Các thành phố trên khắp thế giới đang phải đối mặt với ngày càng nhiều thách thức: nhiệt độ gia tăng, thời tiết cực đoan, dân số đô thị tăng nhanh, suy giảm đa dạng sinh học và áp lực ngày càng lớn lên hệ thống y tế công cộng. Trong bối cảnh đó, cây xanh không còn đơn thuần là yếu tố trang trí mà đang trở thành một dạng cơ sở hạ tầng sống, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng những đô thị khỏe mạnh, bền vững và có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
 |
| Thành Đô (Trung Quốc) từng nhận được giải thưởng này vào năm 2024. |
Đó cũng là thông điệp được Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH nhấn mạnh. Do Hiệp hội các nhà sản xuất cây trồng quốc tế (AIPH) tổ chức hai năm một lần kể từ năm 2022, giải thưởng nhằm tôn vinh những thành phố đưa cây xanh, ngành trồng trọt và các giải pháp dựa vào thiên nhiên trở thành một phần trọng tâm trong chiến lược phát triển đô thị.
Giải thưởng không chỉ ghi nhận ý tưởng hay những dự án đẹp về cảnh quan, mà tập trung vào những kết quả có thể đo lường được trong khả năng chống chịu đô thị, cải thiện sức khỏe cộng đồng, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hai thành phố từng giành giải thưởng cao nhất trong những mùa trước là Hyderabad (Ấn Độ) năm 2022 và Thành Đô (Trung Quốc) năm 2024.
Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH 2026
Năm 2026, lễ trao giải sẽ diễn ra tại Hồng Kông vào ngày 29/10/2026, trong khuôn khổ Đại hội Thế giới của Liên đoàn Kiến trúc sư Cảnh quan Quốc tế (IFLA). Sự kiện dự kiến quy tụ hơn 1.500 chuyên gia đô thị đến từ khoảng 80 quốc gia, tạo ra một diễn đàn quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến và những mô hình phát triển đô thị lấy thiên nhiên làm nền tảng.
 |
| Lễ trao giải sẽ diễn ra tại Hồng Kông vào ngày 29/10/2026. |
Không chỉ là một lễ trao giải, sự kiện còn là nơi kết nối các nhà quản lý đô thị, kiến trúc sư cảnh quan, chuyên gia môi trường, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế cùng tìm kiếm những giải pháp cho tương lai của các thành phố.
Tôn vinh những sáng kiến phủ xanh đô thị
Điểm nổi bật của Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH là tập trung vào những giải pháp thực tế, dựa trên bằng chứng và gắn với ngành trồng trọt.
Các dự án được giới thiệu trải rộng từ cải tạo đường phố, mở rộng rừng đô thị, phục hồi những khu đất xuống cấp, tăng khả năng tiếp cận không gian xanh cho người dân đến phát triển các mô hình sản xuất lương thực trong đô thị.
Qua đó, giải thưởng cho thấy cây xanh có thể tạo ra những giá trị vượt xa cảnh quan, đồng thời mang lại lợi ích về môi trường, xã hội và kinh tế.
21 sáng kiến lọt vào vòng chung kết
Giải thưởng AIPH 2026 đã lựa chọn 21 sáng kiến phủ xanh đô thị vào vòng chung kết. Các thành phố lọt vào danh sách đều đang sử dụng cây xanh và các giải pháp dựa vào thiên nhiên để giải quyết những vấn đề cấp thiết của đô thị, từ nắng nóng cực đoan, ngập lụt, mất đa dạng sinh học đến an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng.
Trong số các sáng kiến được triển khai có những dự án cải tạo không gian đường phố, phục hồi đất bị suy thoái, phát triển rừng đô thị, mở rộng không gian xanh công cộng và xây dựng những mô hình sản xuất thực phẩm mới.
Đây là minh chứng cho thấy đầu tư vào cây xanh có thể trở thành một giải pháp phát triển đô thị có khả năng tạo ra tác động lâu dài và có thể đo lường.
Đánh giá qua hai vòng
Các bài dự thi được đánh giá theo quy trình gồm hai giai đoạn.
Ở vòng đầu tiên, một Hội đồng kỹ thuật quốc tế, đa ngành với các chuyên gia về sinh thái đô thị, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, kiến trúc cảnh quan, phát triển bền vững và sự tham gia của cộng đồng sẽ đánh giá các bài dự thi dựa trên sáu tiêu chí. Ba sáng kiến có điểm số cao nhất ở mỗi hạng mục sẽ lọt vào vòng chung kết.
Ở vòng thứ hai, Ban giám khảo gồm đại diện của các tổ chức quốc tế uy tín trong lĩnh vực đô thị, thiên nhiên và phát triển bền vững sẽ tiếp tục đánh giá các dự án lọt vào vòng chung kết để lựa chọn những người chiến thắng ở từng hạng mục và giải thưởng chung cuộc.
Tiêu chí quan trọng không chỉ nằm ở quy mô của dự án mà còn ở khả năng tạo ảnh hưởng, tính khả thi và sức truyền cảm hứng để thúc đẩy những thay đổi rộng hơn.
Kết nối để tạo ra những thành phố xanh hơn
Giải thưởng AIPH hướng tới việc tạo ra một mạng lưới toàn cầu, nơi các thành phố có thể chia sẻ những mô hình đã chứng minh hiệu quả, học hỏi lẫn nhau và xây dựng các mối quan hệ hợp tác mới.
Thông qua việc tôn vinh những dự án tiêu biểu, giải thưởng góp phần nâng cao nhận thức rằng cây xanh không phải là phần bổ sung cho đô thị mà là một bộ phận thiết yếu của hạ tầng đô thị.
Những thành phố đầu tư đúng mức vào cây xanh có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề: giảm tác động của nắng nóng, cải thiện chất lượng môi trường, hỗ trợ đa dạng sinh học, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất của người dân, đồng thời tạo ra những không gian công cộng có chất lượng hơn.
Danielle Bowler, Điều phối viên Phát triển Môi trường của Thành phố Joondalup (Australia), từng giành chiến thắng năm 2024 ở hạng mục “Sống Xanh vì Nguồn Nước” và Giải thưởng Thanh niên AIPH, cho rằng sự ghi nhận từ giải thưởng đã giúp thành phố nâng cao uy tín và hỗ trợ quá trình tìm kiếm nguồn tài trợ cho các sáng kiến môi trường.
Trong khi đó, Bruno Marques, Chủ tịch IFLA, nhấn mạnh sự kết hợp giữa Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH 2026 và Đại hội Thế giới IFLA tại Hồng Kông sẽ tạo ra sự kết nối giữa các thành phố tiên phong trong phủ xanh đô thị với những chuyên gia hàng đầu về kiến trúc cảnh quan.
| Thông điệp xuyên suốt của Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH 2026 rất rõ ràng: trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, cây xanh không còn là yếu tố trang trí mà đã trở thành hạ tầng thiết yếu để xây dựng những thành phố đáng sống, khỏe mạnh và có khả năng thích ứng với tương lai. |
Xem thêm: Video Lễ trao giải Giải thưởng Thành phố Xanh Thế giới AIPH 2024:
