Các đợt kiểm tra ghi nhận nhiều vi phạm. Điển hình là vụ xử lý 5 tiểu thương lấn chiếm lòng lề đường tại khu vực Thuận Kiều để buôn bán khoảng 1.000 cá thể chim hoang dã. Tại một cửa hàng trên đường Lê Hồng Phong, lực lượng chức năng cũng tạm giữ 341 cá thể chim cảnh. Gần đây nhất, một điểm sinh hoạt của hội chơi chim trên đường Lũy Bán Bích tiếp tục bị kiểm tra.
Theo ông Lê Thanh Liêm, Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy chữa cháy rừng số 1, lỗi phổ biến là các chủ cơ sở không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của động vật hoang dã. Toàn bộ tang vật sau đó được chuyển về trạm cứu hộ để xử lý theo quy định.
 |
| Một cá thể chim chào mào vàng mào đen ngoài tự nhiên. Ảnh minh họa. |
Cơ quan kiểm lâm khuyến cáo người dân chỉ nên mua chim cảnh tại các cơ sở gây nuôi hợp pháp, có đầy đủ hồ sơ lâm sản và xác nhận của cơ quan chức năng. Với các loài thuộc diện quản lý, cơ sở chỉ được phép kinh doanh các thế hệ nuôi sinh sản như F1, F2; việc khai thác, buôn bán chim bắt từ tự nhiên (F0) là bị cấm.
Trước động thái siết chặt quản lý, một số người chơi chim cảnh bày tỏ đồng tình với việc xử lý các trường hợp buôn bán từ nguồn săn bắt trái phép. Tuy nhiên, họ cho rằng cần có cơ chế linh hoạt hơn đối với những cá thể chim đã được người dân nuôi từ lâu.
Theo đại diện các chi hội chim cảnh tại TP HCM, nhiều loài chim nuôi phổ biến hiện nay không thuộc nhóm quý hiếm, có khả năng sinh sản trong môi trường nuôi nhốt. Trước đây, các hội thi chim cảnh được cấp phép cũng chưa yêu cầu giấy tờ chứng minh nguồn gốc, khiến người nuôi chưa quen với quy định.
Một số ý kiến cho rằng việc thực thi quy định bảo vệ động vật hoang dã trước đây chưa thường xuyên, công tác tuyên truyền còn hạn chế, dẫn đến tâm lý bất ngờ khi bị kiểm tra. Trong khi đó, nguồn cung chim giống hợp pháp từ các cơ sở được cấp phép chỉ mới phát triển trong thời gian gần đây, khiến phần lớn chim cảnh trên thị trường chưa có hồ sơ đầy đủ.
Các chuyên gia và người chơi chim kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu cơ chế “định danh” đối với chim cảnh nuôi lâu năm, như gắn mã số hoặc quản lý bằng hồ sơ điện tử. Cách làm này, theo họ, có thể giúp kiểm soát nguồn gốc và dịch bệnh, đồng thời duy trì thú chơi sinh vật cảnh trong khuôn khổ pháp luật.
Từ kinh nghiệm tại một số quốc gia như Thái Lan và Singapore, mô hình quản lý được đề xuất là kết hợp giữa bảo vệ nghiêm ngặt động vật hoang dã với việc cho phép hoạt động nuôi, chơi chim cảnh phát triển có kiểm soát.
