Giữa đại ngàn Pù Luông (Thanh Hóa), tiếng khung cửi gỗ vẫn đều đặn vang lên trong những nếp nhà sàn của người Thái ở thôn Lặn Ngoài. Nghề dệt thổ cẩm nơi đây không chỉ là sinh kế mà còn là nét văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ, trở thành điểm nhấn đặc sắc trong hành trình khám phá miền Tây xứ Thanh.
Theo UBND xã Pù Luông, nghề dệt thổ cẩm ở Lặn Ngoài đã hình thành từ khoảng thế kỷ 18, khi các dòng họ người Thái đến khai hoang, lập bản. Từ đó đến nay, nghề dệt gắn bó chặt chẽ với đời sống của người dân, đặc biệt là phụ nữ trong bản.
Trải qua nhiều biến động của thời gian, những khung cửi gỗ vẫn được gìn giữ trong từng gia đình. Mỗi ngày, người phụ nữ Thái lại tỉ mỉ đưa thoi, se sợi, tạo nên những tấm vải thổ cẩm mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa.
 |
| Nghề dệt thổ cẩm ở địa phương đã hình thành từ thế kỷ XVIII, khi các dòng họ người Thái đến khai hoang, lập bản và dần trở thành một phần trong đời sống cộng đồng. |
Bà Lò Thị Dân (72 tuổi, trú thôn Lặn Ngoài) cho biết nguyên liệu dệt vải chủ yếu do người dân tự sản xuất. Từ việc trồng bông, kéo sợi đến nhuộm màu đều được thực hiện thủ công, sử dụng các loại cây rừng để tạo màu tự nhiên.
Theo bà Hà Thị Nhân (80 tuổi), từ khi còn nhỏ, các bé gái trong bản đã được bà và mẹ truyền dạy cách mắc khung, đưa thoi và phối màu. Việc học dệt được xem như một phần quan trọng trong quá trình trưởng thành của người phụ nữ Thái.
Hoa văn trên thổ cẩm phản ánh sinh động thế giới quan của cộng đồng nơi đây. Hình ảnh núi rừng, suối nguồn, chim muông hay hoa lá được thể hiện khéo léo qua từng sợi chỉ. Mỗi họa tiết không chỉ mang tính trang trí mà còn gửi gắm những ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Những năm gần đây, khi du lịch cộng đồng ở Pù Luông phát triển, nghề dệt thổ cẩm tại thôn Lặn Ngoài cũng có thêm cơ hội hồi sinh. Nhiều du khách trong và ngoài nước tìm đến để khám phá văn hóa bản địa và trải nghiệm các hoạt động truyền thống.
Tại đây, du khách không chỉ tham quan mà còn có thể trực tiếp thử dệt vải dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân, nghe kể về lịch sử nghề và lựa chọn những sản phẩm thổ cẩm như khăn, túi xách, vỏ gối hay tấm phủ làm quà lưu niệm.
Chị Hà Thị Tinh, người dân thôn Lặn Ngoài, cho biết để quảng bá sản phẩm và tiếp cận khách hàng, bên cạnh việc bán trực tiếp tại địa phương, nhiều người trẻ trong bản đã chủ động đưa sản phẩm lên các kênh trực tuyến, giới thiệu tới bạn bè trong nước và quốc tế.
Theo ông Nguyễn Nam Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Pù Luông, hiện thôn Lặn Ngoài có khoảng 105 hộ tham gia dệt thổ cẩm. Thu nhập bình quân từ nghề đạt khoảng 6–8 triệu đồng/người mỗi tháng, góp phần cải thiện đời sống người dân và gìn giữ nghề truyền thống của địa phương.
