 |
| Đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh) ngày nay trở thành không gian giao thoa văn hóa, du lịch đặc sắc - Ảnh: Đức Thiện |
Không gian văn hóa đậm đà bản sắc Kinh Bắc
Đền Bà Chúa Kho tọa lạc trên sườn núi Kho, nhìn ra cánh đồng và khu dân cư trù phú. Theo truyền thuyết, Bà Chúa Kho là người phụ nữ tài giỏi thời Lý, có công trông coi kho lương thực phục vụ kháng chiến. Sau khi mất, bà được nhân dân tôn thờ như vị thần bảo trợ cho việc làm ăn, buôn bán.
 |
| Trong ngày khai hội 28/2/2026 (ngày 12/1 năm Bính Ngọ), rất đông du khách đến tham quan, lễ đền - Ảnh: Đức Thiện |
Trong ngày khai hội 28/2/2026 (ngày 12/1 năm Bính Ngọ), nghi thức rước Lễ được tổ chức trang nghiêm. Các đội tế trong trang phục truyền thống màu vàng, đỏ rực rỡ, đầu đội mũ cánh chuồn, tay cầm lễ vật tiến lên bậc đá cổ kính của ngôi đền. Tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng làn khói hương nghi ngút, tạo nên không khí linh thiêng mà vẫn rộn ràng sắc xuân.
 |
Tại Lễ khai hội, các đội tế trong trang phục truyền thống màu vàng, đỏ rực rỡ, đầu đội mũ cánh chuồn, tay cầm lễ vật tiến lên bậc đá cổ kính của ngôi đền - Ảnh: Đức Thiện |
Không chỉ dừng ở nghi lễ tín ngưỡng, lễ hội năm nay còn lồng ghép nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc. Tại khu trải nghiệm bên ngoài đền, du khách được thưởng thức dân ca Quan họ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những liền anh, liền chị trong trang phục áo tứ thân, nón quai thao say sưa cất tiếng hát mượt mà, thu hút đông đảo người xem. Hoạt động têm trầu cánh phượng, trưng bày sản phẩm truyền thống cũng góp phần tái hiện “hồn cốt văn hóa Kinh Bắc” giữa nhịp sống hiện đại.
Dòng người nô nức du xuân, cầu lộc
Trên các bậc đá dẫn lên chính điện, dòng người nối dài nhưng trật tự. Nhiều gia đình đưa theo con nhỏ, người cao tuổi cùng nhau hành hương đầu năm. Ai cũng mang theo lễ vật với mong ước một năm mới an khang, làm ăn thuận lợi.
 |
| Chị Phạm Thị Trinh (áo trắng ở giữa) tham gia trải nghiệm têm trầu cánh phượng quan họ Bắc Ninh, khi du xuân đền Bà Chúa Kho - Ảnh: Đức Thiện |
Chị Phạm Thị Trinh, đến từ xã Trung Kênh (Bắc Ninh), chia sẻ khi vừa hoàn thành lễ dâng hương: “Năm nào gia đình tôi cũng về Đền Bà Chúa Kho vào dịp đầu xuân. Với tôi, đây không chỉ là nơi cầu tài lộc, mà còn là dịp để cả nhà sum vầy, hướng về cội nguồn. Không khí lễ hội năm nay rất trang trọng, quy củ, tôi cảm nhận rõ sự gìn giữ nét truyền thống của quê hương”.
 |
| Ông Trần Trọng Phú (áo xanh) ghi hình lại đội tế tại Lễ khai hội Đền Bà Chúa Kho - Ảnh: Đức Thiện |
Trong dòng người đông đúc, nhiều du khách từ Hà Nội và các tỉnh lân cận cũng tranh thủ cuối tuần để trẩy hội. Ông Trần Trọng Phú (phường Long Biên, Hà Nội) cho biết: “Tôi đã đến đây nhiều lần, nhưng mỗi năm lại có cảm xúc khác nhau. Không gian đền được chỉnh trang khang trang hơn, công tác tổ chức bài bản. Điều tôi ấn tượng là ngoài yếu tố tâm linh, lễ hội còn tôn vinh văn hóa Quan họ, giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về giá trị truyền thống”.
 |
| Chị Phạm Thu Hương (bên phải) cùng bạn trải nghiệm hoá thân thành liền chị quan họ khi du xuân tại Đền Bà Chúa Kho - Ảnh: Đức Thiện |
Không chỉ người dân trong nước, lễ hội còn đón nhiều Việt kiều trở về quê hương dịp Tết. Chị Phạm Thu Hương - Việt kiều từ Canada xúc động nói: “Tôi xa quê đã hơn 10 năm. Lần này về đúng dịp lễ hội, được hòa mình vào không khí linh thiêng và nghe Quan họ trực tiếp, tôi thấy rất tự hào. Ở nước ngoài, mỗi khi nhắc đến Bắc Ninh, tôi luôn kể về Đền Bà Chúa Kho như một biểu tượng văn hóa đặc sắc”.
Điểm đến giao thoa văn hóa - du lịch
Những năm gần đây, Đền Bà Chúa Kho không chỉ là nơi hành hương, mà còn là điểm nhấn trong hành trình du lịch Bắc Ninh. Hạ tầng khu vực được cải thiện, bãi đỗ xe, khu dịch vụ, không gian trải nghiệm được quy hoạch gọn gàng, tạo thuận lợi cho du khách.
Ban tổ chức lễ hội cũng tăng cường tuyên truyền nếp sống văn minh, hạn chế tình trạng chen lấn, đốt vàng mã tràn lan. Hình ảnh người dân xếp hàng trật tự, thành kính dâng hương đã phần nào cho thấy ý thức cộng đồng ngày càng nâng cao.
 |
| Đối với nhiều người, chuyến du xuân Đền Bà Chúa Kho đầu năm không chỉ để “xin lộc”, “vay vốn” tâm linh, mà còn là hành trình tìm về giá trị truyền thống giữa nhịp sống hối hả - Ảnh: Đức Thiện |
Trong khuôn viên đền, ánh nắng xuân len qua tán cây cổ thụ, soi lên mái ngói rêu phong và những họa tiết chạm khắc tinh xảo. Từng đoàn người chụp ảnh lưu niệm, ghi lại khoảnh khắc đầu năm bên ngôi đền linh thiêng. Đối với nhiều người, chuyến đi đầu xuân không chỉ để “xin lộc”, “vay vốn” tâm linh, mà còn là hành trình tìm về giá trị truyền thống giữa nhịp sống hối hả.
Các hoạt động văn nghệ, trưng bày sản phẩm OCOP, giới thiệu làng nghề cũng góp phần quảng bá hình ảnh Bắc Ninh, vùng đất giàu truyền thống lịch sử, khoa bảng và dân ca Quan họ. Lễ hội vì thế không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, mà còn là động lực thúc đẩy du lịch, kinh tế địa phương.
Giữ gìn giá trị truyền thống trong nhịp sống hiện đại
Giữa dòng người tấp nập, dễ nhận thấy sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Bên cạnh những nghi thức cổ truyền là hình ảnh du khách ghi hình bằng điện thoại, chia sẻ khoảnh khắc lên mạng xã hội. Sự hiện diện của công nghệ không làm phai nhạt nét linh thiêng, mà trái lại, góp phần lan tỏa hình ảnh lễ hội đến đông đảo công chúng.
 |
| Nhiều du khách tranh thủ lưu hình kỷ niệm trong chuyến du xuân đầu năm tại Đền Bà Chúa Kho - Ảnh: Đức Thiện |
Đền Bà Chúa Kho vì thế không chỉ là điểm đến đầu xuân, mà còn là “địa chỉ văn hóa” nhắc nhớ mỗi người về đạo lý uống nước nhớ nguồn. Trong nhịp sống hiện đại, nhu cầu tìm về chốn tâm linh để cân bằng tinh thần càng trở nên rõ nét.
Khi hoàng hôn buông xuống, dòng người vẫn tiếp tục đổ về. Tiếng hát Quan họ vang lên da diết bên thềm đền, hòa cùng mùi hương trầm tạo nên dư âm khó quên. Lễ hội Đền Bà Chúa Kho không đơn thuần là một sự kiện thường niên, mà là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của văn hóa Kinh Bắc.
Đầu xuân, hành trình về với Đền Bà Chúa Kho đã trở thành nét đẹp trong đời sống tinh thần của người dân Bắc Ninh nói riêng và du khách thập phương nói chung. Giữa sắc xuân rộn ràng, ngôi đền cổ kính vẫn lặng lẽ gìn giữ giá trị truyền thống, đồng thời mở rộng vòng tay đón chào bạn bè gần xa, khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa, du lịch tiêu biểu của vùng đất quan họ.
