Cây sim từ lâu vốn quen thuộc với người dân miền núi – thường mọc hoang trên đồi, nở hoa tím rực vào mùa hè, nhưng ít ai chú ý hay khai thác giá trị. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, loài cây này bất ngờ được săn đón nhờ những công dụng vượt trội cho sức khỏe như bổ máu, tăng cường tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch. Lá sim cũng có thể chế biến thành trà giải độc gan, kháng khuẩn.
Từ loại cây ít ai ngó ngàng, sim nay trở thành hàng hóa được thu mua từ quả tới lá. Mùa sim chín kéo dài từ tháng 7 đến tháng 9 hằng năm, người dân vùng trung du, miền núi lại rủ nhau lên rừng hái sim bán cho thương lái. Không chỉ dừng lại ở khai thác tự nhiên, nhiều hộ còn chủ động quy hoạch trồng sim với quy mô lớn để tăng sản lượng và giá trị kinh tế.
 |
Chị Hoàng Thị Thuỷ, trú tại xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị, là một trong những người mạnh dạn đầu tư bài bản vào cây sim. Ký ức tuổi thơ gắn liền với đồi sim gần nhà đã thôi thúc chị Thuỷ bắt tay vào việc phục hồi và phát triển loài cây này.
Năm 2017, chị Thuỷ bắt đầu thuê người vào rừng đào cây sim về trồng trên khu đất rộng 3ha. Tổng chi phí trồng mới dao động từ 50–60 triệu đồng/ha cho việc làm đất, đào hố, trồng cây. Hằng năm, chị chi thêm 20–30 triệu đồng để bón phân, làm cỏ, chăm sóc vườn sim.
Sau 3–4 năm, những gốc sim bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Không chỉ hướng đến bán quả, chị Thuỷ còn khai thác thêm các sản phẩm từ lá sim và phát triển mô hình du lịch trải nghiệm ngay tại vườn.
 |
 |
Khoảng tháng 4 hàng năm, đồi sim của chị Thuỷ bắt đầu vào mùa hoa nở rộ, tím ngắt cả một vùng đồi. Cảnh quan thơ mộng thu hút hàng nghìn du khách đến tham quan, chụp ảnh. Đến tháng 7, khi quả sim chín, khách lại kéo về vườn trải nghiệm hái sim và mua quả tươi mang về.
Giá sim đầu mùa lên đến 50.000 đồng/kg, giữa mùa khi quả chín rộ giá hạ xuống còn 35.000 đồng/kg. Trung bình mỗi ngày, nông trại chị Thuỷ thu hái được 30–40kg sim chín. Tổng sản lượng mỗi vụ đạt từ 3–4 tấn quả.
Chưa dừng lại ở đó, sim chín còn được chị chế biến thành rượu sim – sản phẩm đã được công nhận OCOP 3 sao. Mỗi lít rượu sim được bán với giá khoảng 150.000 đồng. Rượu được ủ từ sim chín mọng, lên men tự nhiên qua đêm, sau đó nghiền nhuyễn và ủ trong vòng 2 năm theo công thức riêng.
Ngoài quả, lá sim cũng được thu hái, chế biến thành trà khô. Trung bình 4–5kg lá tươi cho ra 1kg trà, giá bán lên tới 150.000 đồng/kg – trở thành nguồn thu đáng kể ngoài quả và rượu.
 |
Từ loại cây mọc dại trên đồi, cây sim nay trở thành cây trồng có giá trị kinh tế cao, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi vụ cho người trồng. Mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch, sản phẩm OCOP và chế biến sâu như của chị Thuỷ cho thấy tiềm năng to lớn của việc khai thác hợp lý cây bản địa.
Cây sim không chỉ giúp bảo tồn thảm thực vật bản địa, cải tạo đất đồi mà còn mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp vùng trung du, miền núi – nơi đất rộng, đồi nhiều, nhưng vẫn thiếu mô hình sản xuất hiệu quả và ổn định.
