Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu trở thành ngành hàng tỷ đô, ngành bưởi cần chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, chuẩn hóa toàn bộ chuỗi giá trị và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Ông Ngô Xuân Chinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp (Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp miền Nam) trả lời trên Dân Việt, cho biết trong vòng 10 năm qua, diện tích bưởi cả nước đã tăng gấp đôi, hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung như bưởi da xanh, Năm Roi ở Đồng bằng sông Cửu Long, các vùng bưởi tại Đông Nam Bộ và nhiều giống đặc sản ở miền Trung, trung du và miền núi phía Bắc.
 |
Ông Ngô Xuân Chinh (IAS) cùng đại diện HTX Hắc Dịch thăm vườn bưởi da xanh. Ảnh: Minh Ngọc. |
Theo ông Chinh, Việt Nam sở hữu nguồn giống bưởi đa dạng, chất lượng cao và được thị trường quốc tế đánh giá tích cực. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích cần được kiểm soát thông qua quy hoạch vùng nguyên liệu phù hợp với điều kiện sinh thái của từng địa phương nhằm bảo đảm phát triển bền vững.
Bưởi là loại cây khá nhạy cảm với điều kiện thời tiết. Nhiệt độ thích hợp cho sinh trưởng dao động từ 23-29 độ C; nếu dưới 12,5 độ C hoặc trên 40 độ C, cây sẽ phát triển kém, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng quả. Ngoài ra, cây cần ánh sáng tán xạ và lượng nước lớn, khoảng 9.000-12.000m³/ha mỗi năm. Việc thiếu nước kéo dài có thể khiến quả bị khô đầu múi, vỏ dày và giảm chất lượng thương phẩm.
Hiện nay, bưởi Việt Nam đã có mặt tại 14 thị trường, trong đó có các thị trường yêu cầu cao như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc. Để duy trì và mở rộng xuất khẩu, mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được xem là điều kiện bắt buộc. Đây là cơ sở để truy xuất nguồn gốc, bảo đảm tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu kiểm dịch thực vật của các nước nhập khẩu.
Ông Chinh nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc không chỉ là một tem nhãn trên sản phẩm mà là hệ thống quản lý toàn bộ quá trình sản xuất. Từ nguồn cây giống, quy trình chăm sóc, sử dụng vật tư nông nghiệp đến thu hoạch đều cần được số hóa và lưu trữ dữ liệu. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của ngành nông nghiệp.
Ở khâu sau thu hoạch, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền phân loại và đóng gói hiện đại. Tuy nhiên, tại không ít cơ sở quy mô vừa và nhỏ, việc phân loại thủ công vẫn còn phổ biến. Theo các chuyên gia, để đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu, trái bưởi phải được tuyển chọn kỹ lưỡng, loại bỏ hoàn toàn những quả bị sâu bệnh, dập hỏng hoặc không đạt độ chín tiêu chuẩn.
 |
Bưởi Việt với nhiều giống đặc sản chất lượng cao ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Ảnh: Vân Nguyễn. |
Việc phân loại đồng đều về kích thước, trọng lượng, màu sắc và chất lượng không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn bảo đảm khả năng bảo quản trong quá trình vận chuyển đường dài. Đặc biệt, đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ các lô hàng bị cảnh báo hoặc trả về do vi phạm quy định kiểm dịch thực vật.
Theo ông Ngô Xuân Chinh, để bưởi Việt Nam trở thành ngành hàng tỷ đô, người sản xuất cần tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường xuất khẩu; doanh nghiệp phải đầu tư mạnh cho công nghệ bảo quản, sơ chế và đóng gói; trong khi cơ quan quản lý cần đẩy nhanh quá trình số hóa dữ liệu, quản lý chặt mã số vùng trồng và xây dựng thương hiệu bưởi Việt trên thị trường quốc tế.
Từ một loại cây ăn quả đặc sản ở nhiều địa phương, bưởi đang từng bước khẳng định vị thế trong cơ cấu xuất khẩu nông sản Việt Nam. Với nền tảng sản xuất ngày càng mở rộng cùng việc chuẩn hóa chuỗi giá trị, ngành hàng này được kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá mới trong những năm tới.
