Hội Kén rể Đường Yên, xã Thư Lâm, TP Hà Nội là một sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo, gắn với truyền thuyết về nữ tướng Lê Hoa – người theo Hai Bà Trưng đánh giặc, lập nhiều chiến công và được nhân dân tôn kính.
Lễ hội không chỉ nhằm tưởng nhớ, tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống mà còn góp phần tái hiện sinh động không gian văn hóa dân gian đặc sắc của cộng đồng thông qua các nghi thức tế lễ truyền thống, cùng nhiều hoạt động diễn xướng dân gian.
Năm nay, lễ hội được tổ chức từ ngày 19 đến 20-3 (tức ngày mồng 1 đến mồng 2 tháng Hai năm Bính Ngọ) và thêm phần đặc biệt, vui tươi khi chính thức được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định sức sống bền bỉ của một phong tục giàu bản sắc.
Theo truyền thuyết, sau khi lập nhiều chiến công hiển hách đánh đuổi quân Đông Hán, bà Lê Hoa đã trở về quê hương Đường Yên mở hội thi tài để chọn người chồng xứng đáng.
Hội Kén rể được chuẩn bị công phu từ trang phục đến việc lựa chọn người tham gia vào các vai diễn. Đặc biệt, người vào vai nữ tướng Lê Hoa và hai chàng rể được lựa chọn rất tỉ mỉ theo tiêu chí cụ thể. Vai nữ tướng Lê Hoa và hai chàng rể phải là những người có học thức, chăm ngoan, ngoại hình ưa nhìn, chưa lập gia đình; đồng thời gia đình phải gương mẫu, có uy tín với làng xóm và được mọi người yêu mến.
Khi tái hiện nghi thức, hai chàng rể cùng thi tài qua các trò chơi dân gian, gồm 5 phần thi: đối đáp, thi cày, câu ếch, chọc chó và bắt chạch trong chum.
Lễ hội được tổ chức vào mùa xuân, thời điểm mở đầu cho chu kỳ phát triển sản xuất nông nghiệp mới, thể hiện ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mùa màng bội thu của người dân.
