Trong không gian Huế xưa, đặc biệt ở chốn cung đình và các phủ đệ của tầng lớp trí thức nho phong, đã hình thành nếp ướp trà trong hoa tươi ngay tại vườn hoặc dùng những nụ hoa vừa hé để dẫn hương. Vì vậy, trà Hoàng mai không phổ biến như một sản vật đại trà mà hiện diện như một “di sản sống”, lưu giữ trong ký ức của các gia đình quý tộc nhà vườn và trong nhịp sống thanh nhàn của Cố đô.
 |
| Trà Hoàng mai không phổ biến như một sản vật đại trà mà hiện diện như một “di sản sống”, lưu giữ trong ký ức của các gia đình quý tộc nhà vườn và trong nhịp sống thanh nhàn của Cố đô. |
Nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh chia sẻ: cây mai từ lâu được người Huế trân trọng như một loài hoa đặc biệt, vừa đáp ứng nhu cầu thờ cúng vừa phục vụ thưởng ngoạn của tầng lớp quý tộc. Chính vì vậy, người xưa không tùy tiện dùng nhụy hay cánh hoa để làm trà. Chỉ một số gia đình quyền quý mới ướp trà với hoa mai nhằm tạo nên hương vị thanh nhã, mang giá trị thưởng thức tinh thần. Bởi thế, trà Hoàng mai rất ít phổ biến trong dân gian.
 |
| Quá trình luyện hương diễn ra nhiều lần để hương mai không chỉ phủ trên bề mặt mà còn thấm sâu vào từng thớ trà. Sau đó, trà tiếp tục được “lắng khí dưỡng tâm” cho đến khi hương và vị hòa làm một. |
Ngày nay, từ tinh thần ấy, trà Hoàng mai được phục dựng theo phương pháp cổ truyền. Công đoạn bắt đầu bằng việc hái hoa vào buổi sớm tinh mơ khi nụ vừa hàm tiếu thời điểm sinh khí đã mở nhưng hương còn đọng lại tinh khiết nhất. Hoa được ướp cùng nền trà Shan tuyết đại cổ thụ hoang dã, loại trà có nội lực đủ mạnh để tiếp nhận hương mà không làm mất đi sinh khí của hoa.
Quá trình luyện hương diễn ra nhiều lần để hương mai không chỉ phủ trên bề mặt mà còn thấm sâu vào từng thớ trà. Sau đó, trà tiếp tục được “lắng khí dưỡng tâm” cho đến khi hương và vị hòa làm một. Tùy theo độ thơm của từng mùa, lượng hoa được cân chỉnh linh hoạt, nhưng trung bình cần đến hương của khoảng hai nghìn bông Hoàng mai mới đủ tạo hương cho một ký trà, một hành trình công phu, cầu kỳ và đòi hỏi sự kiên trì của người nghệ nhân.
 |
| Công đoạn bắt đầu bằng việc hái hoa vào buổi sớm tinh mơ khi nụ vừa hàm tiếu thời điểm sinh khí đã mở nhưng hương còn đọng lại tinh khiết nhất. |
Nghệ nhân trà Trần Thị Thanh Nhi cho biết:“Chúng tôi làm rõ ba yếu tố. Thứ nhất là chọn nguyên liệu bản địa để tạo nên một thức trà độc bản chỉ có tại Huế. Thứ hai là thưởng trà trong không gian đậm phong cách cung đình. Và điều thứ ba rất đặc biệt là câu chuyện quanh bàn trà. Một chén trà là ngàn câu chuyện về Huế, về con người và thiên nhiên nơi đây để du khách có được trải nghiệm trọn vẹn.”
 |
| khi Tết vừa chạm ngõ, khi gia đình sum vầy hay lúc tiếp đãi tri kỷ đầu xuân. Chén trà được pha chậm rãi, nước vừa độ để hương mai thong thả lan tỏa. |
Trà Hoàng mai thường được người Huế dùng trong những dịp đặc biệt của năm mới: khi Tết vừa chạm ngõ, khi gia đình sum vầy hay lúc tiếp đãi tri kỷ đầu xuân. Chén trà được pha chậm rãi, nước vừa độ để hương mai thong thả lan tỏa.
Trong không gian “thiền trà nhị độ mai” bên Kinh thành Huế, việc thưởng trà trở thành một nghi thức văn hóa trọn vẹn. Theo người làm trà, yếu tố quan trọng nhất để giữ được hương mai một thứ hương rất mỏng và thanh không nằm ở kỹ thuật mà nằm ở nhịp.
 |
| Trà Hoàng mai không được làm ra để uống vội, và người ướp trà cũng không được phép vội. |
Người làm trà phải biết lắng nghe tiết khí của mùa, độ chín của hoa và giữ cho mình một nhịp sống đủ chậm. Trà Hoàng mai không được làm ra để uống vội, và người ướp trà cũng không được phép vội. Chỉ khi đủ nhẫn nại để đợi hoa, đủ khiêm nhường để không ép trà, thì mùa xuân mới chịu ở lại trong chén.
Một du khách khác bày tỏ:“Tôi không nghĩ có thể làm trà từ hoa mai cho đến khi được trực tiếp thưởng thức. Đây là một sự sáng tạo đầy đột phá và rất cần được duy trì để nhiều người cùng trải nghiệm.”
 |
| Chị Nguyễn Thùy Trang (phường Kim Long) chia sẻ:“Đến đây, tôi như được đánh thức các giác quan. Vị giác thưởng trà càng thêm tinh tế; thính giác được nghe những câu chuyện hay; còn thị giác thì được chiêm ngưỡng cảnh sắc rất đẹp của Đại Nội. Đó thực sự là một trải nghiệm đáng nhớ. |
Giữa không khí se lạnh những ngày đầu xuân, nhấp một ngụm trà Hoàng mai, cảm nhận hương mai lan nhẹ, vị trà thấm sâu, lòng người như lắng lại giữa nhịp thời gian vội vã. Trong khoảnh khắc ấy, thưởng trà Hoàng mai không chỉ là thưởng thức một thức uống, mà còn là chạm vào sự tinh tế, trầm mặc và sâu lắng của văn hóa Huế nơi những giá trị của vùng đất Cố đô vẫn bền bỉ được gìn giữ qua từng mùa xuân.
