân thiện với môi trường... tín dụng xanh không chỉ giúp giảm ô nhiễm mà còn nâng cao sức khỏe cộng đồng. Việc sống trong môi trường sạch và an toàn sẽ cải thiện đáng kể chất lượng đời sống người dân.

Tín dụng xanh cũng là chìa khóa để các quốc gia tăng cường hợp tác trong lĩnh vực môi trường, chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực, cùng nhau thực hiện các cam kết quốc tế về chống biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển toàn cầu bền vững.

Thực trạng phát triển tín dụng xanh tại Việt Nam

Tín dụng xanh không phải là khái niệm mới tại Việt Nam. Ngay từ cuối những năm 1990, nhiều ngân hàng thương mại nước ngoài hoạt động trong nước như Citibank, ANZ, HSBC… đã đưa ra các tiêu chuẩn khắt khe liên quan đến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững khi thẩm định dự án vay vốn. Đặc biệt, sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, các quy định này ngày càng được siết chặt và áp dụng nghiêm ngặt hơn.

Bên cạnh đó, các ngân hàng trong nước cũng đang từng bước chuyển mình theo xu hướng tín dụng xanh nhằm đáp ứng quá trình hội nhập và thực hiện các cam kết quốc tế về phát triển bền vững. Nhiều tổ chức tín dụng (TCTD) đã đẩy mạnh cho vay trong các lĩnh vực như điện gió, điện mặt trời, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch hay kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may.

Tín dụng xanh tại Việt Nam đã có sự cải thiện đáng kể cả về quy mô và tỷ trọng. (Ảnh minh họa)

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), giai đoạn 2017 - 2022, tín dụng cấp cho các lĩnh vực xanh ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân trên 23% mỗi năm. Tính đến tháng 6/2023, tổng dư nợ tín dụng xanh đạt gần 528.300 tỷ đồng, chiếm khoảng 4,2% tổng dư nợ toàn hệ thống. Trong số 12 lĩnh vực xanh được NHNN khuyến khích cho vay, các ngành năng lượng tái tạo và nông nghiệp xanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với lần lượt 45% và 31%.

Ngoài ra, các TCTD cũng ngày càng chú trọng đến việc tích hợp tiêu chí môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng. Dư nợ các khoản vay được đánh giá rủi ro môi trường - xã hội đạt khoảng 2,485 triệu tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng dư nợ toàn hệ thống.

Tín dụng xanh tại Việt Nam đã có sự cải thiện đáng kể cả về quy mô và tỷ trọng. Từ mức 3,33% tổng tín dụng toàn nền kinh tế vào năm 2018, con số này đã tăng lên 4,2% vào năm 2022. Đến thời điểm hiện tại, khoảng 80 - 90% các ngân hàng thương mại đã bắt đầu áp dụng chỉ số ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) trong hoạt động cho vay. Khoảng 50% trong số đó đã thành lập bộ phận chuyên trách để quản lý rủi ro môi trường trong hoạt động tín dụng.