Nhân kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, những người làm báo miền Trung đã có một chuyến hành trình đầy duyên ngộ tìm về Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Minh. Chuyến hành trình do Văn phòng đại diện khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên tổ chức. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, không gian di sản này là nơi những người cầm bút dừng chân, lắng nghe câu chuyện thăng hoa của nghệ thuật sinh vật cảnh và mạch ngầm nghề cổ được gạn đục khơi trong, truyền đời qua ba thế hệ.
Khi tạo hóa đối thoại cùng nhân gian qua bốn chất liệu
 |
| Một phần không gian Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Minh. |
Người ta thường đến với các khu bảo tồn để tìm một bóng mát thiên nhiên, nhưng bước chân vào Ngọc Minh, người lữ khách lập tức bị cuốn vào một thế giới của nghệ thuật sắp đặt duy mỹ. Dưới bàn tay kiến tạo thầm lặng, cây xanh không còn là những nhành lá vô tri. Những dáng bonsai cổ thụ uốn lượn mềm mại, mang trên mình vết hằn trầm mặc của thời gian được đặt nương tựa bên những khối đá cảnh, đá phong thủy thô mộc. Sự kết hợp khéo léo ấy như thu trọn cả cái kỳ vĩ của núi sông, cái tĩnh lặng của đất trời vào trong một khoảng sân yên bình.
 |
| Cây Thiên tuế cổ thụ trong không gian Ngọc Minh. |
Cái duyên của Ngọc Minh còn nằm ở sự đối thoại nhịp nhàng giữa thiên nhiên và mỹ nghệ truyền thống. Sắc xanh của cây, nét suy tư của đá như được tôn lên gấp bội khi đặt cạnh những bức tranh gốm cổ và hệ thống cửa bức bàn bằng gỗ cổ kính. Từng nét chạm khắc hoa văn rồng bay phượng múa công phu trên những thớ gỗ hương nồng đượm, hòa cùng sắc trầm của gốm xưa như đang kể lại những câu chuyện của ngàn năm trước. Bốn chất liệu tự nhiên quý giá – Cây, Đá, Gốm, Gỗ – dưới một mái nhà chung đã không còn là những vật thể riêng lẻ. Chúng hòa quyện, nương tựa vào nhau, tạo nên một bản hòa âm thấm đẫm tầng sâu văn hóa, gieo vào lòng người những hoài niệm bảng lảng về một vùng đất giàu trầm tích.
Ngọn lửa gò chạm ba thế hệ dưới nếp nhà xưa
 |
| Nhà báo Lê Anh Dũng - Trưởng Văn phòng đại diện khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Tạp chí Việt Nam hương sắc phát biểu cảm tưởng tại buổi giao lưu giữa các nhà báo với các nghệ nhân. |
Dẫn lối chúng tôi đi qua bản hòa âm tuyệt mỹ ấy là một gương mặt đại thụ của giới sinh vật cảnh – Nghệ nhân Ưu tú, Nghệ nhân Kim hoàn Trần Văn Anh (Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Đà Nẵng). Với người làm báo, anh không chỉ là một nhân vật mang tầm vóc của 4 kỷ lục Việt Nam – người từng lay động giới mộ điệu với đại tác phẩm “Thiên long Việt đồ” (bức tranh thủ công mỹ nghệ chạm rồng hình bản đồ đất nước lớn nhất), mà anh còn là một "người giữ lửa" thầm lặng cho dòng tộc qua ba thế hệ.
Ngọc Minh chính là cái nôi gìn giữ, bảo tồn nghề kim hoàn truyền thống, nơi kỹ nghệ gò chạm thủ công được trao truyền liên tục, bền bỉ qua thời gian. Trong gian nhà cổ truyền, chiếc bàn thợ mộc mạc bên bộ dụng cụ đục, giũa, búa, rìu đã sờn mòn theo năm tháng được bày biện trang trọng như những chứng nhân của lịch sử. Đối với anh Trần Văn Anh, kim hoàn mỹ nghệ không đơn thuần là câu chuyện của vàng bạc, đá quý. Đó là nghệ thuật gò chạm tâm hồn, là sự thăng hoa khi tư duy duy mỹ gặp gỡ đôi bàn tay vàng.
 |
| Các nghệ nhân biểu diễn trong Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Minh. |
Bằng tất cả niềm đam mê, người nghệ nhân ưu tú ấy đã say sưa giới thiệu cho chúng tôi về đứa con tinh thần độc bản mang tên “Chiếc nhẫn Quảng Nam Nhị Tú” do chính anh chế tác dưới nghệ danh Ngọc Minh. Trên khoảng không gian nhỏ bé của món kỷ vật, bằng kỹ thuật gò chạm điêu luyện đạt đến độ thượng thừa, hai di sản văn hóa thế giới là nét cổ kính của Chùa Cầu Hội An và sự huyền bí của Thánh địa Mỹ Sơn hiện lên đầy kiêu hãnh. Tác phẩm ấy không chỉ khẳng định đỉnh cao của nghề cổ, mà còn là lời thề gìn giữ cốt cách, hương sắc quê hương để làm điểm tựa truyền lại cho các thế hệ nối nghiệp mai sau.
Sứ mệnh đồng điệu của những người chép sử cái đẹp
Ngồi lại bên hiên nhà cổ kính, lật mở từng trang sách trong tuyển tập thơ văn "Đất và Người" của Chi hội Văn hóa Nghệ thuật Nguồn Việt Quảng Nam đặt trang trọng trên bàn trà, nghe tiếng khánh pha lê lách cách nhẹ nhàng trong gió, những người làm báo chúng tôi chợt tìm thấy sợi dây đồng điệu sâu sắc với chủ nhân nơi này.
Nghề báo và nghề giữ di sản, suy cho cùng, đều gặp nhau ở một điểm hẹn: Đó là hành trình đi tìm, lưu giữ và lan tỏa những giá trị chân - thiện - mỹ của cuộc đời. Nếu Nghệ nhân Ưu tú Trần Văn Anh dùng cả cuộc đời để nuôi cây, tạc đá, thổi hồn vào kim loại để kiến tạo nên những kiệt tác di sản sống, thì người làm báo lại dùng ngòi bút, dùng cái tâm trong sáng để ghi lại và truyền đi những câu chuyện đẹp đẽ ấy đến với cộng đồng.
 |
| Nhà thư pháp tặng chữ. |
Cuộc gặp gỡ ngày 17/6/2026 của những người làm báo tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Minh không đơn thuần là một buổi giao lưu kỷ niệm. Giữa dòng chảy hối hả của thông tin số và những áp lực không ngừng của nghề cầm bút, không gian thấm đẫm văn hóa này chính là một trạm dừng chân lý tưởng, một khoảng lặng cần thiết để chúng tôi "sạc" lại năng lượng sáng tạo và lòng yêu nghề.
Bước ra khỏi không gian tuyệt vời này, mang theo linh khí của đá gốm, nét thắm đượm của tình đất, tình người và bài học sâu sắc về sự kiên trì của ba thế hệ giữ nghề, mỗi nhà báo lại có thêm nguồn cảm hứng dồi dào để dấn thân, tiếp tục viết nên những trang bài sắc sảo, góp phần tôn vinh và gìn giữ những giá trị văn hóa trường tồn của dân tộc trên trang tạp chí quê hương.
