Trước đây, ở nhiều cánh rừng thuộc khu vực Tây Nguyên như Đắk Lắk, Đắk Nông, mít nài mọc tự nhiên, đến mùa chín thường rụng đầy gốc. Người dân đi rừng thấy thì nhặt ăn chơi, hầu như không có giá trị kinh tế. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, cùng với xu hướng tìm kiếm các loại nông sản bản địa, trái cây rừng “độc – lạ”, mít nài dần xuất hiện tại các chợ, cửa hàng trái cây ở Hà Nội, TP.HCM và một số đô thị lớn.
Trái nhỏ, hương vị khác biệt
 |
Mít nài còn được gọi là mít rừng, thuộc họ dâu tằm, có hình dáng khá giống mít truyền thống nhưng kích thước nhỏ hơn nhiều. Mỗi quả chỉ lớn cỡ trứng ngỗng, vỏ ngoài có gai nhọn nhưng mềm, dễ bóc. Khi bổ ra, phần múi bên trong có màu vàng đậm, mùi thơm nhẹ.
Điểm khiến nhiều người tò mò chính là hương vị. Mít nài không ngọt đậm như mít thường mà mang vị chua ngọt xen kẽ, có quả chua rõ nhưng vẫn dễ ăn. Một số người nhận xét, vị của loại quả này khá “bắt miệng”, càng ăn càng thấy lạ, nhất là với những ai ưa thích trái cây có vị thanh.
Đặc biệt, mít nài không có mủ dính như nhiều loại mít khác, việc sơ chế và thưởng thức vì thế cũng thuận tiện hơn.
Thu hoạch không hề đơn giản
 |
Khác với hình dung về trái rừng “nhặt là có”, việc thu hái mít nài hiện nay đòi hỏi khá nhiều công sức. Do quả mọc trên cao, người hái thường phải trèo thang, căng bạt dưới gốc để hứng trái, tránh dập nát khi rơi xuống. Sau đó, quả được phân loại, đóng thùng cẩn thận để vận chuyển về thành phố.
Tại địa phương, mít nài có giá dao động khoảng 35.000–50.000 đồng/kg. Khi về tới các đô thị lớn, giá bán có thể cao hơn, song vẫn được người tiêu dùng chấp nhận nhờ yếu tố “đặc sản rừng” và sự tò mò về hương vị.
Cách thưởng thức dân dã
 |
Mít nài có thể ăn trực tiếp sau khi bóc vỏ. Ngoài ra, nhiều người còn trộn cùng chút đường và muối để tăng vị, hoặc dùng như món tráng miệng sau bữa ăn. Vị chua nhẹ của loại quả này được cho là giúp giảm cảm giác ngấy, nhất là sau những bữa ăn nhiều đạm.
Theo một số tiểu thương, dù không phải ai cũng hợp vị ngay từ lần đầu, nhưng nhiều khách sau khi thử lại quay lại mua tiếp vì cảm giác lạ miệng, khác hẳn các loại trái cây phổ biến.
 |
Từ một loại quả gần như bị lãng quên, mít nài đang dần có chỗ đứng trên thị trường nhờ sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng: ưu tiên trải nghiệm, tìm kiếm sản vật bản địa và hương vị tự nhiên. Câu chuyện của mít nài cũng là ví dụ điển hình cho việc nhiều loại nông sản rừng, nếu được khai thác và giới thiệu đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành đặc sản được ưa chuộng.
