Thương mại điện tử nông thôn Trung Quốc đang phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Năm 2023, tổng doanh thu bán lẻ trực tuyến tại khu vực nông thôn vượt 2.500 tỷ nhân dân tệ, tăng gần 13 lần so với 10 năm trước. Một phần đáng kể các đơn hàng đến từ các phiên livestream.
Livestream đã trở thành “nông cụ” mới; điện thoại thông minh trở thành công cụ sản xuất hiện đại, còn lưu lượng mạng được quy đổi thành đơn hàng. Tất cả đã góp phần thúc đẩy tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp.
Không chỉ mang lại tăng trưởng sản lượng và doanh thu, cơn sốt livestream còn thay đổi diện mạo người nông dân. Từ người sản xuất đơn thuần, họ trở thành những nhân vật hoạt động trong nền kinh tế số - một phần quan trọng trong chiến lược phục hưng nông thôn toàn diện.
 |
Chiều ngày 12/6, tài khoản Douyin của Bưu điện thành phố Tân Hương (Hà Nam) với hơn 2 triệu người theo dõi phát livestream quảng bá món “ức gà tê cay”. Chỉ vài phút sau khi lên sóng, toàn bộ sản phẩm đã được bán sạch, kèm theo hàng trăm bình luận yêu cầu bổ sung hàng.
Người dẫn chương trình là Trương Ngọc Khánh - nhân viên bưu điện, đồng thời là thành viên đội thương mại điện tử "Youlegou". Cách đây 4 năm, khi livestream bắt đầu phát triển mạnh, anh đã quyết định thử sức với vai trò MC nông sản.
"Trước kia, nông dân phải mang hàng ra chợ, mỗi ngày tiếp xúc vài chục khách. Giờ thì khác, livestream giúp tôi tiếp cận hàng vạn người cùng lúc", Khánh chia sẻ.
Sản phẩm “ức gà” từng khiến công ty chế biến thực phẩm suýt phá sản, nhưng từ khi được quảng bá qua livestream, doanh thu tăng vọt. Chỉ trong một buổi phát sóng, anh đã bán hơn 20.000 phần, giúp doanh nghiệp từ lỗ thành lãi.
Ở khu vực Kim Kiều, Nội Mông, ông Lý Hải Duệ, bí thư thôn Sáng Quang nổi tiếng với “Phòng livestream của Bí thư thôn”. Trong phòng, ông livestream giới thiệu gạo kê, bí đỏ, khoai tây, ngô… với chất giọng nhiệt thành, dễ gần.
Cách đây 5 năm, khi công tác tại thôn khác, ông từng đau đầu vì khoai tây ế. Sau khi thử livestream bán hàng, toàn bộ khoai được bán hết chỉ trong vài ngày. Từ đó, ông tích cực quảng bá đặc sản quê nhà và truyền cảm hứng cho nhiều cán bộ xã khác.
Tại huyện Lương Bình (Trùng Khánh), Tang Tuấn - một thanh niên tốt nghiệp đại học đã trở về quê mở kênh livestream từ năm 2015. Sau gần 10 năm, anh trở thành một “hot KOL nông sản”.
“Tôi từng bán đào, đậu, hành, cam xuân… Một buổi phát sóng có thể thu hút đến 300.000 lượt xem. Có đợt cam xuân doanh thu đạt 800.000 NDT trong vài giờ”, Tuấn chia sẻ.
Anh cho rằng: livestream không chỉ đòi hỏi tài ăn nói, mà còn là khả năng kết nối cung - cầu, xử lý logistics và chọn sản phẩm phù hợp. “Không phải sản phẩm nào cũng nên livestream. Có loại phải bán theo lô lớn mới có lời, cần gom nguồn hàng trước khi lên sóng”, anh nói.
 |
Hiện huyện Lương Bình đã xây 8 trung tâm thương mại điện tử cấp xã, có hơn 30 doanh nghiệp tham gia, với chuỗi khép kín: sản xuất - đóng gói - đào tạo - bán hàng.
Tại Tân Hương (Hà Nam), chính quyền và Bưu điện hợp tác xây dựng “ngân hàng sản phẩm địa phương” - nơi hơn 300 doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký hơn 2.000 mặt hàng đặc sản.
Nhóm livestream “Youlegou” đóng vai trò quản lý chuỗi livestream từ chọn hàng, huấn luyện, đến lên kịch bản quảng bá. Năm 2023, nhóm này giúp 25 sản phẩm đạt trên 10.000 đơn mỗi tháng, trong đó có đậu phụ khô, trứng gà ta, thịt bò khô, bánh gạo…
Theo Giáo sư Vũ Lạp Bình (Đại học Nông nghiệp Trung Quốc), livestream đang trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình hiện đại hóa nông thôn. “Livestream không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập, mà đưa họ vào guồng quay xã hội hiện đại. Họ không còn chỉ là người sản xuất, mà là người bán, người xây dựng thương hiệu", ông nói.
Mô hình này phát huy cùng lúc 5 vai trò lớn: giúp nông dân nhỏ lẻ tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, kết nối các sản phẩm đặc sản địa phương với nhu cầu tiêu dùng thực tế, đưa công nghệ hiện đại vào quy trình sản xuất, hỗ trợ người nông dân hội nhập sâu vào nền kinh tế số và góp phần thúc đẩy chương trình phục hưng nông thôn toàn diện.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, trong vòng 5 năm tới, chính phủ Trung Quốc đặt kế hoạch xây dựng khoảng 1.000 trung tâm livestream cấp huyện, đào tạo 10.000 KOL nông thôn và đẩy mạnh kết nối các thương hiệu đặc sản địa phương với hệ sinh thái thương mại điện tử toàn quốc.
Ông Lý Hải Duệ - người từng livestream bán sạch khoai tây, hiện vẫn là một trong những streamer nổi bật của Nội Mông. Ngoài livestream, ông còn quay nhiều video giới thiệu đặc sản quê hương, giúp doanh nghiệp tại làng đạt doanh số hơn 160.000 NDT/tháng.
Cán bộ cấp xã cũng được khuyến khích trở thành “streamer đỏ” – những người vừa hiểu chính sách, vừa có khả năng quảng bá đặc sản địa phương.
Livestream nông nghiệp ở Trung Quốc giờ đây không chỉ đơn thuần là một hình thức bán hàng, mà đang trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái phát triển nông thôn số. Công cụ này giúp nông dân từ sản xuất chuyển sang bán hàng, truyền thông và thậm chí làm thương hiệu cá nhân.
