Kim Bồng: Làng mộc bên sông Hoài phố Hội - tiếng thơm tự ngàn xưa

Qua 10 ngón tài hoa của nghệ nhân, du khách sẽ hết bất ngờ này đến bất ngờ khác, mỗi tác phẩm thủ công của làng mộc Kim Bồng là một linh hồn rất riêng.

Theo sử học, từ thế kỷ XVI, làng Kim Bồng bắt đầu tập trung vào nghề mộc. Theo nhịp giao thương tấp nập của cảng thị Hội An cùng với việc giao lưu, tiếp cận với các phong cách làm mộc khác nhau của nước ngoài, gây cảm hứng tích cực cho các nghệ nhân, tạo tiền đề cho một sắc thái riêng của nghề mộc Kim Bồng sau này.

Đến thế kỷ XVIII, nghề mộc Kim Bồng đã hình thành và phát triển theo 3 hướng riêng biệt: nghề mộc xây dựng, nghề mộc đóng ghe thuyền và nghề mộc gia dụng.

Với sự tâm huyết cùng bàn tay khéo léo, nghệ nhân làng mộc đã tạo ra một thế giới đồ gỗ thủ công tự nhiên và mê hoặc.

Trước đây nghề đóng ghe thuyền phát triển rất mạnh mới đáp ứng được nhu cầu đánh bắt hải sản gần bờ và xa bờ của ngư dân địa phương cũng như bà con các tỉnh lân cận. Đồng thời nghề này cũng đã giải quyết nhanh nhu cầu sắm ghe thuyền làm phương tiện đi lại trên sông, nhất là khi chưa có cầu bắt qua sông.

Tham quan xưởng dạy nghề - điểm thực hành của các lớp đào tạo nghề gỗ truyền thống cho thanh thiếu niên, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị làng nghề trong thời đại mới.

Ngày nay, nghề mộc xây dựng và mộc gia dụng có lẽ phát triển mạnh hơn do việc trùng tu, bảo tồn hội quán, chùa chiền, đình làng, nhà thờ tộc… là những việc làm được ưu tiên hàng đầu.

Từ bàn ghế, tủ thờ, hương án… đến hoành phi, câu đối, bình phong… Từ việc tạc tượng đến các khâu chạm trổ với nhiều hình thức chạm nổi, chạm lộng… Mỗi công trình từ gỗ, mỗi tác phẩm đều mang một nét riêng thật tinh tế, có giá trị văn hóa và nghệ thuật cao.

Đến thăm các nhà cổ, nhà thờ tộc - nơi lưu giữ khá nhiều tác phẩm điêu khắc từ muôn đời trước. Đó là những thành tựu khá rõ nét, khẳng định được dấu ấn thời vàng son của nghệ thuật điêu khắc gỗ Kim Bồng.

Kiến trúc độc đáo Chùa Cầu Hội An, là nguồn cảm hứng giúp nghệ nhân Huỳnh Ri chuyển thể thành công mô hình Chùa Cầu (120x100x100)cm. Có thể nói đây là một kiệt tác, thể hiện đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc gỗ.

Đặc biệt nhiều năm gần đây, khi mà làng nghề mở cửa chào đón khách du lịch, thì nghề mộc thủ công mỹ nghệ lại phát triển theo chiều hướng đáp ứng nhu cầu thị hiếu, thị trường. Sản phẩm mộc mỹ nghệ đa dạng và phong phú hơn, từ người nông dân đến con trâu, con đò, cây tre, khóm trúc… . Có thể nói những tác phẩm ở đây mộc mạc và gần gũi đời thường nhưng đường nét chạm khắc thật khéo léo … không chỉ góp phần tạo ra sự độc đáo cho bộ sưu tập các dòng sản phẩm của làng mộc Kim Bồng, mà còn mang đến cho du khách sự hứng thú vô cùng.

Ông Huỳnh Ri được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú (2010) và danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân (2016).

Dù thời tiết không đẹp, giữa mùa mưa bão, nhưng theo lịch hẹn, phóng viên tạp chí Việt Nam hương sắc đã cùng đoàn khách nước ngoài đến thăm xưởng dạy nghề mộc do UNESCO tài trợ (4-1997) trong trang phục bảo hộ. Được biết, để hoàn thành một tác phẩm nghệ thuật, nghệ nhân cần có đủ thời gian để trải qua nhiều công đoạn. Nếu chỉ có đôi bàn tay khéo thì chưa đủ mà còn đòi hỏi tác giả phải thổi được hơi ấm vào từng đường vân, sớ gỗ. Có lẽ chính vì vậy mà tiếng thơm của làng nghề nhanh chóng bay xa, sản phẩm mộc Kim Bồng đã chinh phục được thị trường quốc tế.

Truyền nhân của Nghệ nhân Huỳnh Ri là anh Huỳnh Bảy - không đơn thuần là con ngoan, trò giỏi mà là người được chọn để gánh vác và phát triển một di sản tinh thần, giữ gìn và phát huy tinh hoa của làng nghề.

Giữa mùa mưa bão, trong trang phục bảo hộ, khách tham quan không ngần ngại đến thăm quan làng mộc, mua kỷ vật làm quà tặng cho người thân & bạn bè phương xa.

Đoàn khách nước ngoài đến tham quan & chụp hình lưu niệm trước một cơ sở dạy nghề của làng mộc Kim Bồng.

Những lời chúc chân tình, những bó hoa tươi thắm của du khách là món quà tinh thần, góp phần tiếp lửa cho đôi bạn trẻ kế thừa và phát huy nghề mộc cho đời này nối tiếp đời sau mãi mãi.

Hãy thử một lần ghé thăm Kim Bồng - nơi lưu giữ tinh hoa của nghệ thuật chạm khắc, chắn chắn bạn sẽ hiểu hơn về người dân hiền hòa mến khách, cũng là dịp để bạn có được góc nhìn chân thực, rõ nét hơn về Làng nghề – nét đặc trưng văn hóa Làng mộc nói riêng và người dân phố cổ nói chung!