Linh sam - Từ cây rừng đến hướng đi bảo tồn và phát triển bền vững

Sinh trưởng trên những vùng núi miền Trung đầy nắng gió và khắc nghiệt, linh sam là loài cây có sức sống mãnh liệt. Từ một loài cây mọc tự nhiên giữa núi rừng, linh sam dần được con người phát hiện vẻ đẹp đặc biệt với thân cành già nua, uốn lượn tự nhiên cùng những bông hoa đẹp. Từ đó, linh sam trở thành một trong những loài cây được nhiều người yêu thích trong nghệ thuật bonsai.

Có một thời gian dài, việc khai thác linh sam từ rừng về làm cây cảnh phát triển mạnh. Tuy nhiên, trước nhu cầu ngày càng lớn, nguồn linh sam tự nhiên dần trở nên khan hiếm. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cần có một hướng đi mới: chuyển từ khai thác cây trong tự nhiên sang chủ động nhân giống, nuôi trồng và phát triển cây linh sam trong vườn nhà.

Những gốc phôi linh sam.

Từ những cành giâm ban đầu chỉ nhỏ bằng ngón tay, cây linh sam được chăm sóc và nuôi dưỡng trong nhiều năm. Người trồng phải kiên trì uốn cành, cắt tỉa và định hướng dáng thế ngay từ khi cây còn nhỏ. Khi đạt độ lớn phù hợp, cây tiếp tục được chỉnh sửa, xử lý bộ rễ, lên mô hoặc đưa vào chậu để nuôi dưỡng thêm nhiều năm, từng bước hình thành một cây bonsai hoàn chỉnh.

Một cây linh sam đẹp có thể cần hàng chục năm để hoàn thiện. Nhưng chính quá trình lâu dài ấy lại mang một ý nghĩa lớn hơn giá trị của một cây cảnh. Đó là việc tạo ra nguồn cây mới từ nhân giống, góp phần đáp ứng nhu cầu chơi bonsai và giảm áp lực khai thác linh sam ngoài tự nhiên.

Những gốc phôi linh sam sau khi được đào lên chỉnh sửa và trồng lại vào bồn để chờ ngày hoàn thiện cây bonsai.

Tại miền Tây, anh Nguyễn Văn Sắt, ở ấp Mỹ Hòa, xã Tân Phước 3, tỉnh Đồng Tháp, là một trong những người dành sự quan tâm đặc biệt cho cây linh sam. Nhận thấy vẻ đẹp của loài cây này, đặc biệt là hoa đẹp và giá trị trong nghệ thuật bonsai, anh đã chọn cây linh sam làm hướng đi để khởi nghiệp.

Ban đầu, anh Sắt bắt đầu với một hecta đất để trồng và nhân giống linh sam bằng phương pháp giâm cành, cung cấp cây cho thị trường. Khi nhu cầu về cây linh sam ngày càng tăng, anh tiếp tục mở rộng quy mô bằng cách thu mua thêm cây từ bạn bè, bà con và những người trồng cây xung quanh.

Từ những cây linh sam được nhân giống, anh tiếp tục chăm sóc, chỉnh sửa, xử lý bộ rễ, lên mô và định hướng tạo dáng. Mỗi cây được chăm sóc qua từng giai đoạn, từng bước hình thành nên những cây bonsai có giá trị trong tương lai.

Những gốc phôi sau những ngày nuôi trồng đã hoàn thiện thành cây bonsai.

Hành trình của anh Nguyễn Văn Sắt cho thấy, từ một loài cây từng được biết đến chủ yếu trong tự nhiên, linh sam ngày nay hoàn toàn có thể được chủ động nhân giống, nuôi trồng và phát triển trong các vườn cây cảnh. Đây không chỉ là hướng đi tạo ra giá trị kinh tế, mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm áp lực khai thác cây từ rừng.

Mỗi cây linh sam được nhân giống và nuôi trồng thành công hôm nay không chỉ là một cây cảnh phục vụ thú chơi của con người, mà còn là một bước đi có ý nghĩa trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên. Khi người chơi có thể sở hữu những cây linh sam được nhân giống và chăm sóc trong vườn, nhu cầu tìm kiếm và khai thác cây từ rừng sẽ từng bước được hạn chế.

Từ cây rừng đến cây trồng, từ một cành giâm nhỏ bé đến một tác phẩm bonsai hoàn chỉnh, hành trình của cây linh sam hôm nay không chỉ là hành trình tạo nên vẻ đẹp. Đó còn là hành trình chuyển từ khai thác sang nuôi dưỡng, từ sử dụng tài nguyên tự nhiên sang chủ động tạo ra nguồn cây mới.

Linh sam – nuôi trồng để thưởng ngoạn, nhân giống để phát triển và bảo tồn để gìn giữ màu xanh của rừng.