Có những người dành cả tuổi trẻ nơi xứ người, khi mái tóc pha sương lại kết nối với cội rễ của quê hương bằng những gốc mai hàng chục, hàng trăm năm tuổi. Với ông Trần Minh Long, đó không chỉ là sự đổi thay nghề nghiệp sau ngày nghỉ hưu, mà còn là hành trình trở về với chính mình – nơi mỗi dáng mai là một ký ức, mỗi mùa xuân là một lời tri ân dành cho mảnh đất An Nhơn, Bình Định.
 |
| Ông Trần Minh Long gửi gắm niềm đam mê vào từng cành mai |
Cuộc đối thoại lặng thầm giữa vườn quê
Rời băng tần, trạm phát sóng và nhịp sống hối hả của một chuyên viên kỹ thuật VinaPhone khu vực 3 tại Đà Nẵng, ông Trần Minh Long chọn cho mình một lối rẽ an yên khi bước vào tuổi hưu trí. Ông trở về với mảnh đất quê hương An Nhơn – nơi được mệnh danh là “thủ phủ” của mai vàng miền Trung. Ban đầu, sự trở về ấy chỉ như một lối tìm về sự tự tại sau nửa đời cống hiến, nhưng như một cơ duyên định sẵn, ông vô tình chạm ngõ rồi gắn bó máu thịt với việc chăm sóc những cây mai cổ thụ của quê nhà.
 |
| Một góc vườn mai cổ của ông Trần Minh Long. |
Trong khu vườn ngập nắng, người đàn ông mái tóc điểm bạc lặng lẽ cúi mình trước gốc mai. Đôi tay từng quen với những thiết bị viễn thông giờ nhẹ nhàng bấm từng chồi non, chỉnh từng nhánh nhỏ. Đó không chỉ là thao tác chăm cây, mà là cuộc đối thoại lặng thầm giữa con người với thời gian. Người làm kỹ thuật viễn thông vốn cần sự chính xác tuyệt đối và lòng kiên nhẫn trong từng chi tiết nhỏ; khi chuyển sang làm mai, ông nhận ra cái tư duy ấy lại là một điểm tựa tuyệt vời. Mỗi gốc mai già cũng giống như một bài toán kỹ thuật của tự nhiên, nhưng nay được ông giải bằng cả tâm hồn, tình yêu và sự thấu cảm.
Dưới bóng mát của tán lá xanh mướt được cắt tỉa theo dáng mâm xôi tròn trịa, bề thế, ông Long tìm thấy sự cân bằng tuyệt đối. Từng chiếc lá, từng chi dăm đều được tính toán sao cho ánh sáng mặt trời có thể len lỏi vào sâu tận bên trong thân cây, chuẩn bị sinh lực cho một mùa hoa rực rỡ sắp tới.
Nghệ thuật của những bộ đế mang dấu ấn thời gian
Trong giới sinh vật cảnh, người ta thường truyền tai nhau câu nói "nhất dáng, nhì xương, tam tam, tứ đại" để đánh giá một tác phẩm bonsai. Nhưng với ông Trần Minh Long, bộ rễ (bệ đế) mới chính là linh hồn, là bệ đỡ vững chắc thể hiện rõ nhất bản lĩnh của cây trước thăng trầm của đời sống. Mang tư duy của một người làm kỹ thuật kết hợp với tâm hồn nhạy cảm, ông đã nuôi dưỡng và tôn vinh được những bộ đế có hình thù vô cùng độc đáo.
 |
| Một gốc mai dáng lùn lực. |
Có những gốc mai dáng lùn lực – một phong cách chơi bonsai hiện đại – sở hữu phần bệ rễ nở rộng, gân guốc cắm sâu vào lòng đất tạo thế đứng vô cùng vững chãi. Các đường rễ uốn lượn, lồi lõm như những khối cơ bắp phong trần của một mãnh thú đang nằm phủ phục dưới bóng râm. Ở một góc vườn khác, khách lại có thể trầm trồ trước những tác phẩm có bộ rễ nôm đều, uốn quặp bám chặt lấy thành chậu, để lộ ra những khoảng hang hốc tự nhiên. Nhìn những bộ rễ ấy, người ta lập tức hình dung đến hình ảnh những cây đại thụ ngàn năm thu nhỏ, kiên cường đứng vững giữa nắng gió và giông bão miền Trung.
Bản lĩnh của thời gian qua từng thớ vỏ
Cái hay của mai cổ thụ tại nhà vườn ông Long là cái "già" tự nhiên, cái rêu phong gân guốc thách thức năm tháng mà ông luôn cố gắng tôn trọng và gìn giữ. Lớp vỏ cây xù xì, nổi những u cục tự nhiên đầy phong trần chính là thước đo giá trị thời gian mà không một công nghệ nhân tạo nào có thể làm giả được. Những vết sẹo do năm tháng cắt xẻ trên thân cây nay đã bo viền mịn màng, biến thành những điểm nhấn nghệ thuật đầy kiêu hãnh.
 |
| Tác phẩm Mai trâu vàng. |
Đặc biệt, mang khoa học vào vườn tược, ông Long rất chú trọng đến khâu bảo vệ và dưỡng cây. Người ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh những bao bố cũ kỹ và lớp xơ dừa được ông tỉ mỉ ủ xung quanh phần bệ rễ của những cây mai tầm trung. Kỹ thuật này giúp giữ ẩm tối đa cho hệ thống rễ tơ, đảm bảo cho nguồn nhựa sống luôn tuôn chảy dồi dào, nuôi dưỡng những tán lá xanh um tùm ngay cả trong những ngày thời tiết miền Trung khắc nghiệt nhất.
Lời kết
Mai rồi sẽ lại nở mỗi độ xuân sang. Những cánh hoa vàng ấy không chỉ báo hiệu một mùa mới, mà còn kể câu chuyện về một người kỹ sư đã dành nửa đời gắn với sóng viễn thông và nửa đời còn lại gìn giữ hồn cốt của mai vàng quê hương. Trong khu vườn nhỏ ở An Nhơn, từng gốc mai cổ vẫn âm thầm lớn lên cùng năm tháng, như minh chứng rằng tình yêu quê hương, khi được vun đắp bằng sự kiên nhẫn và đam mê, sẽ luôn bén rễ bền sâu và nở hoa rực rỡ.
